ముంగిలి » ArnayaKaanda » అరణ్యకాండ సర్గ 73

అరణ్యకాండ సర్గ 73

శ్రీ రామాయణం అరణ్యకాండ సర్గ 73

నిదర్శయిత్వా రామాయ సీతాయాః ప్రతిపాదనే.
వాక్యమన్వర్థమర్థజ్ఞః కబన్ధః పునరబ్రవీత్..3.73.1..

ఏష రామ శివః పన్థా యత్రైతే పుష్పితా ద్రుమాః.
ప్రతీచీం దిశమాశ్రిత్య ప్రకాశన్తే మనోరమాః..3.73.2..
జమ్బూప్రియాలపనసప్లక్షన్యగ్రోధతిన్ధుకాః.
అశ్వత్థాః కర్ణికారాశ్చ చూతాశ్చాన్యే చ పాదాపాః..3.73.3..
ధన్వనా నాగవృక్షాశ్చ తిలకా నక్తమాలకాః.
నీలాశోకాః కదమ్బాశ్చ కరవీరాశ్చ పుష్పితాః..3.73.4..
అగ్నిముఖ్యా అశోకాశ్చ సురక్తాః పారిభద్రకాః.

తానారుహ్యాథవా భూమౌ పాతయిత్వా చ తాన్బలాత్..3.73.5..
ఫలాన్యమృతకల్పాని భక్షయన్తౌ గమిష్యథః.

తదతిక్రమ్య కాకుత్థ్స వనం పుష్పితపాదపమ్..3.73.6..
నన్దనప్రతిమం చాన్యత్కురవో హ్యుత్తరా ఇవ.

సర్వకామఫలా యత్ర పాదపాస్తు మధురస్రవాః..3.73.7..
సర్వే చ ఋతవస్తత్ర వనే చైత్రరథే యథా.

ఫలభారానతాస్తత్ర మహావిటపధారిణః..3.73.8..
శోభన్తే సర్వతస్తత్ర మేఘపర్వతసన్నిభాః.

తానారుహ్యాథవా భూమౌ పాతయిత్వా యథాసుఖమ్..3.73.9..
ఫలాన్యమృతకల్పాని లక్ష్మణస్తే ప్రదాస్యతి.

చఙ్క్రమన్తౌ వరాన్దేశాన్శైలాచ్ఛైలం వనాద్వనమ్..3.73.10..
తతః పుష్కరిణీం వీరౌ పమ్పాం నామ గమిష్యథః.

అశర్కరామవిభ్రంశాం సమతీర్థామశైవలామ్..3.73.11..
రామ సఞ్జాతవాలూకాం కమలోత్పలశాలినీమ్.

తత్ర హంసాః ప్లవాః క్రౌఞ్చాః కురరాశ్చైవ రాఘవ..3.73.12..
వల్గుస్వనా వికూజన్తి పమ్పాసలిలగోచరాః.

నోద్విజన్తే నరాన్దృష్ట్వా వధస్యాకోవిదాశ్శుభాః..3.73.13..
ఘృతపిణ్డోపమాన్ స్థూలాంస్తాన్ద్విజాన్భక్షయిష్యథః.

రోహితాన్వక్రతుణ్డాంశ్చ నడమీనాంశ్చ రాఘవ..3.73.14..
పమ్పాయామిషుభిర్మత్స్యాంస్తత్ర రామ వరాన్హతాన్.
నిస్త్వక్పక్షానయస్తప్తానకృశానేకకణ్టకాన్..3.73.15..
తవ భక్త్యా సమాయుక్తో లక్ష్మణస్సమ్ప్రదాస్యతి.

భృశంతే ఖాదతో మత్స్యాన్పమ్పాయాః పుష్పసఞ్చయే..3.73.16..
పద్మగన్ధి శివం వారి సుఖశీతమనామయమ్.
ఉద్ధృత్య సతతాక్లిష్టం రౌప్యస్ఫాటికసన్నిభమ్..3.73.17..
అసౌ పుష్కరపర్ణేన లక్ష్మణః పాయయిష్యతి.

స్థూలాన్గిరిగుహాశయ్యాన్వరాహాన్వనచారిణః..3.73.18..
అపాం లోభాదుపావృత్తాన్వృషభానివ నర్దతః.
రూపావనితాంశ్చ పమ్పాయాంద్రక్ష్యసి త్వం నరోత్తమ..3.73.19..

సాయాహ్నే విచరన్రామ విటపీన్మాల్యధారిణః.
శీతోదకం చ పమ్పాయా దృష్ట్వా శోకం విహాస్యసి..3.73.20..

సుమనోభిశ్చితాంస్తత్ర తిలకాన్నక్తమాలకాన్.
ఉత్పలాని చ ఫుల్లాని పఙ్కజాని చ రాఘవ..3.73.21..

న తాని కశ్చిన్మాల్యాని తత్రారోపయితా నరః.
న చ వై మ్లానతాం యన్తి న చ శీర్యన్తి రాఘవ..3.73.22..

మతఙ్గశిష్యాస్తత్రా.?సన్నృషయస్సుసమాహితాః.
తేషాం భారాభితప్తానాం వన్యమాహరతాం గురోః..3.73.23..
యే ప్రపేతుర్మహీం తూర్ణం శరీరాత్స్వేదబిన్దవః.
తాని జాతాని మాల్యాని మునీనాం తపసా తదా..3.73.24..
స్వేదబిన్దుసముత్థాని న వినశ్యన్తి రాఘవ.

తేషాం గతానామద్యాపి దృశ్యతే పరిచారిణీ..3.73.25..
శ్రమణీ శబరీ నామ కాకుత్స్థ చిరజీవినీ.

త్వాం తు ధర్మే స్థితా నిత్యం సర్వభూతనమస్కృతమ్..3.73.26..
దృష్ట్వా దేవోపమం రామ స్వర్గలోకం గమిష్యతి.

తతస్తద్రామ పమ్పాయాస్తీరమాసాద్య పశ్చిమమ్..3.73.27..
ఆశ్రమస్థానమతులం గుహ్యం కాకుత్స్థ పశ్యసి.

న తత్రాక్రమితుం నాగాశ్శక్నువన్తి తమాశ్రమమ్..3.73.28..
వివిధాస్తత్ర వై నాగా వనే తస్మింశ్చ పర్వతే.
ఋషేస్తత్ర మతఙ్గస్య విధానాత్తచ్చ కాననమ్..3.73.29..

తస్మిన్నన్దనసఙ్కాశే దేవారణ్యోపమే వనే.
నానావిహగసఙ్కీర్ణే రంస్యసే రామ నిర్వృతః..3.73.30..

ఋష్యమూకశ్చ పమ్పాయాః పురస్తాత్పుష్పితద్రుమః.
సుదుఃఖారోహణో నామ శిశునాగాభిరక్షితః..3.73.31..
ఉదారో బ్రహ్మణా చైవ పూర్వకాలే వినిర్మితః.

శయానః పురుషో రామ తస్య శైలస్య మూర్ధని..3.73.32..
యత్స్వప్నే లభతే విత్తం తత్ప్రబుద్ధో.?ధిగచ్ఛతి.

నత్వేనం విషమాచార పాపకర్మా.?ధిరోహతి..3.73.33..
యస్తు తం విషమాచారః పాపకర్మా.?ధిరోహతి.
తత్రైవ ప్రహఱన్త్యేనం సుప్తమాదాయ రాక్షసాః..3.73.34..

తత్రాపి శిశునాగానామాక్రన్ధశ్శ్రూయతే మహాన్.
క్రీడతాం రామ పమ్పాయాం మతఙ్గారణ్యవాసినామ్..3.73.35..

సిక్తా రుధిరధారాభిస్సంహృత్య పరమద్విపాః.
ప్రచరన్తి పృథక్కీర్ణా మేఘవర్ణాస్తరస్వినః..3.73.36..

తే తత్ర పీత్వా పానీయం విమలం శీతమవ్యయమ్.
నిర్వృతాస్సంవిగాహన్తే వనాని వనగోచరాః..3.73.37..

ఋక్షాంశ్చ ద్వీపినశ్చైవ నీలకోమలకప్రభాన్.
రురూనపేతాపజయాన్ దృష్ట్వా శోకం జయిష్యసి..3.73.38..

రామ తస్య తు శైలస్య మహతీ శోభతే గుహా.
శిలాపిధానా కాకుత్స్థ దుఃఖం చాస్యాః ప్రవేశనమ్..3.73.39..

తస్యా గుహాయాః ప్రాగ్ద్వారే మహాన్శీతోదకో హ్రదః.
ఫలమూలాన్వితో రమ్యో నానామృగసమావృతః..3.73.40..

తస్యాం వసతి సుగ్రీవశ్చతుర్భిస్సహ వానరైః.
కదాచిచ్ఛిఖరే తస్య పర్వతస్యావతిష్ఠతే..3.73.41..

కబన్ధస్త్వనుశాస్యైవం తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ.
స్రగ్వీ భాస్కరవర్ణాభః ఖే వ్యరోచత వీర్యవాన్..3.73.42..

తం తు ఖస్థం మహాభాగం కబన్ధం రామలక్ష్మణౌ.
ప్రస్థితౌ త్వం వ్రజస్వేతి వాక్యమూచతురన్తికే..3.73.43..

గమ్యతాం కార్యసిద్ధ్యర్థమితి తావబ్రవీత్స చ.
సుప్రీతౌ తావనుజ్ఞాప్య కబన్ధః ప్రస్థితస్తదా..3.73.44..

స తత్కబన్ధః ప్రతిపద్య రూపం
వృతశ్శ్రియా భాస్కరతుల్యదేహః.
నిదర్శయన్రామమవేక్ష్య ఖస్థః
సఖ్యం కురుష్వేతి తదాభ్యువాచ..3.73.45..

ఇత్యార్ష శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే త్రిసప్తతితమస్సర్గః.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s