ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » వాల్మీకి » సుందరకాండ సర్గ 48

సుందరకాండ సర్గ 48

శ్రీ రామాయణం సుందరకాండ సర్గ 48

తతస్తు రక్షోధిపతిర్మహాత్మా హనూమతాక్షే నిహతే కుమారే .
మనస్సమాధాయ సదేవకల్పం సమాదిదేశేన్ద్రజితం సరోషః ..5.48.1..

త్వమస్త్రవిచ్ఛస్త్రవిదాం వరిష్ఠస్సురాసురాణామపి శోకదాతా .
సురేషు సేన్ద్రేషు చ దృష్టకర్మా పితామహారాధనసఞ్చితాస్త్రః ..5.48.2..

తవాస్త్రబలమాసాద్య ససురాః సమరుద్గణాః .
న శేకుస్సమరే స్థాతుం సురేశ్వరసమాశ్రితాః ..5.48.3..

న కశ్చిత్త్రిషు లోకేషు సంయుగేన గతశ్రమః .
భుజవీర్యాభిగుప్తశ్చ తపసా చాభిరక్షితః ..5.48.4..
దేశకాలవిభాగజ్ఞస్త్వమేవ మతిసత్తమః .

న తే .?స్త్యశక్యం సమరేషు కర్మణా న తే .?స్త్యకార్యం మతిపూర్వమన్త్రణే .
న సో .?స్తి కశ్చిత్త్రిషు సఙ్గ్రహేషు వై న వేద యస్తే .?స్త్రబలం బలం చ తే ..5.48.5..

మమానురూపం తపసో బలం చ తే పరాక్రమశ్చాస్త్రబలం చ సంయుగే .
న త్వాం సమాసాద్య రణావమర్దే మనశ్శ్రమం గచ్ఛతి నిశ్చితార్థమ్ ..5.48.6..

నిహతాః కిఙ్కరాస్సర్వే జమ్బుమాలీ చ రాక్షసః .
అమాత్యపుత్రా వీరాశ్చ పఞ్చ సేనాగ్రయాయినః ..5.48.7..
బలాని సుసమృద్ధాని సాశ్వనాగరథాని చ .

సహోదరస్తే దయితః కుమారో .?క్షశ్చ సూదితః ..5.48.8..
న హి తేష్వేవ మే సారో యస్త్వయ్యరినిషూదన .

ఇదం హి దృష్ట్వా మతిమన్మహద్బలం కపేః ప్రభావం చ పరాక్రమం చ .
త్వమాత్మనశ్చాపి సమీక్ష్య సారం కురుష్వ వేగం స్వబలానురూపమ్ ..5.48.9..

బలావమర్థస్తయి సన్నికృష్టే యథా గతే శామ్యతి శాన్తశత్రౌ .
తథా సమీక్ష్యాత్మబలం పరం చ సమారభస్వాస్త్రవిదాం వరిష్ఠ ..5.48.10..

న వీరసేనా గణశోచ్యవన్తి న వజ్రమాదాయ విశాలసారమ్ .
న మారుతస్యాస్య గతేః ప్రమాణం న చాగ్నికల్పః కరణేన హన్తుమ్ ..5.48.11..

తమేవమర్థం ప్రసమీక్ష్య సమ్యక్ స్వకర్మసామ్యాద్ధి సమాహితాత్మా .
స్మరంశ్చ దివ్యం ధనుషో .?స్త్రవీర్యం వ్రజాక్షతం కర్మ సమారభస్వ ..5.48.12..

న ఖల్వియం మతిశ్శ్రేష్ఠా యత్త్వాం సమ్ప్రేషయామ్యహమ్ .
ఇయం చ రాజధర్మాణాం క్షత్రియస్య మతిర్మతా ..5.48.13..

నానాశస్త్రేషు సఙ్గ్రామే వైశారద్యమరిన్దమ .
అవశ్యమేవ బోద్ధవ్యం కామ్యశ్చ విజయో రణే ..5.48.14..

తతః పితుస్తద్వచనం నిశమ్య ప్రదక్షిణం దక్షసుతప్రభావః .
చకార భర్తారమదీనసత్త్వో రణాయ వీరః ప్రతిపన్నబుద్ధిః ..5.48.15..

తతస్తై స్స్వగణైరిష్టైరిన్ద్రజిత్ ప్రతిపూజితః .
యుద్ధోద్ధతః కృతోత్సాహస్సఙ్గ్రామం ప్రత్యపద్యత ..5.48.16..

శ్రీమాన్పద్మపలాశాక్షో రాక్షసాధిపతేస్సుతః .
నిర్జగామ మహాతేజాస్సముద్ర ఇవ పర్వసు ..5.48.17..

స పక్షిరాజోపమతుల్యవేగైర్వ్యాళైశ్చతుర్భిః సితతీక్షణదంష్ట్రైః .
రథం సమాయుక్తమసహయవేగం సమారురోహేన్ద్రజిదిన్ద్రకల్పః ..5.48.18..

స రథీ ధన్వినాం శ్రేష్ఠః శస్త్రజ్ఞోస్త్రవిదాం వరః .
రథేనాభియయౌ క్షిప్రం హనుమాన్యత్ర సో .?భవత్ ..5.48.19..

స తస్య రథనిర్ఘోషం జ్యాస్వనం కార్ముకస్య చ .
నిశమ్య హరివీరో .?సౌ సంప్రహృష్టతరో .?భవత్ ..5.48.20..

సుమహచ్చాపమాదాయ శితశల్యాంశ్చ సాయకాన్ .
హనుమన్తమభిప్రేత్య జగామ రణపణ్డితః ..5.48.21..

తస్మింస్తతః సంయతి జాతహర్షే రణాయ నిర్గచ్ఛతి చాపపాణౌ .
దిశశ్చ సర్వాః కలుషా బభూవు ర్మృగాశ్చ రౌద్రా బహుధా వినేదుః ..5.48.22..

సమాగతాస్తత్ర తు నాగయక్షా మహర్షయశ్చక్రచరాశ్చ సిద్ధాః .
నభస్సమావృత్య చ పక్షిసఙ్ఘా వినేదురుచ్చైః పరమప్రహృష్టాః ..5.48.23..

ఆయాన్తం సరథం దృష్ట్వా తూర్ణమిన్ద్రజితం కపిః .
విననాద మహానాదం వ్యవర్ధత చ వేగవాన్ ..5.48.24..

ఇన్ద్రజిత్తు రథం దివ్యమాస్థితశ్చిత్రకార్ముకః .
ధనుర్విష్ఫారయామాస తటిదూర్జితన్నిస్స్వనమ్ ..5.48.25..

తతస్సమేతావతితీక్ష్ణవేగౌ మహాబలౌ తౌ రణనిర్విశఙ్కౌ .
కపిశ్చ రక్షోధిపతేస్తనూజః సురాసురేన్ద్రావివ బద్ధవైరౌ ..5.48.26..

స తస్య వీరస్య మహారథస్య ధనుష్మతః సంయతి సమ్మతస్య .
శరప్రవేగం వ్యహనత్ప్రవృద్ధ శ్చచార మార్గే పితురప్రమేయః ..5.48.27..

తతశ్శరానాయతతీక్ష్ణశల్యాన్ సుపత్రిణః కాఞ్చనచిత్రపుఙ్ఖాన్ .
ముమోచ వీరః పరవీరహన్తా సుసన్నతాన్ వజ్రనిపాతవేగాన్ ..5.48.28..

తతస్తు తత్స్యన్దననిస్స్వనం చ మృదఙ్గభేరీపటహస్వనం చ .
వికృష్యమాణస్య చ కార్ముకస్య నిశమ్య ఘోషం పునరుత్పపాత ..5.48.29..

శరాణామన్తరేష్వాశు వ్యవర్తత మహాకపిః .
హరిస్తస్యాభిలక్ష్యస్య మోఘయన్లక్ష్యసంగ్రహమ్ ..5.48.30..

శరాణామగ్రతస్తస్య పునః సమభివర్తత .
ప్రసార్య హస్తౌ హనుమానుత్పపాతానిలాత్మజః ..5.48.31..

తావుభౌ వేగసమ్పన్నౌ రణకర్మవిశారదౌ .
సర్వభూతమనోగ్రాహి చక్రతుర్యుద్ధముత్తమమ్ ..5.48.32..

హనుమతో వేద న రాక్షసో .?న్తరం న మారుతిస్తస్య మహాత్మనో .?న్తరమ్ .
పరస్పరం నిర్విషహౌ బభూవతుః సమేత్య తౌ దేవసమానవిక్రమౌ ..5.48.33..

తతస్తు లక్ష్యే స విహన్యమానే శరేష్వమోఘేషు చ సంపతత్సు .
జగామ చిన్తాం మహతీం మహాత్మా సమాధిసంయోగసమాహితాత్మా ..5.48.34..

తతో మతిం రాక్షసరాజసూను శ్చకార తస్మిన్ హరివీరముఖ్యే .
అవధ్యతాం తస్య కపేస్సమీక్ష్య కథం నిగచ్ఛేదితి నిగ్రహార్థమ్ ..5.48.35..

తతః పైతామహం వీరః సో .?స్త్రమస్త్రవిదాం వరః .
సందధే సుమహత్తేజా: తం హరిప్రవరం ప్రతి ..5.48.36..

అవధ్యో .?యమితి జ్ఞాత్వా తమస్త్రేణాస్త్రతత్త్వవిత్ .
నిజగ్రాహ మహాబాహుర్మారుతాత్మజమిన్ద్రజిత్ ..5.48.37..

తేన బద్ధస్తతో .?స్త్రేణ రాక్షసేన స వానరః .
అభవన్నిర్విచేష్టశ్చ పపాత స మహీతలే ..5.48.38..

తతో .?థ బుద్ధ్వా స తదస్త్రబన్ధం ప్రభోః ప్రభావాద్విగతాత్మవేగః .
పితామహానుగ్రహమాత్మనశ్చ విచిన్తయామాస హరిప్రవీరః ..5.48.39..

తత స్స్వాయమ్బువైర్మన్త్రైర్బ్రహ్మాస్త్రమభిమన్త్రితమ్ .
హనుమాంశ్చిన్తయామాస వరదానం పితామహాత్ ..5.48.40..

న మే .?స్త్రబన్ధస్య చ శక్తిరస్తి విమోక్షణే లోకగురోః ప్రభావాత్ .
ఇత్యేవ మత్వా విహితో .?స్త్రబన్ధో మయాత్మయోనేరనువర్తితవ్యః ..5.48.41..

స వీర్యమస్త్రస్య కపిర్విచార్య పితామహానుగ్రహమాత్మనశ్చ .
విమోక్షశక్తిం పరిచిన్తయిత్వా పితామహాజ్ఞామనువర్తతే స్మ ..5.48.42..

అస్త్రేణాపి హి బద్ధస్య భయం మమ న జాయతే .
పితామహమహేన్ద్రాభ్యాం రక్షితస్యానిలేన చ ..5.48.43..

గ్రహణే చాపి రక్షోభిర్మహన్మే గుణదర్శనమ్ .
రాక్షసేన్ద్రేణ సంవాదస్తస్మాద్గృహ్ణన్తు మాం పరే ..5.48.44..

స నిశ్చితార్థః పరవీరహన్తా సమీక్ష్యకారీ వినివృత్తచేష్టః .
పరైః ప్రసహ్యాభిగతైర్నిగృహ్య ననాద తైస్త్రై: పరిభర్త్స్యమానః ..5.48.45..

తతస్తం రాక్షసా దృష్ట్వా నిర్విచేష్టమరిందమమ్ .
బబన్ధుశ్శణవల్కైశ్చ ద్రుమచీరైశ్చ సంహతైః ..5.48.46..

స రోచయామాస పరైశ్చ బన్ధనం ప్రసహ్య వీరైరభినిగ్రహం చ .
కౌతూహలాన్మాం యది రాక్షసేన్ద్రో ద్రష్టుం వ్యవస్యేదితి నిశ్చితార్థః ..5.48.47..

స బద్ధస్తేన వల్కేన విముక్తో .?స్త్రేణ వీర్యవాన్ .
అస్త్రబన్ధ: స చాన్యం హి న బన్ధమనువర్తతే ..5.48.48..

అథేన్ద్రజిత్తు ద్రుమచీరబద్ధం విచార్య వీరః కపిసత్తమం తమ్ .
విముక్తమస్త్రేణ జగామ చిన్తాం నాన్యేన బద్ధో హ్యనువర్తతే .?స్త్రమ్ ..5.48.49..

అహో మహత్కర్మ కృతం నిరర్థకమ్కం న రాక్షసైర్మన్త్రగతిర్విమృష్టా .
పునశ్చ మన్త్రే విహతే .?స్త్రమన్యత్ప్రవర్తతే సంశయితా స్స్మసర్వే ..5.48.50..

అస్త్రేణ హనుమాన్ముక్తో నాత్మానమవబుధ్యత .
కృష్యమాణస్తు రక్షోభి స్తౌశ్చ బన్ధైర్నిపీడితః ..5.48.51..

హన్యమానస్తతః క్రూరై రాక్షసైః కాష్ఠముష్టిభిః .
సమీపం రాక్షసేన్ద్రస్య ప్రాకృష్యత స వానరః ..5.48.52..

అథేన్ద్రజిత్తం ప్రసమీక్ష్య ముక్తమస్త్రేణ బద్ధం ద్రుమచీరసూత్రైః .
న్యదర్శయత్తత్ర మహాబలం తం హరిప్రవీరం సగణాయ రాజ్ఞే ..5.48.53..

తం మత్తమివ మాతఙ్గం బద్ధం కపివరోత్తమమ్ .
రాక్షసా రాక్షసేన్ద్రాయ రావణాయ న్యవేదయన్ ..5.48.54..

కో .?యం కస్య కుతోవాత్ర కిం కార్యం కో వ్యపాశ్రయః .
ఇతి రాక్షసవీరాణాం తత్ర సఞ్జజ్ఞిరే కథాః ..5.48.55..

హన్యతాం దహ్యతాం వాపి భక్ష్యతామితి చాపరే .
రాక్షసాస్తత్ర సఙ్క్రుద్ధా: పరస్పరమథాబ్రువన్ ..5.48.56..

అతీత్య మార్గం సహసా మహాత్మా స తత్ర రక్షోధిపపాదమూలే .
దదర్శ రాజ్ఞః పరిచారవృద్ధాన్ గృహం మహారత్నవిభూషితం చ ..5.48.57..

స దదర్శ మహాతేజా రావణః కపిసత్తమమ్ .
రక్షోభిర్వికృతాకారైః కృష్యమాణమితస్తతః ..5.48.58..

రాక్షసాధిపతిం చాపి దదర్శ కపిసత్తమః .
తేజోబలసమాయుక్తం తపన్తమివ భాస్కరమ్ ..5.48.59..

సరోషసమ్వర్తితతామ్రదృష్టిర్దశాననస్తం కపిమన్వవేక్ష్య .
అథోపవిష్టాన్ కులశీలవృద్ధాన్ సమాదిశత్తం ప్రతి మన్త్రిముఖ్యాన్ ..5.48.60..

యథాక్రమం తైస్స కపిర్విపృష్టః కార్యార్థమర్ధస్య చ మూలమాదౌ .
నివేదయామాస హరీశ్వరస్య దూతః సకాశాదహమాగతో .?స్మి ..5.48.61..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే అష్టచత్వారింశస్సర్గః ..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s