ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » వాల్మీకి » సుందరకాండ సర్గ 15

సుందరకాండ సర్గ 15

శ్రీ రామాయణం సుందరకాండ సర్గ 15

స వీక్షమాణస్తత్రస్థో మార్గమాణశ్చ మైథిలీమ్ .
అవేక్షమాణశ్చ మహీం సర్వాం తామన్వవైక్షత ..5.15.1..

సన్తానకలతాభిశ్చ పాదపైరుపశోభితామ్ .
దివ్యగన్ధరసోపేతాం సర్వతస్సమలఙ్కృతామ్ ..5.15.2..
తాం స నన్దనసఙ్కాశాం మృగపక్షిభిరావృతామ్ .
హర్మ్యప్రాసాదసమ్బాధాం కోకిలాకులనిస్స్వనామ్ ..5.15.3..
కాఞ్చనోత్పలపద్మాభిర్వాపీభిరుపశోభితామ్ .
బహ్వాసనకుథోపేతాం బహుభూమిగృహాయుతామ్ ..5.15.4..
సర్వర్తుకుసుమై రమ్యాం ఫలవద్భిశ్చ పాదపైః .
పుష్పితానామశోకానాం శ్రియా సూర్యోదయప్రభామ్ ..5.15.5..
ప్రదీప్తామివ తత్రస్థో మారుతిస్సముదైక్షత .
నిష్పత్రశాఖాం విహగైః క్రియమాణామివాసకృత్ ..5.15.6..
వినిష్పతద్భిః శతశశ్చిత్రైః పుష్పావతంసకైః .
ఆమూలపుష్పనిచితైరశోకైశ్శోకనాశనైః ..5.15.7..
పుష్పభారాతిభారైశ్చ స్పృశద్భిరివ మేదినీమ్ .
కర్ణికారైః కుసుమితైః కింశుకైశ్చ సుపుష్పితైః ..5.15.8..

స దేశః ప్రభయా తేషాం ప్రదీప్త ఇవ సర్వతః .
పున్నాగాస్సప్తపర్ణాశ్చ చమ్పకోద్దాలకాస్తథా ..5.15.9..
వివృద్ధమూలా బహవశ్శోభన్తే స్మ సుపుష్పితాః .

శాతకుమ్భనిభాః కేచిత్కేచిదగ్నిశిఖోపమాః ..5.15.10..
నీలాఞ్జననిభాః కేచిత్తత్రాశోకాస్సహస్రశః .

నన్దనం వివిధోద్యానం చిత్రం చైత్రరథం యథా ..5.15.11..
అతివృత్తమివాచిన్త్యం దివ్యం రమ్యం శ్రియా వృతమ్ .
వితీయమివ చాకాశం పుష్పజ్యోతిర్గణాయుతమ్ ..5.15.12..
పుష్పరత్నశతైశ్చిత్రం ద్వితీయం సాగరం యథా .
సర్వర్తుపుష్పైర్నిచితం పాదపైర్మధుగన్ధిభిః ..5.15.13..
నానానినాదైరుద్యానం రమ్యం మృగగణైర్ద్విజైః .
అనేకగన్ధప్రవహం పుణ్యగన్ధం మనోరమమ్ ..5.15.14..

శైలేన్ద్రమివ గన్ధాఢ్యం ద్వితీయం గన్ధమాదనమ్ .
అశోకవనికాయాం తు తస్యాం వానరపుఙ్గవః ..5.15.15..
స దదర్శావిదూరస్థం చైత్యప్రాసాదముచ్ఛ్రితమ్ .
మథ్యే స్తమ్భసహస్రేణ స్థితం కైలాసపాణ్డురమ్ ..5.15.16..
ప్రవాలకృతసోపానం తప్తకాఞ్చనవేదికమ్ .
ముష్ణన్తమివ చక్షూంషి ద్యోతమానమివ శ్రియా ..5.15.17..
విమలం ప్రాంశుభావత్వాదుల్లిఖన్తమివామ్బరమ్ .

తతో మలినసంవీతాం రాక్షసీభిస్సమావృతామ్ ..5.15.18..
ఉపవాసకృశాం దీనాం నిశ్శ్వసన్తీం పునః పునః .
దదర్శ శుక్లపక్షాదౌ చన్ద్రరేఖామివామలామ్ ..5.15.19..

మన్దప్రఖ్యాయమానేన రూపేణ రుచిరప్రభామ్ .
పినద్ధాం ధూమజాలేన శిఖామివ విభావసోః ..5.15.20..

పీతేనైకేన సంవీతాం క్లిష్టేనోత్తమవాససా .
సపఙ్కామనలఙ్కారాం విపద్మామివ పద్మినీమ్ ..5.15.21..

వ్రీడితాం దుఃఖసన్తప్తాం పరిమ్లానాం తపస్వినీమ్ .
గ్రహేణాఙ్గారకేణేవ పీడితామివ రోహిణీమ్ ..5.15.22..

అశ్రుపూర్ణముఖీం దీనాం కృశామనశనేన చ .
శోకధ్యానపరాం దీనాం నిత్యం దుఃఖపరాయణామ్ ..5.15.23..

ప్రియం జనమపశ్యన్తీం పశ్యన్తీం రాక్షసీగణమ్ .
స్వగణేన మృగీం హీనాం శ్వగణాభివృతామివ ..5.15.24..

నీలనాగాభయా వేణ్యా జఘనం గతయైకయా .
నీలయా నీరదాపాయే వనరాజ్యా మహీమివ ..5.15.25..
సుఖార్హాం దుఃఖసన్తప్తాం వ్యసనానామకోవిదామ్ .

తాం సమీక్ష్య విశాలాక్షీమధికం మలినాం కృశామ్ ..5.15.26..
తర్కయామాస సీతేతి కారణైరుపపాదిభిః .

హ్రియమాణా తదా తేన రక్షసా కామరూపిణా ..5.15.27..
యథారూపా హి దృష్టా వై తథారూపేయమఙ్గనా .

పూర్ణచన్ద్రాననాం సుభ్రూం చారువృత్తపయోధరామ్ ..5.15.28..
కుర్వతీం ప్రభయాదేవీం సర్వా వితిమిరా దిశః .
తాం నీలకేశీం బిమ్బోష్ఠీం సుమధ్యాం సుప్రతిష్ఠితామ్ ..5.15.29..
సీతాం పద్మపలాశాక్షీం మన్మథస్య రతిం యథా .

ఇష్టాం సర్వస్య జగతః పూర్ణచన్ద్రప్రభామివ ..5.15.30..
భూమౌ సుతనుమాసీనాం నియతామివ తాపసీమ్ .

నిఃశ్వాసబహులాం భీరుం భుజగేన్ద్రవధూమివ ..5.15.31..
శోకజాలేన మహతా వితతేన న రాజతీమ్ .

సంసక్తాం ధూమజాలేన శిఖామివ విభావసోః ..5.15.32..
తాం స్మృతీమివ సన్దిగ్ధామృద్ధిం నిపతితామివ .

విహతామివ చ శ్రద్ధామాశాం ప్రతిహతామివ ..5.15.33..
సోపసర్గాం యథా సిద్ధిం బుద్ధిం సకలుషామివ .

అభూతేనాపవాదేన కీర్తిం నిపతితామివ ..5.15.34..
రామోపరోధవ్యథితాం రక్షోహరణకర్శితామ్ .

అబలాం మృగశాబాక్షీం వీక్షమాణాం తతస్తతః ..5.15.35..
బాష్పామ్బుపరిపూర్ణేన కృష్ణవక్రాక్షిపక్ష్మణా .
వదనేనాప్రసన్నేన నిఃశ్వసన్తీం పునః పునః ..5.15.36..

మలపఙ్కధరాం దీనాం మణ్డనార్హామమణ్డితామ్ .
ప్రభాం నక్షత్రరాజస్య కాలమేఘైరివావృతామ్ ..5.15.37..

తస్య సందిదిహే బుద్ధిర్ముహుః సీతాం నిరీక్ష్య తు .
ఆమ్నాయానామయోగేన విద్యాం ప్రశిథిలామివ ..5.15.38..

దుఃఖేన బుబుధే సీతాం హనుమాననలఙ్కృతామ్ .
సంస్కారేణ యథా హీనాం వాచమర్థాన్తరం గతామ్ ..5.15.39..

తాం సమీక్షయ విశాలాక్షీం రాజపుత్రీమనిన్దితామ్ .
తర్కయామాస సీతేతి కారణైరుపపాదిభిః ..5.15.40..

వైదేహ్యా యాని చాఙ్గేషు తదా రామో .?న్వకీర్తయత్ .
తాన్యాభరణజాలాని గాత్రశోభీన్యలక్షయత్ ..5.15.41..
సుకృతౌ కర్ణవేష్టౌ చ శ్వదంష్ట్రౌ చ సుసంస్థితౌ .
మణివిద్రుమచిత్రాణి హస్తేష్వాభరణాని చ ..5.15.42..
శ్యామాని చిరయుక్తత్వాత్తథా సంస్థానవన్తి చ .

తాన్యైవేతాని మన్యే .?హం యాని రామో .?న్వకీర్తయత్ ..5.15.43..
తత్ర యాన్యవహీనాని తాన్యహం నోపలక్షయే .
యాన్యస్యా నావహీనాని తానీమాని న సంశయః ..5.15.44..

పీతం కనకపట్టాభం స్రస్తం తద్వసనం శుభమ్ .
ఉత్తరీయం నగాసక్తం తదా దృష్టం ప్లవఙ్గమైః ..5.15.45..

భూషణాని చ ముఖ్యాని దృష్టాని ధరణీతలే .
అనయైవాపవిద్ధాని స్వనవన్తి మహాన్తి చ ..5.15.46..

ఇదం చిరగృహీతత్వాద్వసనం క్లిష్టవత్తరమ్ .
తథా .?పి నూనం తద్వర్ణం తథా శ్రీమద్యథేతరత్ ..5.15.47..

ఇయం కనకవర్ణాఙ్గీ రామస్య మహిషీ ప్రియా .
ప్రణష్టాపి సతీ యా .?స్య మనసో న ప్రణశ్యతి ..5.15.48..

ఇయం సా యత్కృతే రామశ్చతుర్భిః పరితప్యతే .
కారుణ్యేనానృశంస్యేన శోకేన మదనేన చ ..5.15.49..
స్త్రీ ప్రణష్టేతి కారుణ్యాదాశ్రితేత్యానృశంస్యతః .
పత్నీ నష్టేతి శోకేన ప్రియేతి మదనేన చ ..5.15.50..

అస్యా దేవ్యా యథా రూపమఙ్గప్రత్యఙ్గసౌష్ఠవమ్ .
రామస్య చ యథా రూపం తస్యేయమసితేక్షణా ..5.15.51..

అస్యా దేవ్యా మనస్తస్మింస్తస్య చాస్యాం ప్రతిష్ఠితమ్ .
తేనేయం స చ ధర్మాత్మా ముహూర్తమపి జీవతి ..5.15.52..

దుష్కరం కృతవాన్రామో హీనో యదనయా ప్రభుః .
ధారయత్యాత్మనో దేహం న శోకేనావసీదతి ..5.15.53..

దుష్కరం కురుతే రామో య ఇమాం మత్తకాశినీమ్ .
సీతాం వినా మహాబాహుర్ముహూర్తమపి జీవతి ..5.15.54..

ఏవం సీతాం తదా దృష్ట్వా హృష్టః పవనసమ్భవః .
జగామ మనసా రామం ప్రశశంస చ తం ప్రభుమ్ ..5.15.55..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే పఞ్చదశస్సర్గః .

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s