ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » కిష్కిందకాండ » కిష్కిందకాండ సర్గ 25

కిష్కిందకాండ సర్గ 25

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 25

సుగ్రీవం చైవ తారాం చ సాఙ్గదం సహలక్ష్మణః.
సమానశోకః కాకుత్స్థ స్సాన్త్వయన్నిదమబ్రవీత్..4.25.1..

న శోకపరితాపేన శ్రేయసా యుజ్యతే మృతః.
యదత్రానన్తరం కార్యం తత్సమాధాతుమర్హథ.. 4.25.2..

లోకవృత్తమనుష్ఠేయం కృతం వో బాష్పమోక్షణమ్.
న కాలాదుత్తరం కిఞ్చిత్కర్మ శక్యముపాసితుమ్.. 4.25.3..

నియతిః కారణం లోకే నియతిః కర్మసాధనమ్.
నియతిస్సర్వభూతానాం నియోగేష్విహ కారణమ్.. 4.25.4..

న కర్తా కస్యచిత్కశ్చిన్నియోగే చాపినేశ్వరః.
స్వభావే వర్తతే లోకస్తస్య కాలః పరాయణమ్.. 4.25.5..

న కాలః కాలమత్యేతి న కాలః పరిహీయతే.
స్వభావం చ సమాసాద్య న కశ్చిదతివర్తతే.. 4.25.6..

న కాలస్యాస్తి బన్ధుత్వం న హేతుర్న పరాక్రమః.
న మిత్రజ్ఞాతిసమ్బన్ధః కారణం నాత్మనో వశః.. 4.25.7..

కిం తు కాలపరీణామో ద్రష్టవ్యస్సాధు పశ్యతా.
ధర్మశ్చార్థశ్చ కామశ్చ కాలక్రమసమాహితాః.. 4.25.8..

ఇతస్స్వాం ప్రకృతిం వాలీ గతఃప్రాప్తః క్రియాఫలమ్.
ధర్మార్థకామ సంయోగైః పవిత్రం ప్లవగేశ్వరః.. 4.25.9..

స్వధర్మస్య చ సంయోగాజ్జితస్తేన మహాత్మనా.
స్వర్గః పరిగృహీతశ్చ ప్రాణానపరిరక్షతా.. 4.25.10..

ఏషా వై నియతిశ్శేష్ఠా యాం గతో హరియూథపః.
తదలం పరితాపేన ప్రాప్తకాలముపాస్యతామ్.. 4.25.11..

వచనాన్తే తు రామస్య లక్ష్మణః పరవీరహా.
అవదత్ప్రశ్రితం వాక్యం సుగ్రీవం గతచేతసమ్.. 4.24.12..

కురు త్వమస్య సుగ్రీవ! ప్రేతకార్యమనన్తరమ్.
తారాఙ్గదాభ్యాం సహితో వాలినో దహనం ప్రతి..4.24.13..

సమాజ్ఞాపయ కాష్ఠాని శుష్కాని చ బహూని చ.
చన్దనాదీని దివ్యాని వాలిసంస్కారకారణాత్.. 4.25.14..

సమాశ్వాసయ చైనం త్వమఙ్గదం దీనచేతసమ్.
మా భూర్బాలిశబుద్ధిస్త్వం త్వదధీనమిదం పురమ్.. 4.25.15..

అఙ్గదస్త్వానయేన్మాల్యం వస్త్రాణి వివిధాని చ.
ఘృతం తైలమథో గన్ధాన్యచ్చాత్ర సమనన్తరమ్.. 4.25.16..

త్వం తార! శిబికాం శీఘ్రమాదాయాగచ్ఛ సమ్భ్రమాత్.
త్వరా గుణవతీ యుక్తా హ్యస్మిన్కాలే విశేషతః.. 4.25.17..

సజ్జీభవన్తు ప్లవగాశ్శిబికావాహనోచితాః.
సమర్థా బలినశ్చైవ నిర్హరిష్యన్తి వాలినమ్..4.25.18..

ఏవముక్త్వా తు సుగ్రీవం సుమిత్రానన్దవర్ధనః.
తసౌ భ్రాతృసమీపస్థో లక్ష్మణః పరవీరహా.. 4.25.19..

లక్ష్మణస్య వచశ్శ్రుత్వా తారస్సమ్భ్రాన్తమానసః.
ప్రవివేశ గుహాం శీఘ్రం శిబికాసక్తమానసః.. 4.25.20..

ఆదాయ శిబికాం తారస్స తు పర్యాపతత్పునః.
వానరైరుహ్యమానాం తాం శూరైరుద్వహనోచితైః.. 4.25.21..

దివ్యాం భద్రాసనయుతాం శిబికాం స్యన్దనోపమామ్.
పక్షికర్మభిరాచిత్రాం ద్రుమకర్మవిభూషితామ్.. 4.25.22..
ఆచితాం చిత్రపత్తీభి స్సునివిష్టాం సమన్తతః.
విమానమివ సిద్ధానాం జాలవాతాయనాన్వితామ్.. 4.25.23..
సునియుక్తాం విశాలాం చ సుకృతాం విశ్వకర్మణా.
దారుపర్వతకోపేతాం చారుకర్మపరిష్కృతామ్.. 4.25.24..
వరాభరణహారైశ్చ చిత్రమాల్యోపశోభితామ్.
గుహాగహనసఞ్ఛన్నాం రక్తచన్దనభూషితామ్.. 4.25.25..
పుష్పౌఘైస్సమభిచ్ఛన్నాం పద్మమాలాభిరేవ చ.
తరుణాదిత్యవర్ణాభిర్భ్రాజమానాభిరావృతామ్.. 4.25.26..

ఈదృశీం శిబికాం దృష్ట్వా రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్.
క్షిప్రం వినీయతాం వాలీ ప్రేతకార్యం విధీయతామ్.. 4.25.26..

తతో వాలినముద్యమ్య సుగ్రీవశ్శిబికాం తదా.
ఆరోపయత విక్రోశన్నఙ్గదేన సహైవ తు.. 4.25.27..

ఆరోప్య శిబికాం చైవ వాలినం గతజీవితమ్.
అలఙ్కారైశ్చ వివిధైర్మాల్యైర్వస్త్రైశ్చ భూషితమ్.. 4.25.28..

ఆజ్ఞాపయత్తదా రాజా సుగ్రీవ ప్లవగేశ్వరః.
ఔర్ధ్వదైహికమార్యస్య క్రియతామనురూపతః..4.25.29..

విశ్రాణయన్తో రత్నాని వివిధాని బహూన్యపి.
అగ్రతః ప్లవగా యాన్తు శిబికా సమనన్తరమ్.. 4.25.30..

రాజ్ఞామృద్దివిశేషా హి దృశ్యన్తే భువి యాదృశాః.
తాదృశైరిహ కుర్వన్తు వానరా భర్తృసత్క్రియామ్.. 4.25.31..

తాదృశం వాలినః క్షిప్రం ప్రాకుర్వన్నౌర్ధ్వదైహికమ్.
అఙ్గదం పరిగృహ్యా.?శు తారప్రభృతయస్తదా.. 4.25.32..
క్రోశన్తః ప్రయయుస్సర్వే వానరా హతబాన్ధవాః.

తతః ప్రణిహితాః సర్వా వానర్యోస్య వశానుగాః.. 4.25.33..
చుక్రుశు ర్వీర! వీరేతి భూయః క్రోశన్తి తాః స్త్రీయః.

తారాప్రభృతయస్సర్వా వానర్యో హరియూథపాః.
అనుజగ్ముర్హి భర్తారం క్రోశన్త్యః కరుణస్వనాః.. 4.25.34..

తాసాం రుదితశబ్దేన వానరీణాం వనాన్తరే.
వనాని గిరయశ్చైవ విక్రోశన్తీవ సర్వతః.. 4.25.35..

పులినే గిరినద్యాస్తు వివిక్తే జలసంవృతే.. 4.25.36..
చితాం చక్రుస్సుబహవో వానరాశ్శోకకర్శితా: .

అవరోప్య తతస్స్కన్ధాచ్ఛిబికాం వాహనోచితాః.
తస్థురేకాన్తమాశ్రిత్య సర్వే శోకసమన్వితా: .. 4.25.37..

తతస్తారా పతిం దృష్ట్వా శిబికాతలశాయినమ్.. 4.25.38..
ఆరోప్యాఙ్కే శిరస్తస్య విలలాప సుదుఃఖితా.

హా! వానర! మహారాజ! హా నాథ! మమ వత్సల!.. 4.25.39..
హా మహార్హ! మహాబాహో! హా మమ ప్రియ! పశ్య మామ్.
జనం న పశ్యసీమం త్వం కస్మాచ్ఛోకాభిపీడితమ్.4.25.40..

ప్రహృష్టమివ తే వక్త్రం గతాసోరపి మానద!
ఆస్తార్కసమవర్ణం చ లక్ష్యతే జీవతో యథా.. 4.25.41..

ఏష త్వాం రామరూపేణ కాలః కర్షతి వానర.
యేన స్మ విధవాస్సర్వాః కృతా ఏకేషుణా వనే.. 4.25.42..

ఇమాస్తాస్తవ రాజేన్ద్ర! వానర్యోవల్లభాస్సదా.
పాదైర్వికృష్ట మధ్వానమాగతాః కిం న బుధ్యసే.. 4.25.43..

తవేష్టా నను నామైతా భార్యాశ్చన్ద్రనిభాననాః.
ఇదానీం నేక్షసే కస్తాత్సుగ్రీవం ప్లవగేశ్వరమ్.. 4.25.44..

ఏతే హి సచివా రాజం స్తారప్రభృతయస్తవ.
పురవాసీ జనశ్చాయం పరివార్యాసతే.?నఘ! .. 4.25.45..

విసర్జయైతాన్ ప్లవగాన్యథోచిత మరిన్దమ ! .
తతః క్రీడామహే సర్వా వనేషు మదనోత్కటాః.. 4.25.46..

ఏవం విలపతీం తారాం పతిశోకపరిప్లుతామ్.
ఉత్థాపయన్తి స్మ తదా వానర్యశ్శోకకర్శితాః.. 4.25.47..

సుగ్రీవేణ తతస్సార్ధంమఙ్గదః పితరం రుదన్.
చితామారోపయామాస శోకేనాభిహతేన్ద్రియః.. 4.25.48..

తతో.?గ్నిం విధివద్దత్త్వా సో.?పసవ్యం చకార హ.
పితరం దీర్ఘమధ్వానం ప్రస్థితం వ్యాకులేన్ద్రియః.. 4.25.49..

సంస్కృత్య వాలినం తే తు విధిపూర్వం ప్లవఙ్గమాః.
ఆజగ్మురుదకం కర్తుం నదీం శుభజలాం శివామ్.. 4.25.50..

తతస్తే సహితాస్తత్ర హ్యఙ్గదం స్థాప్య చాగ్రతః.
సుగ్రీవతారాసహితాస్సిషిచుర్వాలినే జలమ్.. 4.25.51..

సుగ్రీవేణేవ దీనేన దీనో భూత్వా మహాబలః.
సమానశోకః కాకుత్స్థ: ప్రేతకార్యాణ్యకారయత్.. 4.25.52..

తతస్తు తం వాలినమగ్ర్యపౌరుషం
ప్రకాశమిక్ష్వాకువరేషుణా హతమ్.
ప్రదీప్య దీప్తాగ్నిసమౌజసం తదా
సలక్ష్మణం రామముపేయివాన్హరిః.. 4.25.53..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే పఞ్చవింశస్సర్గః..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s