ముంగిలి » AyodhyaKaanda » అయోధ్యకాండ సర్గ 63

అయోధ్యకాండ సర్గ 63

శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 63

ప్రతిబుద్ధో ముహూర్తేన శోకోపహతచేతనః.
అథ రాజా దశరథస్సచిన్తామభ్యపద్యత..2.63.1..

రామలక్ష్మణయోశ్చైవ వివాసా ద్వాసవోపమమ్.
ఆవివేశోపసర్గస్తం తమ స్సూర్యమివాసురమ్..2.63.2..

సభార్యే నిర్గతే రామే కౌసల్యాం కోసలేశ్వరః.
వివక్షురసితాపాఙ్గాం స్మృత్వా దుష్కృతమాత్మనః..2.63.3..

స రాజా రజనీం షష్ఠీం రామే ప్రవ్రాజితే వనమ్.
అర్ధరాత్రే దశరథ స్సంస్మరన్ దుష్కృతం కృతమ్..2.63.4..

స రాజా పుత్రశోకార్తః స్మృత్వా దుష్కృతమాత్మనః.
కౌసల్యాం పుత్రశోకార్తామిదం వచనమబ్రవీత్..2.63.5..

యదాచరతి కల్యాణి! శుభం వా యది వా.?శుభమ్.
తదేవ లభతే భద్రే! కర్తా కర్మజమాత్మనః..2.63.6..

గురులాఘవమర్థానామారమ్భే కర్మణాం ఫలమ్.
దోషం వా యో న జానాతి న బాల ఇతి హోచ్యతే..2.63.7..

కశ్చిదామ్రవణం ఛిత్త్వా పలాశాం శ్చ నిషిఞ్చతి.
పుష్పం దృష్ట్వా ఫలే గృధ్ను స్స శోచతి ఫలాగమే..2.63.8..

అవిజ్ఞాయ ఫలం యో హి కర్మ త్వేవానుధావతి.
స శోచేత్ఫలవేలాయాం యథా కింశుకసేచకః..2.63.9..

సో.?హమామ్రవణం ఛిత్వా పలాశాంశ్చ న్యషేచయమ్.
రామం ఫలాగమే త్యక్త్వా పశ్చాచ్ఛోచామి దుర్మతిః..2.63.10..

లబ్ధశబ్దేన కౌసల్యే! కుమారేణ ధనుష్మతా.
కుమారశ్శబ్దవేధీతి మయా పాపమిదం కృతమ్..2.63.11..

తదిదం మే.?నుసంమ్ప్రాప్తం దేవి! దుఃఖం స్వయం కృతమ్ .
సమ్మోహాదిహ బాలేన యథా స్యాద్భక్షితం విషమ్ ..2.63.12..

యథా.?న్యః పురుషః కశ్చిత్పలాశైర్మోహితో భవేత్.
ఏవం మమా.?ప్యవిజ్ఞాతం శబ్దవేధ్యమయం ఫలమ్..2.63.13..

దేవ్యనూఢా త్వమభవో యువరాజో భవామ్యహమ్.
తతః ప్రావృడనుప్రాప్తా మదకామవివర్ధినీ..2.63.14..

ఉపాస్య చ రసాన్భౌమాం స్తప్త్వా చ జగదంశుభిః.
పరేతాచరితాం భీమాం రవిరావిశతే దిశమ్..2.63.15..

ఉష్ణమన్తర్దధే సద్య స్స్నిగ్ధా దదృశిరే ఘనాః.
తతో జహృషిరే సర్వే భేకసారఙ్గబర్హిణః..2.63.16..

క్లిన్న పక్షోత్తరాస్స్నాతాః కృచ్ఛ్రాదివ పతత్రిణః.
వృష్టివాతావధూతాగ్రాన్పాదపానభిపేదిరే..2.63.17..

పతితేనామ్భసాచ్ఛన్నః పతమానేన చాసకృత్.
ఆబభౌ మత్తసారఙ్గస్తోయరాశిరివాచలః..2.63.18..

పాణ్డురారుణవర్ణాని స్రోతాంసి విమలాన్యపి.
సుస్రువుర్గిరిధాతుభ్యస్సభస్మాని భుజఙ్గవత్..2.63.19..

ఆకులారుణ తోయాని స్రోతాంసి విమలాన్యపి .
ఉన్మార్గజలవాహినీ బభూవుర్జలదాగమే ..2.63.20..

తస్మిన్నతిసుఖే కాలే ధనుష్మానిషుమాన్రథీ.
వ్యాయామకృతసఙ్కల్పస్సరయూమన్వగాం నదీమ్..2.63.21..

నిపానే మహిషం రాత్రౌ గజం వా.?భ్యాగతం నదీమ్.
అన్యం వా శ్వాపదం కఞ్చిజ్జిఘాంసు రజితేన్ద్రియః.
తస్మిం స్తత్రాహమేకాన్తే రాత్రౌ వివృతకార్ముకః..2.63.22..

తత్రాహం సంవృతం వన్యం హతవాంస్తీరమాగతమ్.
అన్యం చాపి మృగం హింస్రం శబ్దం శ్రుత్వా.?భ్యుపాగతమ్..2.63.23..

అథాన్ధకారే త్వశ్రౌషం జలే కుమ్భస్య పూర్యతః.
అచక్షుర్విషయే ఘోషం వారణస్యేవ నర్దతః..2.63.24..

తతో.?హం శరముధృత్య దీప్తమాశీవిషోపమమ్.
శబ్దం ప్రతిగజప్రేప్సురభిలక్ష్య త్వపాతయమ్.. 2.63.25 ..

అముఞ్చం నిశితం బాణమహమాశీవిషోపమమ్.
తత్ర వాగుషసి వ్యక్తా ప్రాదురాసీద్వనౌకసః.. 2.63.26 ..
హాహేతి పతతస్తోయే బాణాభిహతమర్మణః.. 2.63.27 ..

తస్మిన్నిపతితే బాణే వాగభూత్తత్ర మానుషీ.
కథమస్మద్విధే శస్త్రం నిపతేత్తు తపస్విని..2.63.28..

ప్రవివిక్తాం నదీం రాత్రావుదాహా.?రోహమాగత:.
ఇషుణా.?భిహతః కేన కస్య వా కిం కృతం మయా..2.63.29..

ఋషేర్హిన్యస్తదణ్డస్య వనే వన్యేన జీవతః.
కథం ను శస్రేణ వధో మద్విధస్య విధీయతే..2.63.30..

జటాభారధరస్యైవ వల్కలాజినవాససః.
కో వధేన మమార్థీ స్యాత్కింవా.?స్యాపకృతం మయా..2.63.31..

ఏవం నిష్ఫలమారబ్ధం కేవలానర్థసంహితమ్.
న కశ్చిత్సాధు మన్యేత యథైవ గురుతల్పగమ్..2.63.32..

నాహం తథా.?ను శోచామి జీవితక్షయమాత్మనః.
మాతరం పితరం చోభావనుశోచామి మద్వధే..2.63.33..

తదేతన్మిథునం వృద్ధం చిరకాలభృతం మయా.
మయి పఞ్చత్వమాపన్నే కాం వృత్తిం వర్తయిష్యతి..2.63.34..

వృద్ధై చ మతాపితరావహం చైకేషుణా హతా.
కేన స్మనిహతా స్సర్వే సుబాలేనాకృతాత్మనా..2.63.35..

తాం గిరం కరుణాం శ్రుత్వా మమ ధర్మనుకాఙ్క్షిణ:.
కరాభ్యాం సశరం చాపం వ్యథితస్యాపతద్భువి..2.63.36..

తస్యాహం కరుణం శ్రుత్వా నిశి లాలవతో బహు.
సమ్భ్రాన్త శ్శోకవేగేన భృశమాసం విచేతనః ..2.63.37..

తం దేశమహమాగమ్య దీనసత్త్వస్సుదుర్మనాః.
అపశ్యమిషుణా తీరే సరయ్వాస్తాపసం హతమ్ ..2.63.38..
అవకీర్ణ జటాభారం ప్రవిద్ధకలశోదకమ్.
పాంసుశోణితదిగ్ధాఙ్గం శయానం శల్యపీడితమ్..2.63.39..

స మాముద్వీక్ష్య నేత్రాభ్యాం త్రస్తమస్వస్థచేతసమ్.
ఇత్యువాచ తతః క్రూరం దిధక్షన్నివ తేజసా..2.63.40..

కిం తవాపకృతం రాజన్వనే నివసతా మయా.
జిహీర్షురమ్భో గుర్వుర్థం యదహం తాడితస్త్వయా..2.63.41..

ఏకేన ఖలు బాణేన మర్మణ్యభిహతే మయి.
ద్వావన్ధౌ నిహతౌ వృద్ధౌ మాతా జనయితా చ మే..2.63.42..

తౌ కథం దుర్బలావన్ధౌ మత్ప్రతీక్షౌ పిపాసితౌ.
చిరమాశాకృతాం తృష్ణాం కష్టాం సన్ధారయిష్యతః..2.63.43..

న నూనం తపసో వాస్తి ఫలయోగశ్శ్రుతస్య వా.
పితా యన్మాం న జానాతి శయానం పతితం భువి..2.63.44..

జానన్నపి చ కిం కుర్యాదశక్తిరపరిక్రమః.
భిద్యమానమివాశక్త స్త్రతుమన్యో నగో నగమ్..2.63.45..

పితుస్త్వమేవ మే గత్వా శీఘ్రమాచక్ష్య రాఘవ.
న త్వామనుదహేత్క్రుద్ధో వనం వహ్నిరివైధితః..2.63.46..

ఇయమేకపదీ రాజన్యతో మే పితురాశ్రమః.
తం ప్రసాదయ గత్వా త్వం న త్వాం స కుపితశ్శపేత్..2.63.47..

విశల్యం కురు మాం రాజన్మర్మ మే నిశితశ్శరః.
రుణద్ధి మృదుసోత్సేధం తీరమమ్బురయో యథా..2.63.48..

సశల్యః క్లిశ్యతే ప్రాణైర్విశల్యో వినశిష్యతి.
ఇతి మామవిశచ్ఛిన్తా తస్య శల్యాపకర్షణే..2.63.49..

దుఃఖితస్య చ దీనస్య మమ శోకాతురస్య చ .
లక్షయామాస హృదయే చిన్తాం మునిసుతస్తదా .. 2.63.50..

తామ్యమానస్స మాం కృచ్ఛ్రాదువాచ పరమార్తవత్.
సీదమానో వివృత్తాఙ్గో వేష్టమానో గతః క్షయమ్..2.63.51..

సంస్తభ్య శోకం ధైర్యేణ స్థిరచిత్తో భవామ్యహమ్.
బ్రహ్మహత్యాకృతం పాపం హృదయాదపనీయతామ్..2.63.52..

న ద్విజాతిరహం రాజన్మా భూత్తే మనసో వ్యథా.
శూద్రాయామస్మి వైశ్యేన జాతో జనపదాధిప!..2.63.53..

ఇతీవ వదతః కృచ్ఛ్రాద్బాణాభిహతమర్మణః
విఘూర్ణతో విచేష్టస్య వేపమానస్య భూతలే.
తస్యత్వానమ్యమానస్య తం బాణమహముద్ధరమ్
స మాముద్వీక్ష్య సన్త్రస్తో జహౌ ప్రాణాంస్తపోధనః..2.63.54..

జలార్ద్రగాత్రన్తు విలప్య కృచ్ఛ్రా-
న్మర్మవ్రణం సన్తతముచ్ఛవసన్తమ్.
తత స్సరయ్వాం తమహం శయానం
సమీక్ష్య భద్రే.?స్మి భృశం విషణ్ణః..2.63.55..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే త్రిషష్టితమ స్సర్గః..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s