ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » వాల్మీకి » సుందరకాండ సర్గ 38

సుందరకాండ సర్గ 38

శ్రీ రామాయణం సుందరకాండ సర్గ 38

తతస్స కపిశార్దూలస్తేన వాక్యేన తోషితః .
సీతామువాచ తచ్ఛృత్వా వాక్యం వాక్యవిశారదః ..5.38.1..

యుక్తరూపం త్వయా దేవి భాషితం శుభదర్శనే .
సదృశం స్త్రీస్వభావస్య సాధ్వీనాం వినయస్య చ ..5.38.2..

స్త్రీత్వం న తు సమర్థం హి సాగరం వ్యతివర్తితుమ్ .
మామధిష్ఠాయ విస్తీర్ణం శతయోజనమాయతమ్ ..5.38.3..

ద్వితీయం కారణం యచ్చ బ్రవీషి వినయాన్వితే .
రామాదన్యస్య నార్హామి సంస్పర్శమితి జానకి ..5.38.4..
ఏతత్తే సదృశం దేవి పత్న్యాస్తస్య మహాత్మనః .
కా హ్యన్యా త్వామృతే దేవి బ్రూయాద్వచనమీదృశమ్ ..5.38.5..

శ్రోష్యతే చైవ కాకుత్స్థ: సర్వం నిరవశేషతః .
చేష్టితం యత్త్వయా దేవి భాషితం మమ చాగ్రతః ..5.38.6..

కారణైర్బహుభిర్దేవి రామప్రియచికీర్షయా .
స్నేహప్రస్కన్నమనసా మయైతత్సముదీరితమ్ ..5.38.7..

లఙ్కాయా దుష్ప్రవేశత్వాద్దుస్తరత్వాన్మహోదధేః .
సామర్థ్యాదాత్మనశ్చైవ మయైతత్సముదీరితమ్ ..5.38.8..

ఇచ్ఛామి త్వాం సమానేతుమద్యైవ రఘుబన్ధునా .
గురుస్నేహేన భక్త్యా చ నాన్యథైతదుదాహృతమ్ ..5.38.9..

యది నోత్సహసే యాతుం మయా సార్థమనిన్దితే .
అభిజ్ఞానం ప్రయచ్ఛ త్వం జానీయాద్రాఘవో హి యత్ ..5.38.10..

ఏవముక్తా హనుమతా సీతా సురసుతోపమా .
ఉవాచ వచనం మన్దం బాష్పప్రగ్రథితాక్షరమ్ ..5.38.11..
ఇదం శ్రేష్ఠమభిజ్ఞానం బ్రూయాస్త్వం తు మమ ప్రియమ్ .

శైలస్య చిత్రకూటస్య పాదే పూర్వోత్తరే పురా ..5.38.12..
తాపసాశ్రమవాసిన్యాః ప్రాజ్యమూలఫలోదకే .
తస్మిన్సిద్ధాశ్రమే దేశే మన్దాకిన్యా విదూరతః ..5.38.13..
తస్యోపవనషణ్డేషు నానాపుష్పసుగన్ధిషు .
విహృత్య సలిలే క్లిన్నా మమాఙ్కే సముపావిశమ: ..5.38.14..

తతో మాంససమాయుక్తో వాయసః పర్యతుణ్డయత్ .
తమహం లోష్టముద్యమ్య వారయామిస్మ వాయసమ్ ..5.38.15..

దారయన్స చ మాం కాకస్తత్త్రైవ పరిలీయతే .
న చాప్యుపారమన్మాంసాద్భక్షార్థి బలిభోజనః ..5.38.16..

ఉత్కర్షన్త్యాం చ రశనాం క్రుద్ధాయాం మయి పక్షిణి .
స్రస్యమానే చ వసనే తతో దృష్టా త్వయా హ్యహమ్ ..5.38.17..

త్వయా .?పహసితా చాహం క్రుద్ధా సంలజ్జితా తదా .
భక్షగృధ్నేన కాకేన దారితా త్వాముపాగతా ..5.38.18..

ఆసీనస్య చ తే శ్రాన్తా పునరుత్సఙ్గమావిశమ్ .
క్రుధ్యన్తీ చ ప్రహృష్టేన త్వయా .?హం పరిసాన్త్వితా ..5.38.19..

బాష్పపూర్ణముఖీ మన్దం చక్షుషీ పరిమార్జతీ .
లక్షితా .?హం త్వయా నాథ వాయసేన ప్రకోపితా ..5.38.20..

పరిశ్రమాత్ప్రసుప్తా చ రాఘవాఙ్కే .?ప్యహం చిరమ్ .
పర్యాయేణ ప్రసుప్తశ్చ మమాఙ్కే భరతాగ్రజః ..5.38.21..

స తత్ర పునరేవాథ వాయసస్సముపాగమత్ .
తతస్సుప్తప్రబుద్ధాం మాం రామస్యాఙ్కాత్సముత్థితామ్ ..5.38.22..
వాయసస్సహసాగమ్య విదదార స్తనాన్తరే .
పునః పునరథోత్పత్య విదదార స మాం భృశమ్ ..5.38.23..

తతస్సముక్షితో రామో ముక్తైశ్శోణితబిన్దుభిః .
వాయసేన తతస్తేన బలవత్క్లిశ్యమానయా ..5.38.24..
స మయా బోధితశ్శ్రీమాన్సుఖసుప్తః పరన్తపః .

స మాం దృష్ట్వా మహాబాహుర్వితున్నాం స్తనయోస్తదా ..5.38.25..
ఆశీవిష ఇవ క్రుద్ధశ్వసన్వాక్యమభాషత .

కేన తే నాగనాసోరు విక్షతం వై స్తనాన్తరమ్ ..5.38.26..
కః క్రీడతి సరోషేణ పఞ్చవక్త్రేణ భోగినా .

వీక్షమాణస్తతస్తం వై వాయసం సముదైక్షత ..5.38.27..
నఖైస్సరుధిరైస్తీక్ష్ణైర్మామేవాభిముఖం స్థితమ్ .

పుత్త్రః కిల స శక్రస్య వాయసః పతతాం వరః ..5.38.28..
ధరాన్తరగతశ్శీఘ్రం పవనస్య గతౌ సమః .

తతస్తస్మిన్మహాబాహుః కోపసంవర్తితేక్షణః ..5.38.29..
వాయసే కృతవాన్క్రూరాం మతిం మతిమతాం వరః .

స దర్భం సంస్తరాద్గృహ్య బ్రాహ్మేణాస్త్రేణ యోజయత్ ..5.38.30..
స దీప్త ఇవ కాలాగ్నిర్జజ్వాలాభిముఖో ద్విజమ్ .

స తం ప్రదీప్తం చిక్షేప దర్భం తం వాయసం ప్రతి ..5.38.31..
తతస్తం వాయసం దర్భస్సోమ్బరే .?నుజగామ హ .

అనుసృష్టస్తదా కాకో జగామ వివిధాం గతిమ్ ..5.38.32..
లోకకామ ఇమం లోకం సర్వం వై విచచార హ .

స పిత్రా చ పరిత్యక్తస్సురైశ్చ సమహర్షిభిః ..5.38.33..
త్రీన్లోకాన్సమ్పరిక్రమ్య తమేవ శరణం గతః .

స తం నిపతితం భూమౌ శరణ్యశ్శరణాగతమ్ ..5.38.34..
వధార్హమపి కాకుత్స్థ: కృపయా పర్యపాలయత్ .

పరిద్యూనం విషణ్ణం చ స తమాయాన్తమబ్రవీత్ ..5.38.35..
మోఘం కర్తుం న శక్యం తు బ్రాహ్మమస్త్రం తదుచ్యతామ్ .

హినస్తు దక్షిణాక్షి త్వచ్ఛర ఇత్యథ సో .?బ్రవీత్ ..5.38.36..
తతస్తస్యాక్షి కాకస్య హినస్తి స్మ స దక్షిణమ్ .
దత్త్వా స దక్షిణం నేత్రం ప్రాణేభ్యః పరిరక్షితః ..5.38.37..

స రామాయ నమస్కృత్య రాజ్ఞే దశరథాయ చ .
విసృష్టస్తేన వీరేణ ప్రతిపేదే స్వమాలయమ్ ..5.38.38..

మత్కృతే కాకమాత్రే తు బ్రహ్మాస్త్రం సముదీరితమ్ .
కస్మాద్యో మాం హరేత్త్వత్తః క్షమసే తం మహీపతే ..5.38.39..

స కురుష్వ మహోత్సాహః కృపాం మయి నరర్షభ .
త్వయా నాథవతీ నాథ హ్యనాథా ఇవ దృశ్యతే ..5.38.40..

ఆనృశంస్యం పరో ధర్మస్తవత్త్త ఐవ మయా శ్రుతః .
జానామి త్వాం మహావీర్యం మహోత్సాహం మహాబలమ్ ..5.38.41..
అపారపారమక్షోభ్యం గామ్భీర్యాత్సాగరోపమమ్ .
భర్తారం ససముద్రాయా ధరణ్యా వాసవోపమమ్ ..5.38.42..

ఏవమస్త్రవిదాం శ్రేష్ఠస్సత్యవాన్బలవానపి .
కిమర్థమస్త్రం రక్షస్సు న యోజయసి రాఘవ ..5.38.43..

న నాగా నా .?పి గన్ధర్వా నాసురా న మరుద్గణాః .
రామస్య సమరే వేగం శక్తాః ప్రతిసమాధితుం ..5.38.44..

తస్య వీర్యవతః కశ్చిద్యద్యస్తి మయి సమ్భ్రమః .
కిమర్థం న శరైస్తీక్ష్ణై: క్షయం నయతి రాక్షసాన్ ..5.38.45..

భ్రాతురాదేశమాదాయ లక్ష్మణో వా పరన్తపః .
కస్య హేతోర్న మాం వీరః పరిత్రాతి మహాబలః ..5.38.46..

యది తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ వాయ్వగ్నిసమతేజసౌ .
సురాణామపి దుర్ధర్షౌ కిమర్థం మాముపేక్షతః ..5.38.47..

మమైవ దుష్కృతం కిఞ్చిన్మహదస్తి న సంశయః .
సమర్థావపి తౌ యన్మాం నావేక్షేతే పరన్తపౌ ..5.38.48..

వైదేహ్యా వచనం శ్రుత్వా కరుణం సాశ్రుభాషితమ్ .
అథాబ్రవీన్మహాతేజా హనుమాన్మారుతాత్మజః ..5.38.49..

త్వచ్ఛోకవిముఖో రామో దేవి సత్యేన తే శపే .
రామే దుఃఖాభిపన్నే చ లక్ష్మణః పరితప్యతే ..5.38.50..

కథఞ్చిద్భవతీ దృష్టా న కాలః పరిదేవితుమ్ .
ఇమం ముహూర్తం దుఃఖానాం ద్రక్ష్యస్యన్తమనిన్దితే ..5.38.51..

తావుభౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ రాజపుత్రౌ మహాబలౌ .
త్వద్దర్శనకృతోత్సాహౌ లఙ్కాం భస్మీకరిష్యతః ..5.38.52..

హత్త్వా చ సమరే క్రూరం రావణం సహబాన్ధవమ్ .
రాఘవస్త్వాం విశాలాక్షి నేష్యతి స్వాం పురీం ప్రతి ..5.38.53..

బ్రూహి యద్రాఘవో వాచ్యో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః .
సుగ్రీవో వాపి తేజస్వీ హరయో .?పి సమాగతాః ..5.38.54..

ఇత్యుక్తవతి తస్మింస్తు సీతా సురసుతోపమా .
ఉవాచ శోకసన్తప్తా హనుమన్తం ప్లవఙ్గమమ్ ..5.38.55..

కౌసల్యా లోకభర్తారం సుషువే యం మనస్వినీ .
తం మమార్థే సుఖం పృచ్ఛ శిరసా చాభివాదయ ..5.38.56..

స్రజశ్చ సర్వరత్నాని ప్రియా యాశ్చ వరాఙ్గనాః .
ఐశ్వర్యం చ విశాలాయాం పృథివ్యామపి దుర్లభమ్ ..5.38.57..
పితరం మాతరం చైవ సమ్మాన్యాభిప్రసాద్య చ .
అనుప్రవ్రజితో రామం సుమిత్రా యేన సుప్రజాః ..5.38.58..

ఆనుకూల్యేన ధర్మాత్మా త్యక్త్వా సుఖమనుత్తమమ్ .
అనుగచ్ఛతి కాకుత్స్థం భ్రాతరం పాలయన్వనే ..5.38.59..

సింహస్కన్ధో మహాబాహుర్మనస్వీ ప్రియదర్శినః .
పితృవద్వర్తతే రామే మాతృవన్మాం సమాచరన్ ..5.38.60..

హ్రియమాణాం తదా వీరో న తు మాం వేద లక్ష్మణః .
వృద్ధోపసేవీ లక్ష్మీవాన్ శక్తో న బహుభాషితా ..5.38.61..
రాజపుత్రః ప్రియః శ్రేష్ఠః సదృశః శ్వశురస్య మే .

మమ: ప్రియతరో నిత్యం భ్రాతా రామస్య లక్ష్మణః ..5.38.62..
నియుక్తో ధురి యస్యాం తు తాముద్వహతి వీర్యవాన్ .

యం దృష్ట్వా రాఘవో నైవ వృత్తమార్యమనుస్మరేత్ ..5.38.63..
స మమార్థాయ కుశలం వక్తవ్యో వచనాన్మమ .

మృదుర్నిత్యం శుచిర్దక్షః ప్రియో రామస్య లక్ష్మణః ..5.38.64..
యథా హి వానరశ్రేష్ఠ దుఃఖక్షయకరో భవేత్ .
త్వమస్మిన్కార్యనిర్యోగే ప్రమాణం హరిసత్తమః ..5.38.65..

రాఘవస్త్వత్సమారమ్భాన్మయి యత్నపరో భవేత్ .
ఇదం బ్రూయాశ్చ మే నాథం శూరం రామం పునః పునః ..5.38.66..

జీవితం ధారయిష్యామి మాసం దశరథాత్మజ .
ఊర్ధ్వం మాసాన్న జీవేయం సత్యేనాహం బ్రవీమి తే ..5.38.67..

రావణేనోపరుద్ధాం మాం నికృత్య పాపకర్మణా .
త్రాతుమర్హసి వీర త్వం పాతాలాదివ కౌశికీమ్ ..5.38.68..

తతో వస్త్రగతం ముక్త్వా దివ్యం చూడామణిం శుభమ్ .
ప్రదేయో రాఘవాయేతి సీతా హనుమతే దదౌ ..5.38.69..

ప్రతిగృహ్య తతో వీరో మణిరత్నమనుత్తమమ్ .
అఙ్గుల్యా యోజయామాస న హ్యస్య ప్రాభవద్భుజః ..5.38.70..

మణిరత్నం కపివరః ప్రతిగృహ్యాభివాద్య చ .
సీతాం ప్రదక్షిణం కృత్వా ప్రణతః పార్వ్శతః స్థితః ..5.38.71..

హర్షేణ మహతా యుక్తః సీతాదర్శనజేన సః .
హృదయేన గతో రామం శరీరేణ తు విష్ఠితః ..5.38.72..

మణివరముపగృహ్య తం మహార్హం జనకనృపాత్మజయా ధృతం ప్రభావాత్ .
గిరిరివ పవనావధూతముక్తః సుఖితమనాః ప్రతిసఙ్క్రమం ప్రపేదే ..5.38.73..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే అష్టత్రింశస్సర్గః ..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s