అరణ్యకాండ సర్గ 62

శ్రీ రామాయణం అరణ్యకాండ సర్గ 62

సీతామపశ్యన్ధర్మాత్మా శోకోపహతచేతనః.
విలలాప మహాబాహూ రామః కమలలోచనః..3.62.1..

పశ్యన్నివ చ తాం సీతామపశ్యన్మదనార్దితః.
ఉవాచ రాఘవో వాక్యం విలాపాశ్రయదుర్వచమ్..3.62.2..

త్వమశోకస్య శాఖాభిః పుష్పప్రియతయా ప్రియే.
ఆవృణోషి శరీరం తే మమ శోకవివర్ధినీ..3.62.3..

కదలీస్కన్ధసదృశౌ కదల్యా సంవృతావుభౌ.
ఊరూ పశ్యామి తే దేవి నాసి శక్తా నిగూహితుమ్..3.62.4..

కర్ణికారవనం భద్రే హసన్తీ దేవి సేవసే.
అలం తే పరిహాసేన మమ బాధావహేన వై..3.62.5..

పరిహాసేన కిం సీతే పరిశ్రాన్తస్య మే ప్రియే.
అయం స పరిహాసో.?పి సాధు దేవి న రోచతే..3.62.6..

విశేషేణాశ్రమస్థానే హాసో.?యం న ప్రశస్యతే.
అవగచ్ఛామి తే శీలం పరిహాసప్రియం ప్రియే..3.62.7..
ఆగచ్ఛ త్వం విశాలాక్షి శూన్యో.?యముటజస్తవ.

సువ్యక్తం రాక్షసైస్సీతా భక్షితా వా హృతాపి వా..3.62.8..
న హి సా విలపన్తం మాముపసమ్ప్రైతి లక్ష్మణ.

ఏతాని మృగయూథాని సాశ్రునేత్రాణి లక్ష్మణ..3.62.9..
శంసన్తీవ హి వైదేహీం భక్షితాం రజనీచరైః.

హా మమార్యే క్వ యాతాసి హా సాధ్వి వరవర్ణిని..3.62.10..
హా సకామా త్వయా దేవీ కైకేయీ సా భవిష్యతి.

సీతయా సహ నిర్యాతో వినా సీతాముపాగతః..3.62.11..
కథం నామ ప్రవేక్ష్యామి శూన్యమన్తఃపురం పునః.

నిర్వీర్య ఇతి లోకో మాం నిర్దయశ్చేతి వక్ష్యతి..3.62.12..
కాతరత్వం ప్రకాశం హి సీతాపనయనేన మే.

నివృత్తవనవాసశ్చ జనకం మిథిలాధిపమ్..3.62.13..
కుశలం పరిపృచ్ఛన్తం కథం శక్ష్యే నిరీక్షితుమ్.

విదేహరాజో నూనం మాం దృష్ట్వా విరహితం తయా..3.62.14..
సుతాస్నేహేన సన్తప్తో మోహస్య వశమేష్యతి.

అథవా న గమిష్యామి పురీం భరతపాలితామ్..3.62.15..
స్వర్గో.?పి సీతయా హీనశ్శూన్య ఏవ మతో మమ.

మామిహోత్సృజ్య హి వనే గచ్ఛాయోధ్యాం పురీం శుభామ్..3.62.16..
న త్వహం తాం వినా సీతాం జీవేయం హి కథఞ్చన.

గాఢమాశ్లిష్య భరతో వాచ్యో మద్వచనాశ్త్త్వయా..3.62.17..
అనుజ్ఞాతో.?సి రామేణ పాలయేతి వసున్ధరామ్.

అమ్బా చ మమ కైకేయీ సుమిత్రా చ త్వయా విభో..3.62.18..
కౌసల్యా చ యథాన్యాయమభివాద్యా మమా.?జ్ఞయా.
రక్షణీయా ప్రయత్నేన భవతా సూక్తకారిణా..3.62.19..

సీతాయాశ్చ వినాశో.?యం మమ చామిత్రకర్శన.
విస్తరేణ జనన్యా మే వినివేద్యస్త్వయా భవేత్..3.62.20..

ఇతి విలపతి రాఘవే సుదీనే
వనముపగమ్య తయా వినా సుకేశ్యా.
భయవికలముఖస్తు లక్ష్మణో.?పి
వ్యథితమనా భృశమాతురో బభూవ..3.62.21..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే ద్విషష్టితమస్సర్గః.

అరణ్యకాండ సర్గ 61

శ్రీ రామాయణం అరణ్యకాండ సర్గ 61

దృష్ట్వాశ్రమపదం శూన్యం రామో దశరథాత్మజః.
రహితాం పర్ణశాలాం చ విధ్వస్తాన్యాసనాని చ..3.61.1..
అదృష్ట్వా తత్ర వైదేహీం సన్నిరీక్ష్య చ సర్వశః.
ఉవాచ రామః ప్రాక్రుశ్య ప్రగృహ్య రుచిరౌ భుజౌ..3.61.2..

క్వ ను లక్ష్మణ వైదేహీ కం వా దేశమితో గతా.
కేనాహృతా వా సౌమిత్రే భక్షితా కేన వా ప్రియా..3.61.3..

వృక్షేణాచ్ఛాద్య యది మాం సీతే హసితుమిచ్ఛసి.
అలం తే హసితేనాద్య మాం భజస్వ సుదుఃఖితమ్..3.61.4..

యైస్సహ క్రీడసే సీతే విశ్వస్తైర్మృగపోతకైః.
ఏతే హీనాస్త్వయా సౌమ్యే ధ్యాయన్త్యాస్రావిలేక్షణాః..3.61.5..

సీతయా రహితో.?హం వై న హి జీవామి లక్ష్మణ.
మృతం శోకేన మహతా సీతాహరణజేన మామ్…3.61.6..
పరలోకే మహారాజో నూనం ద్రక్ష్యతి మే పితా.

కథం ప్రతిజ్ఞాం సంశ్రుత్య మయా త్వమభియోజితః..3.61.7..
అపూరయిత్వా తం కాలం మత్సకాశమిహాగతః.
కామవృత్తమనార్యం మాం మృషావాదినమేవ చ..3.61.8..
ధిక్త్వామితి పరే లోకే వ్యక్తం వక్ష్యతి మే పితా.

వివశం శోకసన్తప్తం దీనం భగ్నమనోరథమ్..3.61.9..
మామిహోత్సృజ్య కరుణం కీర్తిర్నరమివానృజుమ్.
క్వ గచ్ఛసి వరారోహే మాం నోత్సృజ సుమధ్యమే..3.61.10..
త్వయా విరహితశ్చాహం మోక్ష్యే జీవితమాత్మనః.

ఇతీవ విలపన్రామస్సీతాదర్శనలాలసః..3.61.11..
న దదర్శ సుదుఃఖార్తో రాఘవో జనకాత్మజామ్.

అనాసాదయమానం తం సీతాం దశరథాత్మజమ్..3.61.12..
పఙ్కమాసాద్య విపులం సీదన్తమివ కుఞ్జరమ్.
లక్ష్మణో రామమత్యర్థమువాచ హితకామ్యయా..3.61.13..

మా విషాదం మహాబాహో కురు యత్నం మయా సహ.
ఇదం చ హి వనం శూర బహుకన్దరశోభితమ్..3.61.14..

ప్రియకాననసఞ్చారా వనోన్మత్తా చ మైథిలీ.
సా వనం వా ప్రవిష్టా స్యాన్నలినీం వా సుపుష్పితామ్..3.61.15..

సరితం వాపి సమ్ప్రాప్తా మీనవఞ్జులసేవితామ్.
స్నాతుకామా నిలీనా స్యాద్ధాసకామా వనే క్వచిత్..3.61.16..

విత్రాసయితుకామా వా లీనా స్యాత్కాననే క్వచిత్.
జిజ్ఞాసమానా వైదేహీ త్వాం మాం చ పురుషర్షభ..3.61.17..
తస్యాహ్యన్వేషణే శ్రీమన్ క్షిప్రమేవ యతావహే.

వనం సర్వం విచినువో యత్ర సా జనకాత్మజా..3.61.18..
మన్యసే యది కాకుత్స్థ మా స్మ శోకే మనః కృథాః.

ఏవముక్తస్తు సౌహార్దాల్లక్ష్మణేన సమాహితః..3.61.19..
సహ సౌమిత్రిణా రామో విచేతుముపచక్రమే.

తౌ వనాని గిరీంశ్చైవ సరితశ్చ సరాంసి చ..3.61.20..
నిఖిలేన విచిన్వానౌ సీతాం దశరథాత్మజౌ.

తస్య శైలస్య సానూని గుహాశ్చ శిఖరాణి చ..3.61.21..
నిఖిలేన విచిన్వానౌ నైవ తామభిజగ్మతుః.

విచిత్య సర్వతశ్శైలం రామో లక్ష్మణమబ్రవత్..3.61.22..
నేహ పశ్యామి సౌమిత్రే వైదేహీం పర్వతే శుభామ్.

తతో దుఃఖాభిసన్తప్తో లక్ష్మణో వాక్యమబ్రవీత్..3.61.23..
విచరన్దణ్డకారణ్యం భ్రాతరం దీప్తతేజసమ్.

ప్రాప్స్యసి త్వం మహాప్రాజ్ఞ మైథిలీం జనకాత్మజామ్..3.61.24..
యథా విష్ణుర్మహాబాహుర్బలిం బద్ధ్వా మహీమిమామ్.

ఏవముక్తస్తు సౌహార్దాల్లక్ష్మణేన స రాఘవః..3.61.25..
ఉవాచ దీనయా వాచా దుఃఖాభిహతచేతనః.

వనం సర్వం సువిచితం పద్మిన్యః ఫుల్లపఙ్కజాః..3.61.26..
గిరిశ్చాయం మహాప్రాజ్ఞ బహుకన్దరనిర్ఝరః.
న హి పశ్యామి వైదేహీం ప్రాణేభ్యో.?పి గరీయసీమ్..3.61.27..

ఏవం స విలపన్రామస్సీతాహరణకర్శితః.
దీనశ్శోకసమావిష్టో ముహూర్తం విహ్వలో.?భవత్..3.61.28..

సన్తప్తో హ్యవసన్నాఙ్గో గతబుద్ధిర్విచేతనః.
నిషసాదాతురో దీనో నిశ్శ్వస్యాశీతమాయతమ్..3.61.29..

బహులం స తు నిశ్శ్వస్య రామో రాజీవలోచనః.
హా ప్రియేతి విచుక్రోశ బహుశో బాష్పగద్గదః..3.61.30..

తం తతస్సాన్త్వయామాస లక్ష్మణః ప్రియబాన్ధవః.
బహుప్రకారం ధర్మజ్ఞః ప్రశ్రితం ప్రశ్రితాఞ్జలిః..3.61.31..

అనాదృత్య తు తద్వాక్యం లక్ష్మణోష్ఠపుటాచ్చ్యుతమ్.
అపశ్యంస్తాం ప్రియాం సీతాం ప్రాక్రోశత్స పునః పునః..3.61.32..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే ఏకషష్టితమస్సర్గః.

అరణ్యకాండ సర్గ 60

శ్రీ రామాయణం అరణ్యకాండ సర్గ 60

భృశమావ్రజమానస్య తస్యాధో వామలోచనమ్.
ప్రాస్ఫురచ్చాస్ఖలద్రామో వేపథుశ్చాప్య జాయత..3.60.1..

ఉపాలక్ష్య నిమిత్తాని సో.?శుభాని ముహుర్ముహుః.
అపి క్షేమం ను సీతాయా ఇతి వై వ్యాజహార చ..3.60.2..

త్వరమాణో జగామాథ సీతాదర్శనలాలసః.
శూన్యమావసథం దృష్ట్వా బభూవోద్విగ్నమానసః..3.60.3..

ఉద్భ్రమన్నివ వేగేన విక్షిపన్రఘునన్దనః.
తత్ర తత్రోటజస్థానమభివీక్షయ సమన్తతః..3.60.4..
దదర్శ పర్ణశాలాం చ రహితాం సీతయా తదా.
శ్రియా విరహితాం ధ్వస్తాం హేమన్తే పద్మినీమివ..3.60.5..

రుదన్తమివ వృక్షైశ్చ మ్లానపుష్పమృగద్విజమ్.
శ్రియా విహీనం విధ్వస్తం సన్త్యక్తవనదేవతమ్..3.60.6..
విప్రకీర్ణాజినకుశం విప్రవిద్ధబ్రుసీకటమ్.
దృష్ట్వా శూన్యం నిజస్థానం విలలాప పునః పునః..3.60.7..

హృతా మృతా వా నష్టా వా భక్షితా వా భవిష్యతి.
నిలీనాప్యథవా భీరురథవా వనమాశ్రితా..3.60.8..

గతా విచేతుం పుష్పాణి ఫలాన్యపి చ వా పునః.
అథవా పద్మినీం యాతా జలార్థం వా నదీం గతా..3.60.9..

యత్నాన్మృగయమాణస్తు నాససాద వనే ప్రియామ్.
శోకరక్తేక్షణశ్శోకాదున్మత్త ఇవ లక్ష్యతే..3.60.10..

వృక్షాద్వృక్షం ప్రధావన్సగిరేశ్చాద్రిం నదాన్నదీమ్.
బభూవ విలపన్రామశ్శోకార్ణవపరిప్లుతః..3.60.11..

అపి కాచిత్త్వయా దృష్టా సా కదమ్బప్రియా ప్రియా.
కదమ్బ యది జానీషే శంస సీతాం శుభాననామ్..3.60.12..

స్నిగ్ధపల్లవసఙ్కాశా పీతకౌశేయవాసినీ.
శంసస్వ యది వా దృష్టా బిల్వ బిల్వోపమస్తనీ..3.60.13..

అథవా.?ర్జున శంస త్వం ప్రియాం తామర్జునప్రియామ్.
జనకస్య సుతా భీరుర్యది జీవతి వా న వా..3.60.14..

కకుభః కకుభోరూం తాం వ్యక్తం జానాతి మైథిలీమ్.
యథా పల్లవపుష్పాఢ్యో భాతి హ్యేష వనస్పతిః..3.60.15..

భ్రమరైరుపగీతశ్చ యథా ద్రుమవరో హ్యయమ్.
ఏష వ్యక్తం విజానాతి తిలకస్తిలకప్రియామ్..3.60.16..

అశోక శోకాపనుద శోకోపహతచేతసమ్.
త్వన్నామానం కురు క్షిప్రం ప్రియాసన్దర్శనేన మామ్..3.60.17..

యది తాల త్వయా దృష్టా పక్వతాలఫలస్తనీ.
కథయస్వ వరారోహాం కారుణ్యం యది తే మయి..3.60.18..

యది దృష్టా త్వయా సీతా జమ్బు జమ్బూఫలోపమా.
ప్రియాం యది విజానీషే నిఃశఙ్కం కథయస్వ మే..3.60.19..

అహో త్వం కర్ణికారాద్య సుపుష్పైశ్శోభసే భృశమ్.
కర్ణికారప్రియా సాధ్వీ శంస దృష్టా ప్రియా యది..3.60.20..

చూతనీపమహాసాలాన్పనసాన్కురవాన్ధవాన్.
దాడిమాననసాన్గత్వా దృష్ట్వా రామో మహాయశాః..3.60.21..
మల్లికా మాధవీశ్చైవ చమ్పకాన్కేతకీస్తథా.
పృచ్ఛన్రామో వనే భాన్తః ఉన్మత్త ఇవ లక్ష్యతే..3.60.22..

అథవా మృగశాబాక్షీం మృగ జానాసి మైథిలీమ్.
మృగవిప్రేక్షణీ కాన్తా మృగీభిస్సహితా భవేత్..3.60.23..

గజ సా గజనాసోరూర్యది దృష్టా త్వయా భవేత్.
తాం మన్యే విదితాం తుభ్యమాఖ్యాహి వరవారణ.3.60.24..

శార్దూల యది సా దృష్టా ప్రియా చన్ద్రనిభాననా.
మైథిలీ మమ విస్రబ్ధం కథయస్వ న తే భయమ్..3.60.25..

కిం ధావసి ప్రియే దూరే దృష్టాసి కమలేక్షణే.
వృక్షైరాచ్ఛాద్య చాత్మానం కిం మాం న ప్రతిభాషసే..3.60.26..

తిష్ఠ తిష్ఠ వరారోహే న తే.?స్తి కరుణా మయి.
నాత్యర్థం హాస్యశీలాసి కిమర్థం మాముపేక్షసే..3.60.27..

పీతకౌశేయకేనాసి సూచితా వరవర్ణిని.
ధావన్త్యపి మయా దృష్టా తిష్ఠ యద్యస్తి సౌహృదమ్..3.60.28..

నైవ సా నూనమథవా హింసితా చారుహాసినీ.
కృచ్ఛ్రప్రాప్తం న మాం నూనం యథోపేక్షితుమర్హతి..3.60.29..

వ్యక్తం సా భక్షితా బాలా రాక్షసైః పిశితాశనైః.
విభజ్యాఙ్కాని సర్వాణి మయా విరహితా ప్రియా..3.60.30..

నూనం తచ్ఛుభదన్తోష్ఠం సునాసం చారుకుణ్డలమ్.
పూర్ణచన్ద్రనిభం గ్రస్తం ముఖంనిష్ప్రభతాం గతమ్..3.60.31..

సా హి చమ్పకవర్ణాభా గ్రీవా గ్రైవేయశోభితా.
కోమలా విలపన్త్యాస్తు కాన్తాయా భక్షితా శుభా..3.60.32..

నూనం విక్షిప్యమాణౌ తౌ బాహూ పల్లవకోమలౌ.
భక్షితౌ వేపమానాగ్రౌ సహస్తాభరణాఙ్గదౌ..3.60.33..

మయా విరహితా బాలా రక్షసాం భక్షణాయ వై.
సార్ధేనేవ పరిత్యక్తా భక్షితా బహుబాన్ధవా..3.60.34..

హా లక్ష్మణ మహాబాహో పశ్యసి త్వం ప్రియాం క్వచిత్.
హా ప్రియే క్వ గతా భద్రే హా సీతేతి పునః పునః..3.60.35..

ఇత్యేవం విలపన్రామః పరిధావన్వనాద్వనమ్.
క్వచిదుద్భ్రమతే వేగాత్క్వచిద్విభ్రమతే బలాత్..3.60.36..
క్వచిన్మత్త ఇవాభాతి కాన్తాన్వేషణతత్పరః.

స వనాని నదీశ్శైలాన్ గిరిప్రస్రవణాని చ..3.60.37..
కాననాని చ వేగేన భ్రమత్యపరిసంస్థితః.

తథా స గత్వా విపులమ్ మహద్వనం
పరీత్య సర్వం త్వథ మైథిలీం ప్రతి.
అనిష్ఠితాశస్సచకార మార్గణే
పునః ప్రియాయాః పరమం పరిశ్రమమ్..3.60.38..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే షష్టితమస్సర్గః.

అరణ్యకాండ సర్గ 59

శ్రీ రామాయణం అరణ్యకాండ సర్గ 59

అథాశ్రమాదుపావృత్తమన్తరా రఘునన్దనః.
పరిపప్రచ్ఛ సౌమిత్రిం రామో దుఃఖార్దితం పునః..3.59.1..

తమువాచకిమర్థం త్వమాగతో.?పాస్య మైథిలీమ్.
యదా సా తవ విశ్వాసాద్వనే విరహితా మయా..3.59.2..

దృష్ట్వైవాభ్యాగతం త్వాం మే మైథిలీం త్యజ్య లక్ష్మణ.
శఙ్కమానం మహత్పాపం యత్సత్యం వ్యథితం మనః..3.59.3..

స్ఫురతే నయనం సవ్యం బాహుశ్చ హృదయం చ మే.
దృష్ట్వా లక్ష్మణ దూరే త్వాం సీతావిరహితం పథి..3.59.4..

ఏవముక్తన్తు సౌమిత్రిర్లక్ష్మణశ్శుభలక్షణః.
భూయో దుఃఖసమావిష్టో దుఃఖితం రామమబ్రవీత్..3.59.5..

న స్వయం కామకారేణ తాం త్యక్త్వాహమిహాగతః.
ప్రచోదిత స్తయైవోగ్రైస్త్వత్సకాశమిహాగతః..3.59.6..

ఆర్యేణేవ పరాక్రుష్టం హాసీతే లక్ష్మణేతి చ.
పరిత్రాహీతి యద్వాక్యం మైథిల్యాస్తచ్ఛ్రుతిం గతమ్..3.59.7..

సా తమార్తస్వరం శ్రుత్వా తవ స్నేహేన మైథిలీ.
గచ్ఛ గచ్ఛేతి మామాహ రుదన్తీ భయవిహ్వలా..3.59.8..

ప్రచోద్యమానేన మయా గచ్ఛేతి బహుశస్తయా.
ప్రత్యుక్తా మైథిలీ వాక్యమిదం త్వత్ప్రత్యయాన్వితమ్.3.59.9..

న తత్పశ్యామ్యహం రక్షో యదస్య భయమావహేత్.
నిర్వృతా భవ నాస్త్యేతత్కేనాప్యేవముదాహృతమ్..3.59.10..

విగర్హితం చ నీచం చ కథమార్యో.?భిధాస్యతి.
త్రాహీతి వచనం సీతే యస్త్రాయేత్త్రిదశానపి..3.59.11..

కిం నిమిత్తం తు కేనాపి భ్రాతురాలమ్బ్య మే స్వరమ్.
రాక్షసేనేరితం వాక్యం త్రాహి త్రాహీతి శోభనే..3.59.12..

విస్వరం వ్యాహృతం వాక్యం లక్ష్మణ త్రాహి మామితి.
న భవత్యా వ్యథా కార్యా కునారీజనసేవితా..3.59.13..

అలం వైక్లబ్యమాలమ్బ్య స్వస్థా భవ నిరుత్సుకా.
న సో.?స్తి త్రిషు లోకేషు పుమాన్వై రాఘవం రణే..3.59.14..
జాతో వా జాయమానో వా సంయుగే యః పరాజయేత్.
న జయ్యో రాఘవో యుద్ధే దేవైశ్శక్రపురోగమైః..3.59.15..

ఏవముక్తా తు వైదేహీ పరిమోహితచేతనా.
ఉవాచాశ్రూణి ముఞ్చన్తీ దారుణం మామిదం వచః..3.59.16..

భావో మయి తవాత్యర్థం పాప ఏవ నివేశితః.
వినష్టే భ్రాతరి ప్రాప్తుం న చ త్వం మామవాప్స్యసి..3.59.17..

సఙ్కేతాద్భరతేన త్వం రామం సమనుగచ్ఛసి.
క్రోశన్తం హి యథాత్యర్థం నైవమభ్యవపద్యసే..3.59.18..

రిపుః ప్రచ్ఛన్నచారీ త్వం మదర్థమనుగచ్ఛసి.
రాఘవస్యాన్తరప్రేప్సుస్తథైనం నాభిపద్యసే..3.59.19..

ఏవముక్తో హి వైదేహ్యా సంరబ్ధో రక్తలోచనః.
క్రోధాత్ప్రస్ఫురమాణోష్ఠ ఆశ్రమాదభినిర్గతః..3.59.20..

ఏవం బ్రువాణం సౌమిత్రిం రామస్సన్తాపమోహితః.
అబ్రవీద్దుష్కృతం సౌమ్య తాం వినా యత్త్వమాగతః..3.59.21..

జానన్నపి సమర్థం మాం రక్షసాం వినివారణే.
అనేన క్రోధవాక్యేన మైథిల్యా నిస్సృతో భవాన్..3.59.22..

న హి తే పరితుష్యామి త్యక్త్వా యద్యాసి మైథిలీమ్.
క్రుద్ధాయాః పరుషం శ్రుత్వా తాం విహాయ త్వమాగతః..3.59.23..

సర్వథా త్వవినీతం తే సీతయా యత్ప్రచోదితః.
క్రోధస్య వశమాపన్నో నాకరోశ్శాసనం మమ..3.59.24..

అసౌ హి రాక్షసశ్శేతే శరేణాభిహతో మయా.
మృగరూపేణ యేనాహమాశ్రమాదపవాహితః..3.59.25..

వికృష్య చాపం పరిధాయ సాయకం
సలీలబాణేన చ తాడితో మయా.
మార్గీం తనుం త్యజ్య స విక్లబస్వరో
బభూవ కేయూరధరస్సరాక్షసః..3.59.26..

శరాహతేనైవ తదార్తయా గిరా
స్వరం సమాలమ్బ్య సుదూరసుశ్రవమ్.
ఉదాహృతం తద్వచనం సుదారుణం
త్వమాగతో యేన విహాయ మైథిలీమ్..3.59.27..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే ఏకోనషష్టితమస్సర్గః.

అరణ్యకాండ సర్గ 58

శ్రీ రామాయణం అరణ్యకాండ సర్గ 58

స దృష్ట్వా లక్ష్మణం దీనం శూన్యే దశరథాత్మజః.
పర్యపృచ్ఛత ధర్మాత్మా వైదేహీమాగతం వినా..3.58.1..

ప్రస్థితం దణ్డకారణ్యం యా మామనుజగామ హ.
క్వ సా లక్ష్మణ వైదేహీ యాం హిత్వా త్వమిహాగతః..3.58.2..

రాజ్యభ్రష్టస్య దీనస్య దణ్డకాన్పరిధావతః.
క్వ సా దుఃఖసహాయా మే వైదేహీ తనుమధ్యమా..3.58.3..

యాం వినా నోత్సహే వీర ముహూర్తమపి జీవితుమ్.
క్వ సా ప్రాణసహాయా మే సీతా సురసుతోపమా..3.58.4..

పతిత్వమమరాణాం వా పృథివ్యాశ్చాపి లక్ష్మణ.
తాం వినా తపనీయాభాం నేచ్ఛేయం జనకాత్మజామ్..3.58.5..

కచ్చిజ్జీవతి వైదేహి ప్రాణైః ప్రియతరా మమ.
కచ్చిత్ప్రవ్రాజనం సౌమ్య న మే మిథ్యా భవిష్యతి..3.58.6..

సీతానిమిత్తం సౌమిత్రే మృతే మయి గతే త్వయి.
కచ్చిత్సకామా సుఖితా కైకేయీ సా భవిష్యతి..3.58.7..

సపుత్రరాజ్యాం సిద్ధార్థాం మృతపుత్రా తపస్వినీ.
ఉపస్థాస్యతికౌసల్యా కచ్చిత్సౌమ్య న కేకయీమ్..3.58.8..

యది జీవతి వైదేహీ గమిష్యామ్యాశ్రమం పునః.
సువృత్తా యది వృత్తా ప్రాణాంస్త్యక్ష్యామి లక్ష్మణ..3.58.9..

యది మామాశ్రమగతం వైదేహీ నాభిభాషతే.
పునః ప్రహసితా సీతా వినశిష్యామి లక్ష్మణ..3.58.10..

బ్రూహి లక్ష్మణ వైదేహీ యది జీవతి వా న వా.
త్వయి ప్రమత్తే రక్షోభిర్భక్షితా వా తపస్వినీ..3.58.11..

సుకుమారీ చ బాలా చ నిత్యం చాదుఃఖదర్శినీ.
మద్వియోగేన వైదేహీ వ్యక్తం శోచతి దుర్మనాః..3.58.12..

సర్వదా రక్షసా తేన జిహ్మేన సుదురాత్మనా.
వదతా లక్ష్మణేత్యుచ్చైస్తవాపి జనితం భయమ్..3.58.13..

శ్రుతస్తు శఙ్కే వైదేహ్యా స స్వరస్సదృశో మమ.
త్రస్తయా ప్రేషితస్త్వం చ ద్రష్టుం మాం శీఘ్రమాగతః..3.58.14..

సర్వథా తు కృతం కష్టం సీతాముత్సృజతా వనే.
ప్రతికర్తుం నృశంసానాం రక్షసాం దత్తమన్తరం..3.58.15..

దుఃఖితాః ఖరఘాతేన రాక్షసాః పిశితాశనాః.
తైస్సీతా నిహతా ఘోరైర్భవిష్యతి న సంశయః.3.58.16..

అహో.?స్మిన్ వ్యసనే మగ్నస్సర్వథా శత్రుసూదన.
కిం న్విదానీం కరిష్యామి శఙ్కే ప్రాప్తవ్యమీదృశమ్..3.58.17..

ఇతి సీతాం వరారోహాం చిన్తయన్నేవ రాఘవః.
ఆజగామ జనస్థానం త్వరయా సహ లక్ష్మణః..3.58.18..

విగర్హమాణో.?నుజమార్తరూపం
క్షుధా శ్రమాచ్చైవ పిపాసయా చ.
వినిశ్శ్వసన్ శుష్కముఖో వివర్ణః
ప్రతిశ్రయం ప్రాప్య సమీక్ష్య శూన్యమ్..3.58.19..
స్వమాశ్రమం సమ్ప్రవిగాహ్య వీరో
విహారదేశాననుసృత్య కాంశ్చిత్.
ఏతత్తదిత్యేవ నివాసభూమౌ
ప్రహృష్టరోమా వ్యథితో బభూవ..3.58.20.

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే అష్టపఞ్చాశస్సర్గః.