కిష్కిందకాండ సర్గ 67

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 67

తం దృష్ట్వా జృమ్భమాణం తే క్రమితుం శతయోజనమ్.
వీర్యేణాపూర్యమాణం చ సహసా వానరోత్తమమ్..4.67.1..
సహసా శోకముత్సృజ్య ప్రహర్షేణ సమన్వితాః.
వినేదుస్తుష్టువుశ్చాపి హనూమన్తం మహాబలమ్..4.67.2..

ప్రహృష్టా విస్మితాశ్చైవ వీక్షన్తే స్మ సమన్తతః.
త్రివిక్రమకృతోత్సాహం నారాయణమివ ప్రజాః..4.67.3..

సంస్తూయమానో హనుమాన్వ్యవర్ధత మహాబలః.
సమావిధ్య చ లాఙ్గూలం హర్షాద్బలముపేయివాన్..4.67.4..

తస్య సంస్తూయమానస్య సర్వైర్వానరపుఙ్గవైః.
తేజసాపూర్యమాణస్య రూపమాసీదనుత్తమమ్..4.67.5..

యథా విజృమ్భతే సింహో వివృద్ధో గిరిగహ్వరే.
మారుతస్యౌరసః పుత్రస్తథా సమ్ప్రతి జృమ్భతే..4.67.6..

అశోభత ముఖం తస్య జృమ్భమాణస్య ధీమతః.
అమ్బరీషమివా.?దీప్తం విధూమ ఇవ పావకః..4.67.7..

హరీణాముత్థితో మధ్యాత్సమ్ప్రహృష్టతనూరుహః.
అభివాద్య హరీన్వృద్ధాన్హనుమానిదమబ్రవీత్..4.67.8..

అరుజత్సర్వతాగ్రాణి హుతాశనసఖో.?నిలః.
బలవానప్రమేయశ్చ వాయురాకాశగోచరః..4.67.9..

తస్యాహం శీఘ్రవేగస్య శీఘ్రగస్య మహాత్మనః.
మారుతస్యౌరసః పుత్రః ప్లవనేనాస్మి తత్సమః..4.67.10..

ఉత్సహేయం హి విస్తీర్ణమాలిఖన్తమివామ్బరమ్.
మేరుం గిరిమసఙ్గేన పరిగన్తుం సహస్రశః..4.67.11..

బాహువేగప్రణున్నేన సాగరేణాహముత్సహే.
సమాప్లావయితుం లోకం సపర్వతనదీహ్రదమ్..4.67.12..

మమోరుజఙ్ఘావేగేన భవిష్యతి సముత్థితః.
సమ్మూర్చ్ఛితమహాగ్రాహస్సముద్రో వరుణాలయః..4.67.13..

పన్నగాశనమాకాశే పతన్తం పక్షిసేవితే .
వైనతేయమహం శక్తః పరిగన్తుం సహస్రశః..4.67.14..

ఉదయాత్ప్రస్థితం వాపి జ్వలన్తం రశ్మిమాలినమ్.
అనస్తమితమాదిత్యమభిగన్తుం సముత్సహే..4.67.15..
తతో భూమిమసంస్పృశ్య పునరాగన్తుముత్సహే.
ప్రవేగేనైవ మహతా భీమేన ప్లవగర్షభాః..4.67.16..

ఉత్సహేయమతిక్రాన్తుం సర్వానాకాశగోచరాన్.
సాగరం క్షోభయిష్యామి దారయిష్యామి మేదినీమ్..4.67.17..

పర్వతాంశ్చూర్ణయిష్యామి ప్లవమానః ప్లవఙ్గమాః.
హరిష్యామ్యూరువేగేన ప్లవమానో మహార్ణవమ్..4.67.18..

లతానాం వివిధం పుష్పం పాదపానాం చ సర్వశః.
అనుయాస్యన్తి మామద్య ప్లవమానం విహాయసా..4.67.19..

భవిష్యతి హి మే పన్థాస్స్వాతేః పన్థా ఇవామ్బరే.
చరన్తం ఘోరమాకాశముత్పతిష్యన్తమేవ వా ..4.67.20..
ద్రక్ష్యన్తి నిపతిష్యన్తం చ సర్వభూతాని వానరాః! .

మహామేరుప్రతీకాశం మాం ద్రక్ష్యథ వానరా: ..4.67.21..
దివమావృత్య గచ్ఛన్తం గ్రసమానమివామ్బరమ్.

విధమిష్యామి జీమూతాన్కమ్పయిష్యామి పర్వతాన్..4.67.22..
సాగరం శోషయిష్యామి ప్లవమానస్సమాహితః.

వైనతేయస్య యా శక్తిర్మమ సా మారుతస్య వా..4.67.23..
ఋతే సుపర్ణరాజానం మారుతం వా మహాజవమ్.
న తద్భూతం ప్రపశ్యామి యన్మాం ప్లుతమనువ్రజేత్..4.67.24..

నిమేషాన్తరమాత్రేణ నిరాలమ్బనమమ్బరమ్.
సహసా నిపతిష్యామి ఘనాద్విద్యుదివోత్థితా..4.67.25..

భవిష్యతి హి మే రూపం ప్లవమానస్య సాగరే .
విష్ణోర్విక్రమమాణస్య పురా త్రీన్విక్రమానివ..4.67.26..

బుద్ధ్యా చాహం ప్రపశ్యామి మనశ్చేష్టా చ మే తథా.
అహం ద్రక్ష్యామి వైదేహీం ప్రమోదధ్వం ప్లవఙ్గమాః..4.67.27..

మారుతస్య సమో వేగే గరుడస్య సమో జవే.
అయుతం యోజనానాం తు గమిష్యామీతి మే మతిః..4.67.28..

వాసవస్య సవజ్రస్య బ్రహ్మణో వా స్వయమ్భువః.
విక్రమ్య సహసా హస్తాదమృతం తదిహానయే..4.67.29..
లఙ్కాం వాపి సముత్క్షిప్య గచ్ఛేయమితి మే మతిః.

తమేవం వానరశ్రేష్ఠం గర్జన్తమమితౌజసమ్..4.67.30..
ప్రహృష్టా హరయస్తత్ర సముదైక్షన్త విస్మితాః.

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా జ్ఞాతీనాం శోకనాశనమ్..4.67.31..
ఉవాచ పరిసంహృష్టో జామ్బవాన్హరిసత్తమ:.

వీర! కేసరిణః పుత్ర! హనుమాన్మారుతాత్మజ! ..4.67.32..
జ్ఞాతీనాం విపులశ్శోకస్త్వయా తాత ప్రణాశితః.

తవ కల్యాణరుచయః కపిముఖ్యాస్సమాగతాః..4.67.33..
మఙ్గలం కార్యసిద్ధ్యర్థం కరిష్యన్తి సమాహితాః.

ఋషీణాం చ ప్రసాదేన కపివృద్ధమతేన చ..4.67.34..
గురూణాం చ ప్రసాదేన ప్లవస్వ త్వం మహార్ణవమ్.

స్థాస్యామశ్చైకపాదేన యావదాగమనం తవ..4.67.35..
త్వద్గతాని చ సర్వేషాం జీవనాని వనౌకసామ్.

తతస్తు హరిశార్దూలస్తానువాచ వనౌకసః..4.67.36..
నేయం మమ మహీ వేగం లఙ్ఘనే ధారయిష్యతి.

ఏతానీహ నగస్యాస్య శిలాసఙ్కటశాలినః..4.67.37..
శిఖరాణి మహేన్ద్రస్య స్థిరాణి సుమహాన్తి చ.

ఏషు వేగం కరిష్యామి మహేన్ద్రశిఖరేష్వహమ్..4.67.38..
నానాద్రుమవికీర్ణేషు ధాతునిష్యన్దశోభిషు.

ఏతాని మమ నిష్పేషం పాదయోః ప్లవతాం వరా: ..4.67.39..
ప్లవతో ధారయిష్యన్తి యోజనానామితశ్శతమ్.

తతస్తం మారుతప్రఖ్యస్సహరిర్మారుతాత్మజః..4.67.40..
ఆరురోహ నగశ్రేష్ఠం మహేన్ద్రమరిమర్దనః.
వృతం నానావిధైః వృక్షైర్మృగసేవితశాద్వలమ్..4.67.41..
లతాకుసుమసమ్బాధం నిత్యపుష్పఫలద్రుమమ్.
సింహశార్దూలచరితం మత్తమాతఙ్గసేవితమ్..4.67.42..
మత్తద్విజగణోద్ఘుష్టం సలిలోత్పీడసఙ్కులమ్.

మహద్భిరుచ్ఛ్రితం శృఙ్గైర్మహేన్ద్రం స మహాబలః..4.67.43..
విచచార హరిశ్రేష్ఠో మహేన్ద్రసమవిక్రమః.

పాదాభ్యాం పీడితస్తేన మహాశైలో మహాత్మనా..4.67.44..
రరాజ సింహాభిహతో మహాన్మత్త ఇవ ద్విపః.

ముమోచ సలిలోత్పీడాన్విప్రకీర్ణశిలోచ్చయః..4.67.45..
విత్రస్తమృగమాతఙ్గః ప్రకమ్పితమహాద్రుమః.

నానాగన్ధర్వమిథునైః పానసంసర్గకర్కశైః..4.56.46..
ఉత్పతద్భిశ్చ విహగైర్విద్యాధరగణైరపి.
త్యజ్యమానమహాసానుస్సన్నిలీనమహోరగః..4.67.47..
చలశృఙ్గశిలోద్ఘాతస్తదా.?భూత్స మహాగిరిః.

నిశ్శ్వసద్భిస్తదా.?ర్తైస్తు భుజఙ్గైరర్ధని:సృతైః..4.67.48..
సపతాక ఇవాభాతి స తదా ధరణీధరః.

ఋషిభిస్త్రాససమ్భ్రాన్తైస్త్యజ్యమానః శిలోచ్చయః..4.67.49..
సీదన్మహతి కాన్తారే సార్థహీన ఇవాధ్వగః.

సవేగవాన్ వేగసమాహితాత్మా
హరిప్రవీరః పరవీరహన్తా.
మనస్సమాధాయ మహానుభావో
జగామ లఙ్కాం మనసా మనస్వీ..4.67.50..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాణయే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే సప్తషష్టితమస్సర్గః.

కిష్కిందకాండ సర్గ 66

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 66

అనేకశతసాహస్రీం విషణ్ణాం హరివాహినీమ్.
జామ్బవాన్సముదీక్ష్యైవం హనూమన్తమథాబ్రవీత్..4.66.1..

వీర! వానరలోకస్య సర్వశాస్త్రవిదాం వర .
తూష్ణీమేకాన్తమాశ్రిత్య హనూమన్కిం న జల్పసి..4.66.2..

హనూమన్హరిరాజస్య సుగ్రీవస్య సమో హ్యసి.
రామలక్ష్మణయోశ్చాపి తేజసా చ బలేన చ..4.66.3..

అరిష్టనేమినః పుత్రో వైనతేయో మహాబలః.
గరుత్మానితి విఖ్యాత ఉత్తమస్సర్వపక్షిణామ్..4.66.4..

బహుశో హి మయా దృష్టః సాగరే స మహాబలః.
భుజఙ్గానుద్ధరన్పక్షీ మహావేగో మహాయశాః..4.66.5..

పక్షయోర్యద్బలం తస్య తావద్భుజబలం తవ.
విక్రమశ్చాపి వేగశ్చ న తే తేనావహీయతే..4.66.6..

బలం బుద్ధిశ్చ తేజశ్చ సత్త్వం చ హరిపుఙ్గవ! .
విశిష్టం సర్వభూతేషు కిమాత్మానం న బుధ్యసే..4.66.7..

అప్సరాప్సరసాం శ్రేష్ఠా విఖ్యాతా పుఞ్జికస్థలా.
అఞ్జనేతి పరిఖ్యాతా పత్నీ కేసరిణో హరే:..4.66.8..

విఖ్యాతా త్రిషు లోకేషు రూపేణాప్రతిమా భువి.
అభిశాపాదభూత్తాత వానరీ కామరూపిణీ..4.66.9..

దుహితా వానరేన్ద్రస్య కుఞ్జరస్య మహాత్మనః.
మానుషం విగ్రహం కృత్వా రూపయౌవనశాలినీ..4.66.10..
విచిత్రమాల్యాభరణా మహార్హక్షౌమవాసినీ.
అచరత్పర్వతస్యాగ్రే ప్రావృడమ్బుదసన్నిభే..4.66.11..

తస్యా వస్త్రం విశాలాక్ష్యాః పీతం రక్తదశం శుభమ్.
స్థితాయాః పర్వతస్యాగ్రే మారుతో.?పహరచ్ఛనైః..4.66.12..

స దదర్శ తతస్తస్యా వృత్తావూరూ సుసంహతౌ.
స్తనౌ చ పీనౌ సహితౌ సుజాతం చారు చాననమ్..4.66.13..

తాం విశాలాయతశ్రోణీం తనుమధ్యాం యశస్వినీమ్.
దృష్టవైవ శుభసర్వాఙ్గీం పవనః కామమోహితః..4.66.14..

స తాం భుజాభ్యాం దీర్ఘాభ్యాం పర్యష్వజత మారుతః.
మన్మథావిష్టసర్వాఙ్గో గతాత్మా తామనిన్దితామ్..4.66.15..

సా తు తత్రైవ సమ్భ్రాన్తా సువ్రతా వాక్యమబ్రవీత్.
ఏకపత్నీవ్రతమిదం కో నాశయితుమిచ్ఛతి..4.66.16..

అఞ్జనాయా వచ్శుత్వా మారుతః ప్రత్యభాషత.
న త్వాం హింసామి సుశ్రోణి! మా భూత్తే సుభగే భయమ్..4.66.17..

మనసా.?స్మి గతో యత్త్వాం పరిష్వజ్య యశస్వినీమ్.
వీర్యవాన్బుద్ధిసమ్పన్న: పుత్రస్తవ భవిష్యతి..4.66.18..

మహాసత్త్వో మహాతేజా మహాబలపరాక్రమః.
లఙ్ఘనే ప్లవనే చైవ భవిష్యతి హి మత్సమః..4.66.19..

ఏవముక్తా తతస్తుష్టా జననీ తే మహాకపే.
గుహాయాం త్వాం మహాబాహో ప్రజజ్ఞే ప్లవగర్షభమ్..4.66.20..

అభ్యుత్థితం తతస్సూర్యం బాలో దృష్ట్వా మహావనే.
ఫలం చేతి జిఘృక్షుస్త్వముత్ప్లుత్యాభ్యుద్గతో దివమ్..4.66.21..

శతాని త్రీణి గత్వా.?థ యోజనానాం మహాకపే! .
తేజసా తస్య నిర్ధూతో న విషాదం తతోగతః..4.66.22..

తావదాపపత స్తూర్ణమన్తరిక్షం మహాకపే!.
క్షిప్తమిన్ద్రేణ తే వజ్రం కోపావిష్టేన ధీమతా..4.66.23..

తదా శైలాగ్రశిఖరే వామో హనురభజ్యత.
తతో హి నామధేయం తే హనుమానితి కీర్త్యతే..4.66.24..

తస్త్వావి నిహతం దృష్ట్వా వాయుర్గన్ధవహస్స్వయమ్.
త్రైలోక్యే భృశసఙ్కృద్ధో న వవౌ వై ప్రభఞ్జనః..4.66.25..

సమ్భ్రాన్తాశ్చ సూరాస్సర్వే త్రైలోక్యే క్షుభితే సతి.
ప్రసాదయన్తి సంక్రుద్ధం మారుతం భువనేశ్వరాః..4.66.26..

ప్రసాదితే చ పవనే బ్రహ్మా తుభ్యం వరం దదౌ.
అశస్త్రవధ్యతాం తాత! సమరే సత్యవిక్రమ..4.66.27..

వజ్రస్య చ నిపాతేన విరుజం త్వాం సమీక్ష్య చ.
సహస్రనేత్రః ప్రీతాత్మా దదౌ తే వరముత్తమమ్..4.66.28..
స్వచ్ఛన్దతశ్చ మరణం తేభూయాదితి వై ప్రభో.

స త్వం కేసరిణః పుత్రః క్షేత్రజో భీమవిక్రమః..4.66.29..
మారుతస్యౌరసః పుత్రస్తేజసా చాపి తత్సమః.
త్వం హి వాయుసుతో వత్స! ప్లవనే చాపి తత్సమః..4.66.30..

వయమద్య గతప్రాణా భవాన్నస్త్రాతు సామ్ప్రతమ్.
దాక్ష్యవిక్రమసమ్పన్నః కపిరాజ ఇవాపరః..4.66.31..

త్రివిక్రమే మయా తాత సశైలవనకాననా.
త్రిస్సప్తకృత్వః పృథివీ పరిక్రాన్తా ప్రదక్షిణమ్..4.66.32..

తథా చౌషధయో.?స్మాభిస్సఞ్చితా దేవశాసనాత్.
నిష్పన్నమమృతం యాభిస్తదాసీన్నో మహద్బలమ్..4.66.33..

స ఇదానీమహం వృద్ధః పరిహీనపరాక్రమః.
సామ్ప్రతం కాలమస్మాకం భవాన్సర్వగుణాన్వితః..4.66.34..

తద్విజృమ్భస్వ విక్రాన్త: ప్లవతాముత్తమో హ్యసి.
త్వద్వీర్యం ద్రష్టుకామా హి సర్వా వానరవాహినీ..4.66.35..

ఉత్తిష్ఠ హరిశార్దూల! లఙ్ఘయస్వ మహార్ణవమ్.
పరా హి సర్వభూతానాం హనుమన్యా గతిస్తవ..4.66.36..

విషణ్ణా హరయస్సర్వే హనుమన్కిముపేక్షసే.
విక్రమస్వ మహావేగో విష్ణుస్త్రీన్విక్రమానివ..4.66.37..

తతస్తు వై జామ్బవతా ప్రచోదితః
ప్రతీతవేగః పవనాత్మజః కపిః.
ప్రహర్షయంస్తాం హరివీరవాహినీం
చకార రూపం మహదాత్మనస్తదా..4.66.38..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే షట్షష్టితమస్సర్గః.

కిష్కిందకాండ సర్గ 65

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 65

అథాఙ్గదవచశ్శ్రుత్వా తే సర్వే వానరర్షభాః.
స్వం స్వం గతౌ సముత్సాహమూచుస్తత్ర యథాక్రమమ్..4.65.1..
గజో గవాక్షో గవయశ్శరభో గన్ధమాదనః.
మైన్దశ్చ ద్వివిదశ్చైవ సుషేణో జామ్బవాం స్తథా..4.65.1..

ఆబభాషే గజస్తత్ర ప్లవేయం దశయోజనమ్.
గవాక్షో యోజననాన్యాహ గమిష్యామీతి వింశతిమ్..4.65.2..

గవయో వానరస్తత్ర వానరాం స్తానువాచ హ.
త్రింశతం తు గమిష్యామి యోజనానాం ప్లవఙ్గమాః!..4.65.4..
శరభస్తానువాచాథ వానరాన్ వానరర్షభః.
చత్వారింశద్గమిష్యామి యోజనానాం ప్లవఙ్గమాః!..4.65.5..
వానరస్తు మహాతేజా అబ్రవీద్గన్ధమాదనః.
యోజనానాం గమిష్యామి పఞ్చాశత్తు న సంశయః..4.65.6..
మైన్దస్తు వానరస్తత్ర వానరాంస్తానువాచ హ.
యోజనానాం పరం షష్టిమహం ప్లవితుముత్సహే..4.65.7..
తతస్తత్ర మహాతేజా ద్వివిదః ప్రత్యభాషత.
గమిష్యామి న సన్దేహస్సప్తతిం యోజనాన్యహమ్..4.65.8..
సుషేణస్తు మహాతేజా:ప్రోక్తవాన్హరిసత్తమాన్.
అశీతిం యోజనానాం తు ప్లవేయం ప్లవగేశ్వరాః! ..4.65.9..

తేషాం కథయతాం తత్ర సర్వాంస్తాననుమాన్య చ.
తతో వృద్ధతమస్తేషాం జామ్బవాన్ప్రత్యభాషత..4.65.10..

పూర్వమస్మాకమప్యాసీత్కశ్చిద్గతిపరాక్రమః.
తే వయం వయసః పారమనుప్రాప్తాస్స్మ సామ్ప్రతమ్..4.65.11..

కిన్తు నైవం గతే శక్యమిదం కార్యముపేక్షితుమ్.
యదర్థం కపిరాజశ్చ రామశ్చ కృతనిశ్చయౌ..4.65.12..

సామ్ప్రతం కాలభేదేన యా గతిస్తాం నిబోధత.
నవతిం యోజనానాం తు గమిష్యామి న సంశయః..4.65.13..

తాంశ్చ సర్వాన్హరిశ్రేష్ఠాఞ్జామ్బవాన్పునరబ్రవీత్.
న ఖల్వేతావదేవాసీద్గమనే మే పరాక్రమః..4.65.14..

మయా మహాబలేశ్చైవ యజ్ఞే విష్ణుస్సనాతనః.
ప్రదక్షిణీకృతః పూర్వం క్రమమాణస్త్రివిక్రమమ్..4.65.15..

స ఇదానీమహం వృద్ధః ప్లవనే మన్దవిక్రమః.
యౌవనే చ తదా.?సీన్మే బలమప్రతిమం పరైః..4.65.16..

సమ్ప్రత్యేతావతీం శక్తిం గమనే తర్కయామ్యహమ్.
నైతావతా హి సంసిద్ధిః కార్యస్యాస్య భవిష్యతి..4.65.17..

అథోత్తరముదారార్థమబ్రవీదఙ్గదస్తదా.
అనుమాన్య తథా ప్రాజ్ఞో జామ్బవన్తం మహాకపిమ్..4.65.18..

అహమేతద్గమిష్యామి యోజనానాం శతం మహత్.
నివర్తనే తు మే శక్తిస్స్యాన్న వేతి న నిశ్చితమ్..4.65.19..

తమువాచ హరిశ్రేష్ఠం జామ్బవాన్వాక్యకోవిదః.
జ్ఞాయతే గమనే శక్తిస్తవ హర్యృక్షసత్తమ!..4.65.20..

కామం శతం సహస్రం వా న హ్యేష విధిరుచ్యతే.
యోజనానాం భవాన్ శక్తో గన్తుం ప్రతినివర్తితుమ్..4.65.21..

న హి ప్రేషయితా తాత! స్వామీ ప్రేష్యః కథఞ్చన.
భవతా.?యం జనస్సర్వః ప్రేష్యః ప్లవగసత్తమ..4.65.22..

భవాన్కళత్రమస్మాకం స్వామిభావే వ్యవస్థితః.
స్వామీ కళత్రం సైన్యస్య గతిరేషా పరన్తప! ..4.65.23..

అపి చైతస్య కార్యస్య భవాన్మూలమరిన్దమ! .
తస్మాత్కళత్రవత్తాత! ప్రతిపాల్యస్సదా భవాన్..4.65.24..

మూలమర్థస్య సంరక్ష్యమేష కార్యవిదాం నయః.
మూలే సతి హి సిద్ధ్యన్తి గుణా ఫలో పుష్పోదయాః..4.65.25..

తద్భవానస్య కార్యస్య సాధనే సత్యవిక్రమ!.
బుద్ధివిక్రమసమ్పన్నో హేతురత్ర పరన్తప..4.65.26..

గురుశ్చ గురుపుత్రశ్చ త్వం హి నః కపిసత్తమ!.
భవన్తమాశ్రిత్య వయం సమర్థా హ్యర్థసాధనే..4.65.27..

ఉక్తవాక్యం మహాప్రాజ్ఞం జామ్బవన్తం మహాకపిః.
ప్రత్యువాచోత్తరం వాక్యం వాలిసూనురథాఙ్గదః..4.65.28..

యది నాహం గమిష్యామి నాన్యో వానరపుఙ్గవః.
పునః ఖల్విదమస్మాభిః కార్యం ప్రాయోపవేశనమ్..4.65.29..

న హ్యకృత్వా హరిపతేస్సన్దేశం తస్య ధీమతః.
తత్రాపి గత్వా ప్రాణానాం పశ్యామి పరిరక్షణమ్..4.65.30..

స హి ప్రసాదే చాత్యర్థం కోపే చ హరిరీశ్వరః.
అతీత్య తస్య సన్దేశం వినాశో గమనే భవేత్..4.65.31..

తద్యథా హ్యస్య కార్యస్య న భవత్యన్యథా గతిః.
తద్భవానేవ దృష్టార్థస్సఞ్చిన్తయితు మర్హతి..4.65.32..

సో.?ఙ్గదేన తదా వీరః ప్రత్యుక్తః ప్లవగర్షభః.
జామ్బవానుత్తరం వాక్యం ప్రోవాచేదం తతో.?ఙ్గదమ్..4.65.33..

అస్య తే వీర! కార్యస్య న కిఞ్చిత్పరిహీయతే.
ఏష సఞ్చోదయామ్యేనం యః కార్యం సాధయిష్యతి..4.65.34..

తత:ప్రతీతం ప్లవతాంవరిష్ఠమ్
ఏకాన్తమాశ్రిత్య సుసుఖేపవిష్ఠమ్
సఞ్చోదయామాస హరిప్రవీరో
హరిప్రవీరం హనుమన్తమేవ ..4.65.35..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే పఞ్చష్షష్టితమస్సర్గః.

కిష్కిందకాండ సర్గ 64

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 64

ఆఖ్యాతా గృధ్రరాజేన సముత్ప్లుత్య ప్లవఙ్గమాః.
సఙ్గతాః ప్రీతిసంయుక్తా వినేదుర్భీమవిక్రమాః..4.64.1..

సమ్పాతేర్వచనం శ్రుత్వా హరయో రావణక్షయమ్.
హృష్టాస్సాగరమాజగ్ముస్సీతాదర్శనకాఙ్క్షిణః..4.64.2..

అభిక్రమ్య తు తం దేశం దదృశుర్భీమవిక్రమాః.
కృత్స్నం లోకస్య మహతః ప్రతిబిమ్బమివ స్థితమ్..4.64.3..

దక్షిణస్య సముద్రస్య సమాసాద్యోత్తరాం దిశమ్.
సన్నివేశం తతశ్చక్రుర్హరివీరా మహాబలాః..4.64.4..

సత్త్వైర్మహద్భిర్వికృతైః క్రీడద్భిర్వివిధైర్జలే.
వ్యాత్తాస్యైస్సుమహాకాయైరూర్మిభిశ్చ సమాకులమ్..4.64.5..
ప్రసుప్తమివ చాన్యత్ర క్రీడన్తమివ చాన్యతః.
క్వచిత్పర్వతమాత్రైశ్చ జలరాశిభిరావృతమ్..4.64.6..
సఙ్కులం దానవేన్ద్రైశ్చ పాతాలతలవాసిభిః.
రోమహర్షకరం దృష్ట్వా విషేదు: కపికుఞ్జరాః..4.64.7..

ఆకాశమివ దుష్పారం సాగరం ప్రేక్షయ వానరాః.
విషేదు స్సహసాసర్వే కథం కార్యమితి బ్రువన్..4.64.8..

విషణ్ణాం వాహినీం దృష్ట్వా సాగరస్య నిరీక్షణాత్.
ఆశ్వాసయామాస హరీన్భయార్తాన్ హరిసత్తమః..4.64.9..

తాన్విషాదేన మహతా విషణ్ణాన్వానరర్షభాన్.
ఉవాచ మతిమాన్కాలే వాలిసూనుర్మహాబలః..4.64.10..

న విషాదే మనః కార్యం విషాదో దోషవత్తమః.
విషాదో హన్తి పురుషం బాలం క్రుద్ధ ఇవోరగః..4.64.11..

యో విషాదం ప్రసహతే విక్రమే పర్యుపస్థితే.
తేజసా తస్య హీనస్య పురుషార్థో న సిధ్యతి..4.64.12..

తస్యాం రాత్ర్యాం వ్యతీతాయామఙ్గదో వానరైస్సహ.
హరివృద్ధైస్సమాగమ్య పునర్మన్త్రమమన్త్రయత్..4.64.13..

సా వానరాణాం ధ్వజినీ పరివార్యాఙ్గదం బభౌ.
వాసవం పరివార్యేవ మరుతాం వాహినీ స్థితా..4.64.14..

కో.?న్యస్తాం వానరీం సేనాం శక్త:స్తమ్భయితుం భవేత్.
అన్యత్ర వాలితనయాదన్యత్ర చ హనూమతః..4.64.15..

తతస్తాన్హరివృద్ధాంశ్చ తచ్చ సైన్యమరిన్దమః.
అనుమాన్యాఙ్గదశ్శ్రీమాన్వాక్యమర్థవదబ్రవీత్..4.64.16..

క ఇదానీం మహాతేజా లఙ్ఘయిష్యతి సాగరమ్.
కః కరిష్యతి సుగ్రీవం సత్యసన్ధమరిన్దమమ్..4.64.17..

కో వీరో యోజనశతం లఙ్ఘయేత ప్లవఙ్గమాః.
ఇమాంశ్చ యూథపాన్ సర్వాన్మోక్షయేత్కో మహాభయాత్..4.64.18..

కస్య ప్రభావాద్ధారాంశ్చ పుత్రాంశ్చైవ గృహాణి చ.
ఇతో నివృత్తాః పశ్యేమ సిద్ధార్థాస్సుఖినో వయమ్..4.64.19..

కస్య ప్రసాదాద్రామం చ లక్ష్మణం చ మహాబలమ్.
అభిగచ్ఛేమ సంహృష్టాస్సుగ్రీవం చ వనౌకసమ్ ..4.64.20..

యది కశ్చిత్సమర్థో వస్సాగరప్లవనే హరిః.
స దదా త్విహ న శశీఘ్రం పుణ్యామభయదక్షిణామ్..4.64.21..

అఙ్గదస్య వచ శ్శృత్వా న కశ్చిత్ కిఞ్చిదబ్రవీత్.
స్తిమితే వా భవత్సర్వా సా తత్ర హరివాహినీ..4.64.22..

పునరేవాఙ్గదః ప్రాహ తాన్హరీన్హరిసత్తమః.
సర్వే బలవతాం శ్రేష్ఠా భవన్తో దృఢవిక్రమాః..4.64.23..
వ్యపదేశ్య కులే జాతాః పూజితాశ్చాప్యభీక్ష్ణశః.

న హి వో గమనే సఙ్గః కదాచిత్కస్యచిత్క్వచిత్.
బ్రువధ్వం యస్య యా శక్తిః ప్లవనే ప్లవగర్షభాః! .4.64.24..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే చతుష్షష్టితమస్సర్గః.

కిష్కిందకాండ సర్గ 63

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 63

ఏతైరన్యైశ్చ బహుభిర్వాక్యైర్వాక్యవిశారదః.
మాం ప్రశస్యాభ్యనుజ్ఞాప్య ప్రవిష్టస్స స్వమాలయమ్..4.63.1..

కన్దరాత్తు విసర్పిత్వా పర్వతస్య శనైశ్శనైః.
అహం విన్ధ్యం సమారుహ్య భవతః ప్రతిపాలయే..4.63.2..

అద్య త్వేతస్య కాలస్య సాగ్రం వర్షశతం గతమ్.
దేశకాలప్రతీక్షో.?స్మి హృది కృత్వా మునేర్వచః..4.62.3..

మహాప్రస్థానమాసాద్య స్వర్గతే తు నిశాకరే.
మాం నిర్దహతి సన్తాపో వితర్కైర్బహుభిర్వృతమ్..4.63.4..

ఉత్థితాం మరణే బుద్ధిం మునివాక్యైర్నివర్తయే.
బుద్ధిర్యా తేన మే దత్తా ప్రాణానాం రక్షణాయ తు..4.63.5..
సా మే.?పనయతే దుఃఖం దీప్తేవాగ్నిశిఖా తమః.

బుద్ధ్యతా చ మయా వీర్యం రావణస్య దురాత్మనః..4.63.6..
పుత్రస్సన్తర్జితో వాగ్భిర్న త్రాతా మైథిలీ కథమ్.

తస్యా విలపితం శ్రుత్వా తౌ చ సీతావినాకృతౌ..4.63.7..
న మే దశరథస్నేహాత్పుత్రేణోత్పాదితం ప్రియమ్.

తస్య త్వేవం బ్రువాణస్య సమ్పాతేర్వానరైస్సహ..4.63.8..
ఉత్పేతతుస్తదా పక్షౌ సమక్షం వనచారిణామ్.

స దృష్ట్వా స్వాం తనుం పక్షైరుద్గతైరరుణచ్ఛదైః..4.63.9..
ప్రహర్షమతులం లేభే వానరాంశ్చేదమబ్రవీత్.

ఋషేర్నిశాకరస్యైవ ప్రభావాదమితాత్మన:..4.63.10..
ఆదిత్యరశ్మినిర్దగ్ధౌ పక్షౌ మే పునరుపస్థితౌ.

యౌవనే వర్తమానస్య మమాసీద్యః పరాక్రమః..4.63.11..
తమేవాద్యావగచ్ఛామి బలం పౌరుషమేవ చ.

సర్వథా క్రియతాం యత్న స్సీతామధిగమిష్యథ..4.63.12..
పక్షలాభో మమాయం వస్సిద్ధిప్రత్యయకారకః.

ఇత్యుక్త్వా స తాన్హరీన్ సర్వాన్సమ్పాతిః పతగోత్తమః..4.63.13..
ఉత్పపాత గిరేశ్శృఙ్గాజ్జిజ్ఞాసుః ఖగమో గతిమ్.

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రతిసంహృష్టమానసాః..4.63.14..
బభూవుర్హరిశార్దూలా విక్రమాభ్యుదయోన్ముఖాః.

అథ పవనసమానవిక్రమాః
ప్లవగవరాః ప్రతిలబ్ధపౌరుషాః.
అభిజిదభిముఖా దిశం యయు-
ర్జనకసుతాపరిమార్గణోన్ముఖాః..4.63.15..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే త్రిషష్టితమస్సర్గః.

కిష్కిందకాండ సర్గ 62

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 62

ఏవముక్తా మునిశ్రేష్ఠ మరుదం దుఃఖితో భృశం.
అథ ధ్యాత్వా ముహూర్తం తు భగవానిదమబ్రవీత్..4.62.1..

పక్షౌ తు తే ప్రపక్షౌ చ పునరన్యౌభవిష్యతః.
ప్రాణాశ్చ చక్షుషీ చైవ విక్రమశ్చ బలం చ తే..4.62.2..

పురాణే సుమహత్కార్యం భవిష్యతి మయా శ్రుతం.
దృష్టం మే తపసా చైవ శ్రుత్వా చ విదితం మమ.. 4.62.3

రాజా దశరథో నామ కశ్చిదిక్ష్వాకునన్దనః.
తస్య పుత్రో మహాతేజా రమోనామ భవిష్యతి..4.62.4..

అరణ్యం చ సహ ర్భాత్రా లక్ష్మణేనగమిష్యతి.
అస్మిన్నర్థే నియుక్త స్సన్పిత్రా సత్యపరాక్రమః..4.62.5..

నైఋతో రావణో నామ తస్య భార్యాం హరిష్యతి.
రాక్షసేన్ద్రో జనస్థనాదవధ్య స్సురదానవైః.. 4.62.6

సా చ కామైః ప్రలోభ్యన్తీ భక్ష్యై:భోజ్యైశ్చ మైథిలీ.
నభోక్ష్యతి మహాభాగా దుఃఖే మగ్నా యశస్వినీ.. 4.62.7

పరమాన్నంతు వైదేహ్యా జ్ఞాత్వా దాస్యతి వా స:.
యదన్నమమృతప్రఖ్యం సురాణామపిదుర్లభమ్.. 4.62.8..

తదన్నం మైథిలీప్రాప్య విజ్ఞాయేన్ద్రాదిదంత్వితి.
అగ్రముదృత్య రామాయ భూతలే నిర్వపిష్యతి..4.62.9..

యది జీవతి మే భర్తా లక్ష్మణేన సహ ప్రభుః.
దేవత్వం గచ్ఛ్తో ర్వాపి తయో రన్నమిదంత్వితి.. 4.62.10

ఏష్యన్త్యన్వేషకా స్తస్యా రామదూతాః ప్లవాంగమాః.
ఆ.?్యేయా రామ మహీషీ త్వయా తేభ్యో విహంగమ.. 4.62.11..

సర్వథా హి నగన్తవ్యమీదృశః క్వ గమిష్యసి.
దేశకాలౌ ప్రతీక్షస్వ పక్షౌ త్వం ప్రతిపత్స్యసే.. 4.62.12..

నోత్సహేయమహంకర్తుమధ్యైవ త్వాం సపక్షకమ్ .
ఇహస్థ స్త్వం తు లోకానాం హితం కార్యం కరిష్యసి ..4.62.13..

త్వయాపి ఖలు తత్కార్యం తయోశ్చనృపపుత్రయోః.
బ్రాహ్మణానాం సురాణాం చ మునీనాం వాసవస్య చ ..4.62.14..

ఇచ్ఛామ్యహమపిద్రష్టుం భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ .
నేచ్ఛేచిరం ధారయుతుం ప్రాణాం స్త్యక్ష్యే కలేబరం .
మహర్షి స్త్వబ్రవీదేవం దృష్టతత్వార్థదర్శనః ..4.62.15..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే ద్విషష్టితమ స్సర్గ:.

కిష్కిందకాండ సర్గ 61

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 61

తతస్తద్దారుణం కర్మ దుష్కరం సహసాత్కృతమ్.
ఆచచక్షే మునేస్సర్వం సూర్యానుగమనం తథా..4.61.1..

భగవన్వ్రణయుక్తత్వాల్లజ్జయా వ్యాకులేన్ద్రియః.
పరిశ్రాన్తో న శక్నోమి వచనం పరిభాషితుమ్..4.61.2..

అహం చైవ జటాయుశ్చ సఙ్ఘర్షాద్ధర్పమోహితౌ.
ఆకాశం పతితౌ వీరౌ జిజ్ఞాసన్తౌ పరాక్రమమ్..4.61.3..

కైలాసశిఖరే బద్ధ్వా మునీనామగ్రతః పణమ్.
రవిస్స్యాదనుయాతవ్యో యావదస్తం మహాగిరిమ్..4.61.4..

అథా.?వాం యుగపత్ప్రాప్తావపశ్యావ మహీతలే.
రథచక్రప్రమాణాని నగరాణి పృథక్పృథక్..4.61.5..

క్వచిద్వాదిత్రఘోషాంశ్చ బ్రహ్మఘోషాంశ్చ శుశ్రువః.
గాయన్తీశ్చాఙ్గనా బహ్వీః పశ్యావో రక్తవాసస: ..4.61.6..

తూర్ణముత్పత్య చాకాశమాదిత్యపథమాశ్రితౌ.
ఆవామాలోకయావస్తద్వనం శాద్వలసన్నిభమ్..4.61.7..

ఉపలైరివ సఞ్ఛన్నా దృశ్యతే భూశ్శిలోచ్చయైః.
ఆపగాభిశ్చ సంవీతా సూత్రైరివ వసున్ధరా..4.61.8..

హిమవాంశ్చైవ విన్ధ్యశ్చ మేరుశ్చ సుమహాన్నగః.
భూతలే సమ్ప్రకాశన్తే నాగా ఇవ జలాశయే..4.61.9..

తీవ్రస్స్వేదశ్చ ఖేదశ్చ భయం చాసీత్తదా.?.?వయోః.
సమావిశతి మోహశ్చ తమో మూర్ఛా చ దారుణా..4.61.10..

న దిగ్విజ్ఞాయతే యామ్యా నాగ్నేయీ న చ వారుణీ.
యుగాన్తే నియతో లోకో హతో దగ్ధ ఇవాగ్నినా..4.61.11..

మనశ్చ మే హతం భూయస్సన్నివర్త్యతు సంశ్రయమ్.
యత్నేన మహతా హ్యస్మిన్పునస్సన్ధాయ చక్షుషీ..4.61.12..
యత్నేన మహతా భూయో భాస్కరః ప్రతిలోకితః.
తుల్యః పృథ్వీప్రమాణేన భాస్కరః ప్రతిభాతి నౌ..4.61.13..

జటాయుర్మామనాపృచ్ఛ్య నిపపాత మహీం తతః.
తం దృష్ట్వా తూర్ణమాకాశాదాత్మానం ముక్తవానహమ్..4.61.14..

పక్షాభ్యాం చ మయా గుప్తో జటాయుర్న ప్రదహ్యతే.
ప్రమాదాత్తత్ర నిర్దగ్ధః పతన్వాయుపథాదహమ్..4.61.15..

ఆశఙ్కే తం నిపతితం జనస్థానే జటాయుషమ్.
అహం తు పతితో విన్ధ్యే దగ్ధపక్షో జడీకృతః..4.61.16..

రాజ్యేన హీనో భ్రాత్రా చ పక్షాభ్యాం విక్రమేణ చ.
సర్వథా మర్తుమేవేచ్ఛన్పతిష్యే శిఖరాద్గీరేః..4.61.17..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే ఏకషష్టితమస్సర్గః.