ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » కిష్కిందకాండ » కిష్కిందకాండ సర్గ 17

కిష్కిందకాండ సర్గ 17

శ్రీ రామాయణం కిష్కిందకాండ సర్గ 17

తతశ్శరేణాభిహతో రామేణ రణకర్కశః.
పపాత సహసా వాలీ నికృత్త ఇవ పాదపః.. 4.17.1..

స భూమౌ న్యస్తసర్వాఙ్గస్తప్తకాఞ్చనభూషణః.
అపతద్దేవరాజస్య ముక్తరశ్మిరివ ధ్వజః.. 4.17.2..

తస్మిన్నిపతితే భూమౌ వానరాణాం గణేశ్వరే.
నష్టచన్ద్రమివ వ్యోమ న వ్యరాజత భూతలమ్.. 4.17.3..

భూమౌ నిపతితస్యాపి తస్య దేహం మహాత్మనః.
న శ్రీర్జహాతి న ప్రాణా న తేజో న పరాక్రమః.. 4.17.4..

శక్రదత్తా వరా మాలా కాఞ్చనీ వజ్రభూషితా.
దధార హరిముఖ్యస్య ప్రాణాంస్తేజ్శియం చ సా.. 4.17.5..

స తయా మాలయా వీరో హేమయా హరియూథపః.
సన్ధ్యానుగతపర్యన్తః పయోధర ఇవాభవత్.. 4.17.6..

తస్య మాలా చ దేహశ్చ మర్మఘాతీ చ యశ్శరః.
త్రిధేవ రచితా లక్ష్మీః పతితస్యాపి శోభతే.. 4.17.7..

తదస్త్రం తస్య వీరస్య స్వర్గమార్గప్రభావనమ్.
రామబాణాసనక్షిప్తమావహత్పరమాం గతిమ్.. 4.17.8..

తం తదా పతితం సఙ్ఖ్యే గతార్చిషమివానలమ్.
బహుమాన్య చ తం వీర వీక్షమాణం శనైరివ.4.17.9..
యయాతిమివ పుణ్యాన్తే దేవలోకాదిహచ్యుతమ్.
ఆదిత్యమివ కాలేన యుగాన్తే భువి పాతితమ్.4.17.11..
మహేన్ద్రమివ దుర్ధర్షంముపపేన్ద్రమివ దుస్సహమ్.
మహేన్ద్రపుత్రం పతితం వాలినం హేమమాలినమ్..4.17.12..
సింహోరస్కం మహాబాహుం దీప్తాస్యం హరిలోచనమ్.
లక్ష్మణానుగతో రామో దదర్శోపససర్ప చ..4.17.13..

తం దృష్ట్వా రాఘవం వాలీ లక్ష్మణం చ మహాబలమ్.
అబ్రవీత్ప్రశ్రితం వాక్యం పరుషం ధర్మసంహితమ్.. 4.17.13..
త్వం నరాధిపతేః పుత్రః ప్రధితః ప్రియదర్శనః
కులీనస్సత్త్వసమ్పన్న స్తేజస్వీ చరితవ్రతః..4.17.14..

పరాఙ్ముఖవధం కృత్వా కో.?త్ర ప్రాప్తస్త్వయా గుణః.
యదహం యుద్ధసంరబ్ధశ్శరేణోరసి తాడిత:.. 4.17.15..

రామః కరుణవేదీ చ ప్రజానాం చ హితే రతః.
సానుక్రోశో జితోత్సాహస్సమయజ్ఞో దృఢవ్రతః.
ఇతి తే సర్వభూతాని కథయన్తి యశో భువి… 4.17.16..

దమశ్శమః క్షమా ధర్మో ధృతిస్సత్యం పరాక్రమః.. 4.17.18..
పార్థివానాం గుణా రాజన్దణ్డశ్చాప్యపరాధిషు.

తాన్గుణాన్సమ్ప్రధార్యాహమగ్ర్యం చాభిజనం తవ.
తారయా ప్రతిషిద్ధో.?పి సుగ్రీవేణ సమాగతః.. 4.17.19..

న మామన్యేన సమ్రబ్ధం ప్రమత్తం యోద్ధు మర్హసి.. 4.17.20..
ఇతి మే బుద్ధిరుత్పన్నా బభూవాదర్శనే తవ.

న త్వాం వినిహతాత్మానం ధర్మధ్వజమధార్మికమ్.. 4.17.21..
జానే పాపసమాచారం తృణైః కూపమివావృతమ్.

సతాం వేషధరం పాపం ప్రచ్ఛన్నమివ పావకమ్.. 4.17.22..
నాహం త్వామభిజానామి ధర్మచ్ఛద్మాభిసంవృతమ్.

విషయే వా పురే వా తే యదా పాపం కరోమ్యహమ్.. 4.17.23..
న చ త్వామవజానే చ కస్మాత్త్వం హంస్యకిల్బిషమ్.
ఫలమూలాశనం నిత్యం వానరం వనగోచరమ్.. 4.17.24..
మామిహాప్రతియుధ్యన్తమన్యేన చ సమాగతమ్.

త్వం నరాధిపతేః పుత్రః ప్రతీతః ప్రియదర్శనః.. 4.17.25..
లిఙ్గమప్యస్తి తే రాజనన్దృశ్యతే ధర్మసంహితమ్.

కః క్షత్రియకులే జాత్శృతవాన్నష్టసంశయః.. 4.17.26..
ధర్మలిఙ్గప్రతిచ్ఛన్న క్రూరం కర్మ సమాచరేత్.

రామ! రాజకులే జాతో ధర్మవానితి విశ్రుతః..4.17.27..
అభవ్యో భవ్యరూపేణ కిమర్థం పరిధావసి.

సామ దానం క్షమా ధర్మస్సత్యం ధృతిపరాక్రమౌ.. 4.17.28..
పార్థివానాం గుణా రాజన్! దణ్డశ్చాప్యపరాధిషు.

వయం వనచరా రామ! మృగా మూలఫలాశనా:.. 4.17.29..
ఏషా ప్రకృతిరస్మాకం పురుషస్త్వం నరేశ్వరః.

భూమిర్హిరణ్యం రూప్యం చ విగ్రహే కారణాని చ.. 4.17.30..
అత్ర కస్తే వనే లోభో మదీయేషు ఫలేషు వా.

నయశ్చ వినయశ్చోభౌ నిగ్రహానుగ్రహావపి.. 4.17.31..
రాజవృత్తిరసఙ్కీర్ణా న నృపాః కామవృత్తయః.

త్వం తు కామప్రధానశ్చ కోపనశ్చానవస్థితః.. 4.17.32..
రాజవృత్తేశ్చ సఙ్కీణశ్శరాసనపరాయణః.

న తే.?స్త్యపచితిర్ధర్మే నార్థే బుద్ధిరవస్థితా.. 4.17.33..
ఇన్ద్రియైః కామవృత్తస్సన్కృష్యసే మనుజేశ్వర ! .

హత్వా బాణేన కాకుత్స్థ మామిహానపరాధినమ్.. 4.17.34..
కిం వక్ష్యసి సతాం మధ్యే కర్మ కృత్వా జుగుప్సితమ్.

రాజహా బ్రహ్మహా గోఘ్నశ్చోరః ప్రాణివధే రతః.. 4.17.35..
నాస్తికః పరివేత్తా చ సర్వే నిరయగామినః.

సూచకశ్చ కదర్యశ్చ మిత్రఘ్నో గురుతల్పగః.. 4.17.36..
లోకం పాపాత్మనామేతే గచ్ఛన్తే నాత్ర సంశయః.

అధార్యం చర్మ మే సద్భీ రోమాణ్యస్థి చ వర్జితమ్.
అభక్ష్యాణి చ మాంసాని త్వద్విధైర్ధర్మచారిభిః.. 4.17.37..

పఞ్చ పఞ్చ నఖా భక్ష్యా బ్రహ్మక్షత్రేణ రాఘవ! .. 4.17.38..
శల్యక శ్శ్వావిధో గోధా శశః కూర్మశ్చ పఞ్చమః.

చర్మ చాస్థి చ మే రాజన్ నస్పృశన్తి మనీషిణః.. 4.17.39..
అభక్ష్యాణి చ మాంసాని సో.?హం పఞ్చనఖో హతః.

తారయా వాక్యముక్తో.?హం సత్యం సర్వజ్ఞయా హితమ్.. 4.17.40..
తదతిక్రమ్య మోహేన కాలస్య వశమాగతః.

త్వయా నాథేన కాకుత్స్థ న సనాథా వసున్ధరా.
ప్రమదా శీలసమ్పన్నా ధూర్తేన పతినా యథా.. 4.17.41..

శఠో నైకృతికః క్షుద్రో మిథ్యాప్రశ్రితమానసః.
కథం దశరథేన త్వం జాతః పాపో మహాత్మనా.. 4.17.42..

ఛిన్నచారిత్రకక్ష్యేణ సతాం ధర్మాతివర్తినా.
త్యక్తధర్మాఙ్కుశేనాహం నిహతో రామహస్తినా.. 4.17.43..

అశుభం చాప్యయుక్తం చ సతాం చైవ విగర్హితమ్.
వక్ష్యసే చేదృశం కృత్వా సద్భిస్సహ సమాగతః.. 4.17.44..

ఉదాసీనేషు యో.?స్మాసు విక్రమ.?స్తే ప్రకాశితః.
అపకారిషు తే రాజన్నహి పశ్యామి విక్రమమ్.. 4.17.45..

దృశ్యమానస్తు యుద్ధ్యేథా మయా యది నృపాత్మజ! .
అద్య వైవస్వతం దేవం పశ్యేస్త్వం నిహతో మయా.. 4.17.46..

త్వయా.?దృశ్యేన తు రణే నిహతో.?హం దురాసదః.
ప్రసుప్తః పన్నగేనేవ నరః పానవశం గతః.. 4.17.47..

మామేవ యది పూర్వం త్వమేతదర్థమచోదయః.. 4.17.48..
మైథిలీమహమేకాహ్నా తవ చానీతవాన్భవేత్.
సుగ్రీవప్రియకామేన యదహం నిహతస్త్వయా.
కణ్ఠే బద్ధ్వా ప్రదద్యాం తే నిహతం రావణం రణే.. 4.17.49..

న్యస్తాం సాగరతోయే వా పాతాలే వాపి మైథిలీమ్.
ఆనయేయం తవాదేశాచ్ఛ్వేతామశ్వతరీమివ.. 4.17.50..

యుక్తం యత్ప్రాప్నుయాద్రాజ్యం సుగ్రీవస్స్వర్గతే మయి.
అయుక్తం యదధర్మేణ త్వయా.?హం నిహతో రణే.. 4.17.51..

కామమేవం విధో లోకః కాలేన వినియుజ్యతే.
క్షమం చేద్భవతా ప్రాప్తముత్తరం సాధు చిన్త్యతామ్.. 4.17.52..

ఇత్యేవముక్త్వా పరిశుష్కవక్త్రః
శరాభిఘాతాద్వ్యథితో మహాత్మా.
సమీక్ష్య రామం రవిసన్నికాశం
తూష్ణీం బభూవామరరాజసూనుః.. 4.17.53..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే సప్తదశస్సర్గః..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s