ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » కిష్కిందకాండ » కిష్కిందకాండ సర్గ 33

కిష్కిందకాండ సర్గ 33

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 33

అథ ప్రతిసమాదిష్టో లక్ష్మణః పరవీరహా.
ప్రవివేశ గుహాం ఘోరాం కిష్కిన్ధాం రామశాసనాత్..4.33.1..

ద్వారస్థా హరయస్తత్ర మహాకాయా మహాబలాః.
బభూవుర్లక్ష్మణం దృష్ట్వా సర్వే ప్రాఞ్జలయ స్థితాః..4.33.2..

నిశ్వసన్తం తు తం దృష్ట్వా క్రుద్ధం దశరథాత్మజమ్.
బభూవుర్హరయస్త్రస్తా న చైనం పర్యవారయన్..4.33.3..

స తాం రత్నమయీం శ్రీమాన్దివ్యాం పుష్పితకాననామ్.
రమ్యాం రత్నసమాకీర్ణాం దదర్శ మహతీం గుహామ్..4.33.4..

హర్మ్యప్రాసాదసమ్బాధాం నానాపణ్యోపశోభితామ్.
సర్వకామఫలైర్వృక్షైః పుష్పితైరుపశోభితామ్..4.33.5..

దేవగన్ధర్వపుత్రైశ్చ వానరైః కామరూపిభిః.
దివ్యమాల్యామ్బరధరై శ్శోభితాం ప్రియదర్శనైః..4.33.6..

చన్దనాగరుపద్మానాం గన్ధైస్సురభిగన్ధినామ్.
మైరేయాణాం మధూనాం చ సమ్మోదితమహాపథామ్..4.33.7..

విన్ధ్యమేరుగిరిప్రఖ్యై: ప్రాసాదైర్నైకభూమిభి:.
దదర్శ గిరినద్యశ్చ విమలాస్తత్ర రాఘవః..4.33.8..

అఙ్గదస్య గృహం రమ్యం మైన్దస్య ద్వివిధస్య చ.
గవయస్య గవాక్షస్య గజస్య శరభస్య చ..4.33.9..
విద్యున్మాలేశ్చ సమ్పాతే స్సూర్యాక్షస్య హనూమతః.
వీరబాహో స్సుబాహోశ్చ నలస్య చ మహాత్మనః..4.33.10..
కుముదస్య సుషేణస్య తారజామ్బవతోస్తథా.
దధివక్త్రస్య నీలస్య సుపాటలసునేత్రయోః..4.33.11..
ఏతేషాం కపిముఖ్యానాం రాజమార్గే మహాత్మనామ్.
దదర్శ గృహముఖ్యాని మహాసారాణి లక్ష్మణః..4.33.12..

పాణ్డురాభ్రప్రకాశాని దివ్యమాల్యయుతాని చ.
ప్రభూతధనధాన్యాని స్త్రీరత్నై శ్శోభితాని చ..4.33.13..

పాణ్డురేణ తు సాలేన పరిక్షిప్తం దురాసదమ్.
వానరేన్ద్రగృహం రమ్యం మహేన్ద్రసదనోపమమ్..4.33.14..
శుక్లైః ప్రాసాదశిఖరైః కైలాసశిఖరోపమైః.
సర్వకామఫలైర్వృక్షైః పుష్పితైరుపశోభితమ్..4.33.15..
మహేన్ద్రదత్తైశ్శ్రీమద్భిర్నీలజీమూతసన్నిభైః.
దివ్యపుష్పఫలైర్వృక్షైశ్శీతచ్ఛాయైర్మనోరమైః..4.33.16..
హరిభిస్సంవృతద్వారం బలిభిశ్శస్త్రపాణిభిః.
దివ్యమాల్యావృతం శుభ్రం తప్తకాఞ్చనతోరణమ్..4.33.17..
సుగ్రీవస్య గృహం రమ్యం ప్రవివేశ మహాబలః.
అవార్యమాణస్సౌమిత్రిర్మహాభ్రమివ భాస్కరః..4.33.18..

స సప్త కక్ష్యా ధర్మాత్మా నానాజనసమాకులాః.
ప్రవిశ్య సుమహద్గగుప్తం దదర్శాన్తఃపురం మహత్..4.33.19..
హైమరాజతపర్యఙ్కైర్బహుభిశ్చ వరాసనైః.
మహార్హాస్తరణోపేతైస్తత్ర తత్రోపశోభితమ్..4.33.20..

ప్రవిశన్నేవ సతతం శుశ్రావ మధురస్వరమ్.
తన్త్రీగీతసమాకీర్ణం సమగీతపదాక్షరమ్..4.33.21..

బహ్వీశ్చ వివిధాకారా రూపయౌవనగర్వితాః.
స్త్రియస్సుగ్రీవభవనే దదర్శ సుమహాబలః..4.33.22..

దృష్ట్వా.?భిజనసమ్పన్నాశ్చిత్రమాల్యకృతస్రజః.
ఫలమాల్యకృతవ్యగ్రా భూషణోత్తమభూషితా: ..4.33.23..
నాతృప్తాన్నాపి చావ్యగ్రాన్నానుదాత్తపరిచ్ఛదాన్.
సుగ్రీవానుచరాంశ్చాపి లక్షయామాస లక్ష్మణః..4.33.24..

కూజితం నూపురాణాం చ కాఞ్చీనాం నినదం తథా.
సన్నిశమ్య తత శ్రీమాన్సౌమిత్రిర్లజ్జితో.?భవత్..4.33.25..

రోషవేగప్రకుపితశశ్రుత్వా చాభరణస్వనమ్.
చకార జ్యాస్వనం వీరో దిశశ్శబ్దేన పూరయన్..4.33.26..

చారిత్రేణ మహాబాహురపకృష్ట స్సలక్ష్మణః.
తస్థావేకాన్తమాశ్రిత్య రామకోపసమన్వితః..4.33.27..

తేన చాపస్వనేనాథ సుగ్రీవః ప్లవగాధిపః.
విజ్ఞాయా.?గమనం త్రస్త స్సఞ్చచాల వరాసనాత్..4.33.28..

అఙ్గదేన యథా మహ్యం పురస్తాత్ప్రతివేదితమ్.
సువ్యక్తమేష సమ్ప్రాప్త స్సౌమిత్రిర్భ్రాతృవత్సలః..4.33.29..

అఙ్గదేన సమాఖ్యాతం జ్యాస్వనేన చ వానరః.
బుబుధే లక్ష్మణం ప్రాప్తం ముఖం చాస్యవ్యశుష్యత..4.33.30..

తతస్తారాం హరిశ్రేష్ఠస్సుగ్రీవః ప్రియదర్శనామ్.
ఉవాచ హితమవ్యగ్రస్త్రాస సమ్భ్రాన్తమానసః..4.33.31..

కిన్ను తత్కారణం సుభ్రు! ప్రకృత్యా మృదుమానసః.
సరోష ఇవ సమ్ప్రాప్తో యేనాయం రాఘవానుజః..4.33.32..

కిం పశ్యసి కుమారస్య రోషస్థానమనిన్దితే.
న ఖల్వకారణే కోపమాహరేన్నరసత్తమః..4.33.33..

యదస్య కృతమస్మాభిర్బుధ్యసే కిఞ్చిదప్రియమ్.
తదబుద్ధ్యా సమ్ప్రధార్యాశు క్షిప్రమర్హసి భాషితుమ్..4.33.34..

అథవా స్వయమేవైనం ద్రష్టుమర్హసి భామిని!.
వచనై స్సాన్త్వయుక్తైశ్చ ప్రసాదయితుమర్హసి..4.33.35..

త్వద్దర్శన విశుద్ధాత్మా న స కోపం కరిష్యతి.
న హి స్త్రీషు మహాత్మానః క్వచిత్కుర్వన్తి దారుణమ్..4.33.36..

త్వయా సాన్త్వైరుపక్రాన్తం ప్రసన్నేన్ద్రియమానసమ్.
తతః కమలపత్రాక్షం ద్రక్ష్యామ్యహమరిన్దమమ్..4.33.37..

సా ప్రస్ఖలన్తీ మదవిహ్వలాక్షీ
ప్రలమ్బకాఞ్చీగుణ హేమసూత్రా.
సలక్షణా లక్ష్మణసన్నిధానం
జగామ తారా నమితాఙ్గయష్టిః..4.33.38..

స తాం సమీక్ష్యైవ హరీశపన్తీం
తస్థావుదాసీనతయా మహాత్మా.
అవాఙ్ముఖో.?భూన్మనుజేన్ద్రపుత్రః
స్త్రీసన్నికర్షాద్వినివృత్తకోపః..4.33.39..

సా పానయోగాద్వినివృత్తలజ్జా
దృష్టిప్రసాదాచ్చ నరేన్ద్రసూనోః.
ఉవాచ తారా ప్రణయప్రగల్భం
వాక్యం మహార్థం పరిసాన్త్వపూర్వమ్..4.33.40..

కిం కోపమూలం మనుజేన్ద్రపుత్ర
కస్తే న సన్తిష్ఠతి వాఙ్నిదేశే.
క శ్శుష్కవృక్షం వనమాపతన్తం
దవాగ్నిమాసీదతి నిర్విశఙ్కః..4.33.41..

స తస్యా వచనం శ్రుత్వా సాన్త్వపూర్వమశఙ్కితమ్.
భూయః ప్రణయదృష్టార్థం లక్ష్మణో వాక్యమబ్రవీత్..4.33.42..

కిమయం కామవృత్తస్తే లుప్తధర్మార్థసఙ్గ్రహః.
భర్తా భర్తృహితే యుక్తే న చైనమవబుద్ధ్యసే..4.33.43..

న చిన్తయతి రాజ్యార్థం నాస్మాన్ శోకపరాయణాన్.
సామాత్యపరిషత్తారే పానమేవోపసేవతే..4.33.44..

స మాసాంశ్చతురః కృత్వా ప్రమాణం ప్లవగేశ్వరః.
వ్యతీతాం స్తాన్మదవ్యగ్రో విహరన్నావబుధ్యతే..4.33.45..

న హి ధర్మార్థసిద్ధ్యర్థం పానమేవం ప్రశస్యతే.
పానాదర్థశ్చ ధర్మశ్చ కామశ్చ పరిహీయతే..4.33.46..

ధర్మలోపో మహాంస్తావత్కృతే హ్యప్రతికుర్వతః.
అర్థలోపశ్చ మిత్రస్య నాశే గుణవతో మహాన్..4.33.47..

మిత్రం హ్యర్థగుణశ్రేష్ఠం సత్యధర్మపరాయణమ్.
తద్ద్వయం తు పరిత్యక్తం న తు ధర్మే వ్యవస్థితమ్..4.33.48..

తదేవం ప్రస్తుతే కార్యే కార్యమస్మాభిరుత్తరమ్.
యత్కార్యం కార్యతత్త్వజ్ఞే! తదుదాహర్తుమర్హసి..4.33.49..

సా తస్య ధర్మార్థసమాధియుక్తం
నిశమ్య వాక్యం మధురస్వభావమ్.
తారా గతార్థే మనుజేన్ద్రకార్యే
విశ్వాసయుక్తం తమువాచ భూయః..4.33.50..

న కోపకాలః క్షితిపాలపుత్ర
న చాతి కోప స్స్వజనే విధేయః.
త్వదర్థకామస్య జనస్య తస్య
ప్రమాదమప్యర్హసి వీర! సోఢుమ్..4.33.51..

కోపం కథం నామ గుణప్రకృష్టః
కుమార! కుర్యాదపకృష్టసత్త్వే.
కస్త్వద్విధః కోపవశం హి గచ్ఛే-
త్సత్త్వావరుద్ధస్తపసః ప్రసూతిః..4.33.52..

జానామి రోషం హరివీరబన్ధో-
ర్జానామి కార్యస్య చ కాలసఙ్గమ్.
జానామి కార్యం త్వయి యత్కృతం న
స్తచ్చాపి జానామి యదత్ర కార్యమ్..4.33.53..

తచ్చాపి జానామి యథవిషహ్యం
బలం నరశ్రేష్ఠ! శరీరజస్య.
జానామి యస్మింశ్చ జనే.?వబద్ధం
కామేన సుగ్రీవమసక్తమద్య..4.33.54..

న కామతన్త్రే తవ బుద్ధిరస్తి
త్వం వై యథా మన్యువశం ప్రపన్నః.
న దేశకాలౌ హి న చార్థధర్మా-
వవేక్షతే కామరతిర్మనుష్యః..4.33.55..

తం కామవృత్తం మమ సన్నికృష్టం
కామాభియోగాచ్చ నివృత్తలజ్జమ్.
క్షమస్వ తావత్పరవీరహన్త-
స్త్వద్భ్రాతరం వానరవంశనాథమ్..4.33.56..

మహర్షయో ధర్మతపో.?భికామాః
కామానుకామాః ప్రతిబద్ధమోహాః.
అయం ప్రకృత్యా చపలః కపిస్తు
కథం న సజ్జేత సుఖేషు రాజా..4.33.57..

ఇత్యేవముక్త్వా వచనం మహార్థం
సా వానరీ లక్ష్మణమప్రమేయమ్.
పున స్సఖేదం మదవిహ్వలఞ్చ
భర్తుర్హితం వాక్యమిదం బభాషే..4.33.58..

ఉద్యోగస్తు చిరాజ్ఞప్త స్సుగ్రీవేణ నరోత్తమ!.
కామస్యాపి విధేయేన తవార్థప్రతిసాధనే ..4.33.59..

ఆగతా హి మహావీర్యా హరయః కామరూపిణః.
కోటీశతసహస్రాణి నానానగనివాసినః..4.33.60..

తదాగచ్ఛ మహాబాహో! చారిత్రం రక్షితం త్వయా.
అచ్ఛలం మిత్రభావేన సతాం దారావలోకనమ్..4.33.61..

తారయా చాభ్యనుజ్ఞాతస్త్వరయా చాపి చోదితః.
ప్రవివేశ మహాబాహురభ్యన్తరమరిన్దమః..4.33.62..

తత స్సుగ్రీవమాసీనం కాఞ్చనే పరమాసనే.
మహార్హాస్తరణోపేతే దదర్శాదిత్యసన్నిభమ్..4.33.63..
దివ్యాభణచిత్రాఙ్గం దివ్యరూపం యశస్వినమ్.
దివ్యమాల్యామ్బరధరం మహేన్ద్రమివ దుర్జయమ్..4.33.64..
దివ్యాభరణమాలాభిః ప్రమదాభి స్సమావృతమ్.
సంరబ్ధతరరక్తాక్షో బభూవాన్తకసన్నిభః..4.33.65..

రుమాం తు వీర పరిరభ్య గాఢం
వరాసనస్థో వరహేమవర్ణః.
దదర్శ సౌమిత్రిమదీనసత్త్వం
విశాలనేత్రస్సువిశాలనేత్రమ్..4.33.66..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే త్రయస్త్రింశస్సర్గః..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s