ముంగిలి » AyodhyaKaanda » అయోధ్యకాండ సర్గ 72

అయోధ్యకాండ సర్గ 72

శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 72

అపశ్యంస్తు తతస్తత్ర పితరం పితురాలయే.
జగామ భరతో ద్రష్టుం మాతరం మాతురాలయే..2.72.1..

అనుప్రాప్తం తు తం దృష్ట్వా కైకేయీ ప్రోషితం సుతమ్.
ఉత్పపాత తదా హృష్టా త్యక్త్వా సౌవర్ణమాసనమ్..2.72.2..

స ప్రవిశ్యైవ ధర్మాత్మా స్వగృహం శ్రీవివర్జితమ్.
భరతః ప్రతిజగ్రాహ జనన్యాశ్చరణౌ శుభౌ..2.72.3..

సా తం మూర్ధన్యుపాఘ్రాయ పరిష్వజ్య యశస్వినమ్.
అఙ్కే భరతమారోప్య ప్రష్టుం సముపచక్రమే..2.72.4..

అద్య తే కతిచిద్రాత్ర్య శ్చ్యుతస్యా.?ర్యకవేశ్మనః.
అపి నాధ్వశ్రమశశీఘ్రం రథేనాపతతస్తవ..2.72.5..

ఆర్యకస్తే సుకుశలీ యుధాజిన్మాతులస్తవ.
ప్రవాసాచ్చ సుఖం పుత్ర! సర్వం మే వక్తుమర్హసి..2.72.6..

ఏవం పృష్టస్తు కైకేయ్యా ప్రియం పార్థివనన్దనః.
ఆచష్ట భరత స్సర్వం మాత్రే రాజీవలోచనః..2.72.7..

అద్య మే సప్తమీ రాత్రిశ్చ్యుతస్యా.?ర్యకవేశ్మనః .
అమ్బాయాః కుశలీ తాత యుధాజిన్మాతులశ్చ మే .. 2.72.8 ..

యన్మే ధనం చ రత్నం చ దదౌ రాజా పరన్తపః.
పరిశ్రాన్తం పథ్యభవత్తతో.?హం పూర్వమాగతః..2.72.9..

రాజవాక్యహరైర్దూతైస్త్వర్యమాణో.?హమాగతః.
యదహం ప్రష్టుమిచ్ఛామి తదమ్బా వక్తుమర్హతి..2.72.10..

శూన్యో.?యం శయనీయస్తే పర్యఙ్కో హేమభూషితః.
న చాయమిక్ష్వాకుజనః ప్రహృష్టః ప్రతిభాతి మా..2.72.11..

రాజా భవతి భూయిష్ఠమిహామ్బాయా నివేశనే.
తమహం నాద్య పశ్యామి ద్రష్టుమిచ్ఛన్నిహా.?గతః..2.72.12..

పితుర్గ్రహీష్యే చరణౌ తం మమా.?ఖ్యాహి పృచ్ఛతః.
ఆహోస్విదమ్బ! జ్యేష్ఠాయాః కౌసల్యాయా నివేశనే..2.72.13..

తం ప్రత్యువాచ కైకేయీ ప్రియవద్ఘోరమప్రియమ్.
అజానన్తం ప్రజానన్తీ రాజ్యలోభేన మోహితా..2.72.14..

యా గతిస్సర్వభూతానాం తాం గతిం తే పితా గతః.
రాజా మహత్మా తేజస్వీ యాయజూకస్సతాం గతిః..2.72.15..

తచ్ఛ్రుత్వా భరతో వాక్యం ధర్మాభిజనవాఞ్చుచిః.
పపాత సహసా భూమౌ పితృశోకబలార్దితః..2.72.16..

హా హతో.?స్మీతి కృపణాం దీనాం వాచముదీరయన్.
నిపపాత మహాబాహుర్బాహూ విక్షిప్య వీర్యవాన్..2.72.17..

తతశ్శోకేన సంవీతః పితుర్మరణదుఃఖితః.
విలలాప మహాతేజా భ్రాన్తాకులితచేతనః..2.72.18..

ఏతత్సురుచిరం భాతి పితుర్మే శయనం పురా.
శశినేవామలం రాత్రౌ గగనం తోయదాత్యయే..2.72.19..

తదిదం న విభాత్యద్య విహీనం తేన ధీమతా.
వ్యోమేవ శశినా హీనమప్చ్ఛుష్క ఇవ సాగరః..2.72.20..

బాష్పముత్సృజ్య్ కణ్ఠేన స్వాత్మనా పరమపీడితః.
ఆచ్ఛాద్య వదనం శ్రీమద్వస్త్రేణ జయతాం వరః..2.72.21..

తమార్తం దేవసఙ్కాశం సమీక్ష్య పతితం భువి.
నికృత్తమివ సాలస్య స్కన్ధం పరశునా వనే..2.72.22..
మత్తమాతఙ్గసఙ్కాశం చన్ద్రార్కసదృశం భువః.
ఉత్థాపయిత్వా శోకార్తం వచనం చేదమబ్రవీత్..2.72.23..

ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ కిం శేషే రాజపుత్ర! మహాయశః.
త్వద్విధా నహి శోచన్తి సన్త స్సదసి సమ్మతాః.. 2.72.24 ..

దానయజ్ఞాధికారా హి శీలశ్రుతివచో.?నుగా.
బుద్ధిస్తే బుద్ధిసమ్పన్న! ప్రభేవార్కస్య మన్దిరే..2.72.25..

స రుదిత్వా చిరం కాలం భూమౌ విపరివృత్య చ.
జననీం ప్రత్యువాచేదం శోకైర్బహుభిరావృతః..2.72.26..

అభిషేక్ష్యతి రామం ను రాజా యజ్ఞం ను యక్ష్యతే.
ఇత్యహం కృతసఙ్కల్పో హృష్టో యాత్రామయాసిషమ్..2.72.27..

తదిదం హ్యన్యథా భూతం వ్యవదీర్ణం మనో మమ.
పితరం యో న పశ్యామి నిత్యం ప్రియహితే రతమ్..2.72.28..

అమ్బ! కేనాత్యగాద్రాజా వ్యాఘినా మయ్యనాగతే.
ధన్యా రామాదయస్సర్వే యైః పితా సంస్కృత స్స్వయమ్..2.72.29..

న నూనం మాం మహారాజః ప్రాప్తం జానాతి కీర్తిమాన్.
ఉపజిఘ్రేద్ధి మూర్ధ్ని తాత స్సన్నమ్య సత్వరమ్ .. 2,72.30 ..

క్వ స పాణిస్సుఖస్పర్శస్తాతస్యాక్లిష్టకర్మణః.
యేన మాం రజసా ధ్వస్తమభీక్ష్ణం పరిమార్జతి..2.72.31..

యో మే భ్రాతా పితా బన్ధుర్యస్య దాసో.?స్మి ధీమతః.
తస్య మాం శీఘ్రమాఖ్యాహి రామస్యాక్లిష్టకర్మణః..2.72.32..

పితా హి భవతి జ్యేష్ఠో ధర్మమార్యస్య జానతః.
తస్య పాదౌ గృహీష్యామి స హీదానీం గతిర్మమ..2.72.33..

ధర్మవిద్ధర్మనిత్యశ్చ సత్యసన్ధో దృఢవ్రతః.
ఆర్యః కిమబ్రవీద్రాజా పితా మే సత్యవిక్రమః..2.72.34..

పశ్చిమం సాధు సన్దేశమిచ్ఛామి శ్రోతుమాత్మనః.
ఇతి పృష్టా యథాతత్త్వం కైకేయీ వాక్యమబ్రవీత్..2.72.35..

రామేతి రాజా విలపన్ హా సీతే! లక్ష్మణేతి చ.
స మహాత్మా పరం లోకం గతో గతిమతాం వరః..2.72.36..

ఇమాం తు పశ్చిమాం వాచం వ్యాజహార పితా తవ.
కాలధర్మపరిక్షిప్తః పాశైరివ మహాగజః..2.72.37..

సిద్ధార్థాస్తే నరా రామమాగతం సహ సీతయా.
లక్ష్మణం చ మహాబాహుం ద్రక్ష్యన్తి పునరాగతమ్..2.72.38..

తచ్ఛ్రుత్వా విషసాదైవ ద్వితీయాప్రియశంసనాత్.
విషణ్ణవదనో భూత్వా భూయః పప్రచ్ఛ మాతరమ్..2.72.39..

క్వ చేదానీం స ధర్మాత్మా కౌసల్యానన్దవర్ధనః.
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా చ సమం గతః..2.72.40..

తథా పృష్టా యథాతత్త్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే.
మాతాస్య సుమహ.?ద్వాక్యం విప్రియం ప్రియశఙ్కయా..2.72.41..

స హి రాజసుతః పుత్ర! చీరవాసా మహావనమ్.
దణ్డకాన్సహ వైదేహ్యా లక్ష్మణానుచరో గతః..2.72.42..

తచ్ఛ్రుత్వా భరతస్త్రస్తో భ్రాతుశ్చారిత్రశఙ్కయా.
స్వస్య వంశస్య మహాత్మ్యాత్ప్రష్టుం సముపచక్రమే..2.72.43..

కచ్చిన్న బ్రాహ్మణధనం హృతం రామేణ కస్యచిత్.
కచ్చిన్నాఢ్యో దరిద్రో వా తేనాపాపో విహింసితః..2.72.44..

కచ్చిన్న పరదారాన్వా రాజపుత్రో.?భిమన్యతే.
కస్మాత్స దణ్డకారణ్యే భ్రూణహేవ వివాసితః..2.72.45..

అథాస్య చపలా మాతా తత్స్వకర్మ యథాతథమ్.
తేనైవ స్త్రీస్వభావేన వ్యాహర్తుముపచక్రమే..2.72.46..

ఏవముక్తా తు కైకేయీ భరతేన మహాత్మనా.
ఉవాచ వచనం హృష్టా మూఢా పణ్డితమానినీ..2.72.47..

న బ్రాహ్మణధనం కిఞ్చిద్ధృతం రామేణ కస్యచిత్
కశ్చిన్నాఢ్యో దరిద్రో తేనాపాపో విహింసితః.
న రామః పరదారాంశ్చ చక్షుర్భ్యామపి పశ్యతి..2.72.48..

మయా తు పుత్ర! శ్రుత్వైవ రామస్యైవాభిషేచనమ్.
యాచితస్తే పితా రాజ్యం రామస్య చ వివాసనమ్..2.72.49..

స స్వవృత్తిం సమాస్థాయ పితా తే తత్త.?థాకరోత్.
రామశ్చ సహ సౌమిత్రిః ప్రేషితస్సహ సీతయా..2.72.50..

తమపశ్యన్ప్రియంపుత్రం మహీపాలో మహాయశాః.
పుత్రశోకపరిద్యూనః పఞ్చత్వముపపేదివాన్..2.72.51..

త్వయాత్విదానీం ధర్మజ్ఞ! రాజత్వమవలమ్బ్యతామ్.
త్వత్కృతే హి మయా సర్వమిదమేవం విధం కృతమ్..2.72.52..

మా శోకం మా చ సన్తాపం ధైర్యమాశ్రయ పుత్రక.
త్వదధీనా హి నగరీ రాజ్యం చైతదనామయమ్..2.72.53..

తత్పుత్ర! శీఘ్రం విధినా విధిజ్ఞై-
ర్వసిష్ఠముఖ్యై స్సహితో ద్విజేన్ద్రైః.
సఙ్కాల్య రాజానమదీనసత్త్వ
మాత్మానముర్వ్యామభిషేచయస్వ..2.72.54..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే ద్విసప్తతితమస్సర్గః..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s