ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » వాల్మీకి » సుందరకాండ సర్గ 54

సుందరకాండ సర్గ 54

శ్రీ రామాయణం సుందరకాండ సర్గ 54

వీక్షమాణస్తతో లఙ్కాం కపిః కృతమనోరథః ..5.54.1..
వర్ధమానసముత్సాహః కార్యశేషమచిన్తయత్ .

కిన్ను ఖల్వవశిష్టం మే కర్తవ్యమిహ సామ్ప్రతమ్ ..5.54.2..
యదేషాం రక్షసాం భూయః సన్తాపజననం భవేత్ .

వనం తావత్ప్రమథితం ప్రకృష్టా రాక్షసా హతాః ..5.54.3.
బలైకదేశః క్షపితశ్శేషం దుర్గవినాశనమ్ .

దుర్గే వినాశితే కర్మ భవేత్సుఖపరిశ్రమమ్ .
అల్పయత్నేన కార్యే .?స్మిన్ మమ స్యాత్సఫలశ్శ్రమః ..5.54.4..

యో హ్యయం మమ లాఙ్గూలే దీప్యతే హవ్యవాహనః .
అస్య సన్తర్పణం న్యాయ్యం కర్తుమేభిర్గృహోత్తమైః ..5.54.5..

తతః ప్రదీప్తలాఙ్గూలస్సవిద్యుదివ తోయదః .
భవనాగ్రేషు లఙ్కాయా విచచార మహాకపిః ..5.54.6..

గృహాద్గృహం రాక్షసానాముద్యానాని చ వానరః .
వీక్షమాణో హ్యసన్త్రస్తః ప్రాసాదాంశ్చ చచార సః ..5.54.7..

అవప్లుత్య మహావేగః ప్రహస్తస్య నివేశనమ్ .
అగ్నిం తత్ర స నిక్షిప్య శ్వసనేన సమో బలీ ..5.54.8..
తతో .?న్యత్పుప్లువే వేశ్మ మహాపార్శ్వస్య వీర్యవాన్ .
ముమోచ హనుమానగ్నిం కాలానలశిఖోపమమ్ ..5.54.9..

వజ్రదంష్ట్రస్య చ తదా పుప్లువే స మహాకపిః .
శుకస్య చ మహాతేజాస్సారణస్య చ ధీమతః ..5.54.10..

తథా చేన్ద్రజితో వేశ్మ దదాహ హరియూథపః .
జమ్బుమాలే స్సుమాలేశ్చ దదాహ భవనం తతః ..5.54.11..

రశ్మికేతోశ్చ భవనం సూర్యశత్రోస్తథైవ చ .
హ్రస్వకర్ణస్య దంష్ట్రస్య రోమశస్య చ రక్షసః ..5.54.12..
యుద్ధోన్మత్తస్య మత్తస్య ధ్వజగ్రీవస్య రక్షసః .
విద్యుజ్జిహ్వస్య ఘోరస్య తథా హస్తిముఖస్య చ ..5.54.13..
కరాలస్య పిశాచస్య శోణితాక్షస్య చైవ హి .
కుమ్భకర్ణస్య భవనం మకరాక్షస్య చైవ హి ..5.54.14..
యజ్ఞశత్రోశ్చ భవనం బ్రహ్మశత్రోస్తథైవ చ .
నరాన్తకస్య కుమ్భస్య నికుమ్భస్య దురాత్మనః ..5.54.15..
వర్జయిత్వా మహాతేజా విభీషణగృహం ప్రతి .
క్రమమాణః క్రమేణైవ దదాహ హరిపుఙ్గవః ..5.54.16..

తేషు తేషు మహార్హేషు భవనేషు మహాయశాః .
గృహేష్వృద్ధిమతామృద్ధిం దదాహ స మహాకపిః ..5.54.17..

సర్వేషాం సమతిక్రమ్య రాక్షసేన్ద్రస్య వీర్యవాన్ .
ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్ రావణస్య నివేశనమ్ ..5.54.18..

తతస్తస్మిన్గృహే ముఖ్యే నానారత్నవిభూషితే .
మేరుమన్దరసఙ్కాశే సర్వమఙ్గళశోభితే ..5.54.19..
ప్రదీప్తమగ్నిముత్సృజ్య లాఙ్గూలాగ్రే ప్రతిష్ఠితమ్ .
ననాద హనుమాన్వీరో యుగాన్తజలదో యథా ..5.54.20..

శ్వసనేన చ సంయోగాదతివేగో మహాబలః .
కాలాగ్నిరివ జజ్వాల ప్రావర్ధత హుతాశనః ..5.54.21..

ప్రదీప్తమగ్నిం పవనస్తేషు వేశ్మస్వచారయత్ .
అభూచ్ఛ్వసనసంయోగాదతివేగో హుతాశనః ..5.54.22..

తాని కాఞ్చనజాలాని ముక్తామణిమయాని చ .
భవనాన్యవశీర్యన్త రత్నవన్తి మహాన్తి చ ..5.54.23..

సంజజ్ఞే తుములశ్శబ్దో రాక్షసానాం ప్రధావతామ్ .
స్వగృహస్య పరిత్రాణే భగ్నోత్సాహోర్జితశ్రియామ్ ..5.54.24..
నూనమేషో .?గ్నిరాయాతః కపిరూపేణ హా ఇతి .

క్రన్దన్త్యస్సహసా పేతుః స్తనన్ధయధరాః స్త్రియః ..5.54.25..
కాశ్చిదగ్నిపరీతేభ్యో హర్మేభ్యో ముక్తమూర్ధజాః .
పతన్త్యో రేజిరే .?భ్రేభ్యస్సౌదామన్య ఇవామ్బరాత్ ..5.54.26..

వజ్రవిద్రుమవైదూర్యముక్తారజతసంహితాన్ .
విచిత్రాన్భవనాద్ధాతూన్ స్యన్దమానాన్దదర్శ సః ..5.54.27..

నాగ్నిస్తృప్యతి కాష్ఠానాం తృణానాం చ యథా తథా .
హనూమాన్ రాక్షసేన్దాణాం విశస్తానాం న తృప్యతి ..5.54.28..

క్వచిత్కింశుకసఙ్కాశాః క్వచిచ్ఛాల్మలిసన్నిభాః ..5.54.29..
క్వచిత్కుఙ్కుమసఙ్కాశాశ్శిఖా వహ్నేశ్చకాశిరే .

హనూమతా వేగవతా వానరేణ మహాత్మనా .
లఙ్కాపురం ప్రదగ్ధం తద్రుద్రేణ త్రిపురం యథా ..5.54.30..

తతస్తు లఙ్కాపురపర్వతాగ్రే సముత్థితో భీమపరాక్రమో .?గ్నిః .
ప్రసార్య చూడావలయం ప్రదీప్తో హనూమతా వేగవతా విసృష్టః ..5.54.31..

యుగాన్తకాలానలతుల్యవేగ స్సమారుతో .?గ్నిర్వవృధే దివిస్పృక్ .
విధూమరశ్మిర్భవనేషు సక్తో రక్షశ్శరీరాజ్యసమర్పతార్చిః ..5.54.32..

ఆదిత్యకోటీసదృశస్సుతేజా లఙ్కాం సమస్తాం పరివార్య తిష్ఠన్ .
శబ్దైరనేకైరశనిప్రరూఢైర్భిన్దన్నివాణ్డం ప్రబభౌ మహాగ్నిః ..5.54.33..

తత్రామ్బరాదగ్నిరతిప్రవృద్ధో రూక్షప్రభః కింశుకపుష్పచూడః .
నిర్వాణధూమాకులరాజయశ్చ నీలోత్పలాభాః ప్రచకాశిరే .?భ్రాః ..5.54.34..

వజ్రీ మహేన్ద్రస్త్రిదశేశ్వరో వా సాక్షాద్యమో వా వరుణో .?నిలో వా .
రుద్రో .?గ్నిరర్కో ధనదశ్చ సోమో న వానరో .?యం స్వయమేవ కాలః ..5.54.35..

కిం బ్రహ్మణస్సర్వపితామహస్య సర్వస్య ధాతుశ్చతురాననస్య .
ఇహా .? .?గతో వానరరూపధారీ రక్షోపసంహారకరః ప్రకోపః ..5.54.36..

కిం వైష్ణవం వా కపిరూపమేత్య రక్షోవినాశాయ పరం సుతేజః .
అనన్తమవ్యక్తమచిన్త్యమేకం స్వమాయయా సామ్ప్రతమాగతం వా ..5.54.37..

ఇత్యేవమూచుర్బహవో విశిష్టా రక్షోగణాస్తత్ర సమేత్య సర్వే .
సప్రాణిసఙ్ఘాం సగృహాం సవృక్షాం దగ్ధాం పురీం తాం సహసా సమీక్ష్య ..5.54.38..

తతస్తు లఙ్కా సహసా ప్రదగ్ధా సరాక్షసా సాశ్వరథా సనాగా .
సపక్షిసఙ్ఘా సమృగా సవృక్షా రురోద దీనా తుములం సశబ్దమ్ ..5.54.39..

హా తాత హా పుత్రక కాన్త మిత్ర హా జీవితం భోగయుతం సుపుణ్యమ్ .
రక్షోభిరేవం బహుధా బ్రువద్భి శ్శబ్దః కృతో ఘోరతరస్సుభీమః ..5.54.40..

హుతాశనజ్వాలసమావృతా సా హతప్రవీరా పరివృత్తయోధా
హనూమతః క్రోధబలాభిభూతా బభూవ శాపోపహతేవ లఙ్కా ..5.54.41..

స సమ్భ్రమత్రస్తవిషణ్ణరాక్షసాం సముజ్జ్వలజ్జ్వాలహుతాశనాఙ్కితామ్ .
దదర్శ లఙ్కాం హనుమాన్మహామనాః స్వయమ్భూకోపోపహతామివావనిమ్ ..5.54.42..

భఙ్క్త్వా వనం పాదపరత్నసఙ్కులం హత్వా తు రక్షాంసి మహాన్తి సంయుగే .
దగ్ధ్వా పురీం తాం గృహరత్నమాలినీం తస్థౌ హనూమాన్పవనాత్మజః కపిః ..5.54.43..

త్రికూటశృఙ్గాగ్రతలే విచిత్రే ప్రతిష్ఠితో వానరరాజసింహః .
ప్రదీప్తలాఙ్గూలకృతార్చిమాలీ వ్యరాజతా .? .?దిత్య ఇవాంశుమాలీ ..5.54.44..

స రాక్షసాంస్తాన్సుబహూంశ్చ హత్వా వనం చ భఙ్క్త్వా బహుపాదపం తత్ .
విసృజ్య రక్షోభవనేషు చాగ్నిం జగామ రామం మనసా మహాత్మా ..5.54.45..

తతస్తు తం వానరవీరముఖ్యం మహాబలం మారుతతుల్యవేగమ్ .
మహామతిం వాయుసుతం వరిష్ఠం ప్రతుష్టువుర్దేవగణాశ్చ సర్వే ..5.54.46..

భఙ్క్త్వా వనం మహాతేజా హత్వా రక్షాంసి సంయుగే .
దగ్ధ్వా లఙ్కాపురీం రమ్యాం రరాజ స మహాకపిః ..5.54.47..

తత్ర దేవాస్సగన్ధర్వాస్సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః .
దృష్ట్వా లఙ్కాం ప్రదగ్ధాం తాం విస్మయం పరమం గతాః ..5.54.48..

తం దృష్ట్వా వానరశ్రేష్ఠం హనుమన్తం మహాకపిమ్ .
కాలాగ్నిరితి సఞ్చిన్త్య సర్వభూతాని తత్రసుః ..5.54.49..

దేవాశ్చ సర్వే మునిపుఙ్గవాశ్చ గన్ధర్వవిద్యాధరనాగయక్షాః .
భూతాని సర్వాణి మహాన్తి తత్ర జగ్ముః పరాం ప్రీతిమతుల్యరూపామ్ ..5.54.50..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే చతుఃపఞ్చాశస్సర్గః ..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s