ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » కిష్కిందకాండ » కిష్కిందకాండ సర్గ 43

కిష్కిందకాండ సర్గ 43

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 43

తతస్సన్దిశ్య సుగ్రీవశ్శ్వశురం పశ్చిమాం దిశమ్.
వీరం శతవలిం నామ వానరం వానరర్షభః..4.43.1..

ఉవాచ రాజా ధర్మజ్ఞస్సర్వవానరసత్తమమ్.
వాక్యమాత్మ హితం చైవ రామస్య చ హితం తథా..4.43.2..

వృతశ్శతసహస్రేణ త్వద్విధానాం వనౌకసామ్.
వైవస్వతసుతైస్సార్ధం ప్రతిష్ఠస్వ స్వమన్త్రిభిః..4.43.3..

దిశం హ్యుదీచీం విక్రాన్తాం హిమశైలావతంసకామ్.
సర్వతః పరిమార్గధ్వం రామపత్నీమనిన్దితామ్..4.43.4..

అస్మిన్కార్యేవినిర్వృత్తే కృతే దాశరథేః ప్రియే.
ఋణాన్ముక్తా భవిష్యామః కృతార్థార్థవిదాం వరాః..4.43.5..

కృతం హి ప్రియమస్మాకం రాఘవేణ మహాత్మనా.
తస్య చేత్ప్రతికారో.?స్తి సఫలం జీవితం భవేత్..4.43.6..

అర్థినః కార్యనిర్వృత్తిమకర్తురపి యశ్చరేత్.
తస్య స్యాత్సఫలం జన్మ కిం పునః పూర్వకారిణః..4.43.7..

ఏతాం బుద్ధిమవస్థాయ దృశ్యతే జానకీ యథా.
తథా భవద్భిః కర్తవ్యమస్మత్ప్రియహితైషిభిః..4.43.8..

అయం హి సర్వభూతానాం మాన్యస్తు నరసత్తమః.
అస్మాసు చాగత: ప్రీతీ రామః పరపురఞ్జయః..4.43.9..

ఇమాని వనదుర్గాణి నద్యశ్శైలాన్తరాణి చ.
భవన్తః పరిమార్గన్తు బుద్ధివిక్రమసమ్పదా..4.43.10..

తత్ర మ్లేచ్ఛాన్పులిన్దాంశ్చ శూరసేనాంస్తథైవ చ.
ప్రస్థలాన్భరతాంశ్చైవ కురూంశ్చ సహ మద్రకైః..4.43.11..
కామ్బోజాన్యవనాం శ్చైవ శకానారట్టకానపి .
బాహ్లీకానృషికాం శ్చైవ పౌరవానథ టఙ్కణాన్..4.43.12..
చీనాన్పరమచీనాంశ్చ నీహారాంశ్చ పునః పునః.
అన్విష్యదరదాంశ్చైవ హిమవన్తం తథైవ చ..4.43.13..

లోధ్రపద్మకషణ్డేషు దేవదారువనేషు చ.
రావణస్సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః..4.43.14..

తతస్సోమాశ్రమం గత్వా దేవగన్ధర్వసేవితమ్.
కాలం నామ మహాసానుం పర్వతం తు గమిష్యథ..4.43.15..

మహత్సు తస్య శైలస్య నిర్దరేషు గుహాసు చ.
విచినుధ్వం మహాభాగాం రామపత్నీంతతస్తతః..4.43.16..

తమతిక్రమ్య శైలేన్ద్రం హేమగర్భం మహాగిరిమ్.
తతస్సుదర్శనం నామ గన్తుమర్హథ పర్వతమ్ . .4.43.17..

తతో దేవసఖో నామ పర్వతః పతగాలయః.
నానాపక్షిగణాకీర్ణో వివిధద్రుమభూషితః..4.43.18..

తస్య కాననషణ్డేషు నిర్ఘరేషు గుహాసు చ.
రావణస్సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః..4.43.19..

తమతిక్రమ్య చాకాశం సర్వతశ్శతయోజనమ్.
అపర్వతనదీవృక్షం సర్వసత్త్వవివర్జితమ్..4.43.20..

తం తు శీఘ్రమతిక్రమ్య కాన్తారం రోమహర్షణమ్.
కైలాసం పాణ్డురం శైలం ప్రాప్య హృష్టా భవిష్యథ..4.43.21..

తత్ర పాణ్డురమేఘాభం జామ్బూనదపరిష్కృతమ్.
కుబేరభవనం రమ్యం నిర్మితం విశ్వకర్మణా..4.43.22..

విశాలా నలినీ యత్ర ప్రభూతకమలోత్పలా.
హంసకారణ్డవాకీర్ణాప్సరోగణసేవితా..4.43.23..

తత్ర వైశ్రవణో రాజా సర్వభూతనమస్కృతః.
ధనదో రమతే శ్రీమాన్గుహ్యకైస్సహ యక్షరాట్..4.43.24..

తస్య చన్ద్రనికాశేషు పర్వతేషు గుహాసు చ.
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః..4.43.25..

క్రౌఞ్చం తు గిరిమాసాద్య బిలం తస్య సుదుర్గమమ్.
అప్రమత్తై: ప్రవేష్టవ్యం దుష్ప్రవేశం హి తత్స్మృతమ్..4.43.26..

వసన్తి హి మహాత్మానస్తత్ర సూర్యసమప్రభాః.
దేవైరప్యర్చితా స్సమ్యగ్దేవరూపా మహర్షయః..4.43.27..

క్రౌఞ్చస్య తు గుహాశ్చాన్యా స్సానూనిశిఖరాణి చ.
నిర్దరాశ్చ నితమ్బాశ్చ విచేతవ్యా స్తతస్తతః..4.43.28..
కౌఞ్చస్య శిఖరం చాపి నిరీక్ష్య చ తతస్తతః.

అవృక్షం కామశైలం చ మానసం విహగాలయమ్.
న గతిస్తత్ర భూతానాం దేవదానవ రక్షసామ్..4.43.29..

స చ సర్వైర్విచేతవ్యస్ససానుప్రస్థభూధరః.
క్రౌఞ్చం గిరిమతిక్రమ్య మైనాకో నామ పర్వతః..4.43.30..

మయస్య భవనం యత్ర దానవస్య స్వయం కృతమ్..4.43.31..
మైనాకస్తు విచేతవ్య స్ససానుప్రస్థకన్దరః.
స్త్రీణామశ్వముఖీనాం తు నికేతాస్తత్ర తత్ర తు..4.43.32..

తం దేశం సమతిక్రమ్య ఆశ్రమం సిద్ధసేవితమ్.
సిద్ధా వైఖానసాస్తత్ర వాలఖిల్యాశ్చ తాపసాః..4.43.33..

వన్ద్యాస్తే తు తపస్సిద్ధాస్తపసా వీతకల్మషాః.
ప్రష్టవ్యా చాపి సీతాయాః ప్రవృత్తిర్వినయాన్వితైః..4.43.34..

హేమపుష్కరసఞ్ఛన్నం తస్మిన్ వైఖానసం సరః.
తరుణాదిత్యసఙ్కాశైర్హంసైర్విచరితం శుభైః..4.43.35..

ఔపవాహ్యః కుబేరస్య సార్వభౌమ ఇతి స్మృతః.
గజః పర్యేతి తం దేశం సదా సహ కరేణుభిః..4.43.36..

తత్సరస్సమతిక్రమ్య నష్టచన్ద్రదివాకరమ్.
అనక్షత్రగణం వ్యోమ నిష్పయోదమనాదితమ్..4.43.37..

గభస్తిభిరివార్కస్య స తు దేశః ప్రకాశతే.
విశ్రామ్యద్భిస్తపస్సిద్ధైర్దేవకల్పైః స్వయంప్రభైః..4.43.38..

తం తు దేశమతిక్రమ్య శైలోదా నామ నిమ్నగా.
ఉభయోస్తీరయోస్తస్యాః కీచకా నామ వేణవః..4.43.39..
తే నయన్తి పరం తీరం సిద్ధాన్ప్రత్యానయన్తి చ.

ఉత్తరాః కురవస్తత్ర కృతపుణ్యప్రతిశ్రయాః..4.43.40..
తతః కాఞ్చనపద్మాభిః పద్భినీభిః కృతోదకాః.
నీలవైడూర్యపత్రాభిర్నద్యస్తత్ర సహస్రశః..4.43.41..
రక్తోత్పలవనైశ్చాత్ర మణ్డితాశ్చ హిరణ్మయైః.

తరుణాదిత్యసఙ్కాశైర్భాన్తి తత్ర జలాశయాః..4.43.42..
మహార్హమణిరత్నైశ్చ కాఞ్చనప్రభకేసరైః.
నిలోత్పలవనైశ్చిత్రై స్స దేశ స్సర్వతో వృతః..4.43.43..
నిస్తులాభిశ్చ ముక్తాభిర్మణిభిశ్చ మహాధనైః.

ఉద్భూతపులినాస్తత్ర జాతరూపైశ్చ నిమ్నగాః.
సర్వరత్నమయైశ్చిత్రైరవగాఢా నగోత్తమైః..4.43.44..
జాతరూపమయైశ్చాపి హుతాశనసమప్రభైః.

నిత్యపుష్పఫలాస్తత్ర నగాః పత్త్రరథాకులాః..4.43.45..
దివ్యగన్ధరసస్పర్శాః సర్వాన్కామాన్ స్రవన్తి చ.
నానాకారాణి వాసాంసి ఫలన్త్యన్యే నగోత్తమాః..4.43.46..

ముక్తా వైఢూర్యచిత్రాణి భూషణాని తథైవ చ.
స్త్రీణాం చాప్యనురూపాణి పురుషాణాం తథైవ చ..4.43.47..
సర్వర్తుసుఖ సేవ్యాని ఫలన్త్యన్యే నగోత్తమాః.
మహార్హాణి విచిత్రాణి హైమాన్యన్యే నగోత్తమాః..4.43.48..

శయనాని ప్రసూయన్తే చిత్రాస్తరణవన్తి చ.
మనఃకాన్తాని మాల్యాని ఫలన్త్యత్రాపరే ద్రుమాః..4.43.49..

పానాని చ మహార్హాణి భక్ష్యాణి వివిధాని చ.
స్త్రియశ్చ గుణసమ్పన్నా రూపయౌవనలక్షితాః..4.43.50..

గన్ధర్వాః కిన్నరాస్సిద్ధా నాగా విద్యాధరాస్తథా.
రమన్తే సతతం స్తత్ర నారీభిర్భాస్కరప్రభాః..4.43.51..

సర్వే సుకృతకర్మాణ స్సర్వే రతిపరాయణాః.
సర్వే కామార్థసహితా వసన్తి సహయోషితః..4.43.52..

గీతవాదిత్రనిర్ఘోష స్సోత్కృష్టహసితస్వనః.
శ్రూయతే సతతం తత్ర సర్వభూతమనోహరః..4.43.53..

తత్ర నాముదితః కశ్చిన్నాస్తి కశ్చిదసత్ప్రియః.
అహన్యహని వర్ధన్తే గుణాస్తత్ర మనోరమాః..4.43.54..

సమతిక్రమ్య తం దేశముత్తరః పయసాం నిధిః.
తత్ర సోమగిరిర్నామ మధ్యే హేమమయో మహాన్..4.43.55..

ఇన్ద్రలోకగతా యే చ బ్రహ్మలోకగతాశ్చ యే.
దేవాస్తం సమవేక్షన్తే గిరిరాజం దివం గతాః..4.43.56..

స తు దేశో విసూర్యో.?పి తస్య భాసా ప్రకాశతే.
సూర్యలక్ష్మ్యా.?భివిజ్ఞేయస్తపతేవ వివస్వతా..4.43.57..

భగవానపి విశ్వాత్మా శమ్భురేకాదశాత్మకః.
బ్రహ్మా వసతి దేవేశో బ్రహ్మర్షిపరివారితః..4.43.58..

న కథఞ్చన గన్తవ్యం కురూణాముత్తరేణ వః.
అన్యేషామపి భూతానాం నాతిక్రామతి వై గతిః..4.43.59..

స హి సోమగిరిర్నామ దేవానామపి దుర్గమః.
తమాలోక్య తతః క్షిప్రముపావర్తితుమర్హథ..4.43.60..

ఏతావద్వానరైశ్శక్యం గన్తుం వానరపుఙ్గవాః! .
అభాస్కరమమర్యాదం న జానీమస్తతః పరమ్..4.43.61..

సర్వమేతద్విచేతవ్యం యన్మయా పరికీర్తితమ్.
యదన్యదపి నోక్తం చ తత్రాపి క్రియతాం మతిః..4.43.62..

తతః కృతం దాశరథేర్మహత్ప్రియం
మహత్తరం చాపి తతో మమ ప్రియమ్.
కృతం భవిష్యత్యనిలానలోపమా
విదేహజాదర్శనజేన కర్మణా..4.43.63..

తతః కృతార్థాః సహితాస్సబాన్ధవాః
మయా.?ర్చితాస్సర్వగుణైర్మనోరమైః.
చరిష్యథోర్వీం ప్రతి శాన్తశత్రవ
స్సహప్రియా భూతధరాః ప్లవఙ్గమాః! ..4.43.64..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే త్రిచత్వారింశస్సర్గః.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s