అయోధ్యకాండ సర్గ 89

శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 89

ఉష్య రాత్రిం తు తత్రైవ గఙ్గాకూలే స రాఘవః.
భరతః కాల్యముత్థాయ శత్రుఘ్నమిదమబ్రవీత్..2.89.1..

శత్రుఘ్నోత్తిష్ఠ కిం శేషే నిషాదాధిపతిం గుహమ్.
శీఘ్రమానయ భద్రం తే తారయిష్యతి వాహినీమ్..2.89.2..

జాగర్మి నాహం స్వపిమి తమేవా.?ర్యం విచిన్తయన్.
ఇత్యేవమబ్రవీద్భ్రాత్తా శత్రుఘ్నో.?పి ప్రచోదితః..2.89.3..

ఇతి సంవదతోరేవమన్యోన్యం నరసింహయోః.
ఆగమ్య ప్రాఞ్జలిః కాలే గుహో భరతమబ్రవీత్..2.89.4..

కచ్చిత్సుఖం నదీతీరే.?వాత్సీః కాకుత్స్థ శర్వరీమ్.
కచ్చిత్తే సహ సైన్యస్య తావత్సర్వమనామయమ్..2.89.5..

గుహస్య వచనం శ్రుత్వా తత్తు స్నేహాదుదీరితమ్.
రామస్యానువశో వాక్యం భరతో.?పీదమబ్రవీత్..2.89.6..

సుఖా న శ్శర్వరీ రాజన్! పూజితాశ్చాపి తే వయమ్.
గఙ్గాం తు నౌభిర్బహ్వీభిర్దాశాస్సన్తారయన్తు నః..2.89.7..

తతో గుహ స్సన్త్వరితం శ్రుత్వా భరతశాసనమ్.
ప్రతి ప్రవిశ్య నగరం తం జ్ఞాతిజనమబ్రవీత్..2.89.8..

ఉత్తిష్ఠత ప్రబుధ్యధ్వం భద్రమస్తు చ వస్సదా.
నావ స్సమనుకర్షధ్వం తారయిష్యామ వాహినీమ్..2.89.9..

తే తథోక్తా స్సముత్థాయ త్వరితా రాజశాసనాత్.
పఞ్చనావాం శతాన్యాశు సమానిన్యుస్సమన్తతః..2.89.10..

అన్యా స్స్వస్తికవిజ్ఞేయా మహాఘంటాధరా వరాః.
శోభమానాః పతాకాభిర్యుక్తవాతాస్సుసంహతాః..2.89.11..

తత స్స్వస్తికవిజ్ఞేయాం పాణ్డుకమ్బలసంవృతామ్.
సనన్దిఘోషాం కల్యాణీం గుహో నావముపాహరత్..2.89.12..

తామారురోహ భరతశ్శత్రుఘ్నశ్చ మహాబలః.
కౌసల్యా చ సుమిత్రా చ యాశ్చాన్యా రాజయోషితః..2.89.13..
పురోహితశ్చ తత్పూర్వం గురవో బ్రాహ్మణాశ్చ యే.
అనన్తరం రాజదారాస్తదైవ శకటాపణాః..2.89.14..

ఆవాసమాదీపయతాం తీర్థం చాప్యవగాహతామ్.
భాణ్డాని చాదదానానాం ఘోషస్త్రిదివమస్పృశత్..2.89.15..

పతాకిన్యస్తు తా నావస్స్వయం దాశైరధిష్ఠితాః.
వహన్త్యో జనమారూఢం తదా సమ్పేతురాశుగాః..2.89.16..

నారీణామభిపూర్ణా స్తు కాశ్చిత్ కాశ్చిచ్చ వాజినామ్.
కాశ్చిదత్ర వహన్తి స్మ యానయుగ్యం మహాధనమ్..2.89.17..

తా స్స్మ గత్వా పరం తీరమవరోప్య చ తం జనమ్.
నివృత్తాః కాణ్డచిత్రాణి క్రియన్తే దాశబన్ధుభిః..2.89.18..

సవైజయన్తాస్తు గజా గజారోహప్రచోదితాః.
తరన్త స్స్మ ప్రకాశన్తే సధ్వజా ఇవ పర్వతాః..2.89.19..

నావస్త్వారురుహుశ్చాన్యే ప్లవైస్తేరు స్తథాపరే.
అన్యే కుమ్భఘటైస్తేరురన్యేతేరుశ్చ బాహుభిః..2.89.20..

సా పుణ్యా ధ్వజినీ గఙ్గాం దాశైస్సన్తారితా స్వయమ్.
మైత్రే ముహూర్తే ప్రయయౌ ప్రయాగవనముత్తమమ్..2.89.21..

ఆశ్వాసయిత్వా చ చమూం మహాత్మా
నివేశయిత్వా చ యథోపజోషమ్.
ద్రష్టుం భరద్వాజమృషి ప్రవర్య
మృత్విగ్వృతస్సన్భరతః ప్రతస్థే..2.89.22..

స బ్రాహ్మణస్యా.?శ్రమమభ్యుపేత్య
మహాత్మనో దేవపురోహితస్య.
దదర్శ రమ్యోటజవృక్షషణ్డం
మహద్వనం విప్రవరస్య రమ్యమ్..2.89.23..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే ఏకోననవతితమస్సర్గః..

అయోధ్యకాండ సర్గ 88

శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 88

తచ్ఛ్రుత్వా నిపుణం సర్వం భరత స్సహ మన్త్రిభిః.
ఇఙ్గుదీమూలమాగమ్య రామశయ్యామవేక్ష్యతామ్..2.88.1..
అబ్రవీజ్జననీ స్సర్వా ఇహ తేన మహాత్మనా.
శర్వరీ శయితా భూమావిదమస్య విమర్దితమ్..2.88.2..

మహాభాగకులీనేన మహాభాగేన ధీమతా.
జాతో దశరథేనోర్వ్యాం న రామస్స్వప్తు మర్హతి..2.88.3..

అజినోత్తరసంస్తీర్ణే వరాస్తరణసంచయే.
శయిత్వా పురుషవ్యాఘ్రః కథం శేతే మహీతలే..2.88.4..

ప్రాసాదాగ్రవిమానేషు వలభీషు చ సర్వదా.
హైమరాజతభౌమేషు వరాస్తరణశాలిషు..2.88.5..
పుష్పసఞ్చయచిత్రేషు చన్దనాగరుగన్ధిషు.
పాణ్డురాభ్రప్రకాశేషు శుకసఙ్ఘరూతేషుచ..2.88.6..
ప్రాసాదవరవర్యేషు శీతవత్సు సుగన్ధిషు.
ఉషిత్వామేరుకల్పేషు కృతకాఞ్చన భిత్తిషు..2.88.7..
గీతవాదిత్రనిర్ఘోషైర్వరాభరణనిస్స్వనై:.
మృదఙ్గవరశబ్దైశ్చ సతతం ప్రతిబోధితః..2.88.8..
వన్దిభిర్వన్దితః కాలే బహుభి స్సూతమాగధై:.
గాథాభిరనురూపాభి స్స్తుతిభిశ్చ పరన్తపః..2.88.9..

అశ్రద్ధేయమిదం లోకే న సత్యం ప్రతిభాతి మా.
ముహ్యతే ఖలు మే భావ స్స్వప్నో.?యమితి మే మతిః..2.88.10..

న నూనం దైవతం కించిత్కాలేన బలవత్తరమ్.
యత్ర దాశరథీ రామో భూమావేవ శయీత సః..2.88.11..

విదేహరాజస్య సుతా సీతా చ ప్రియదర్శనా.
దయితా శయితా భూమౌ స్నుషా దశరథస్య చ..2.88.12..

ఇయం శయ్యా మమ భ్రాతురిదం హి పరివర్తితమ్.
స్థణ్డిలే కఠినే సర్వం గాత్రై ర్విమృదితం తృణమ్..2.88.13..

మన్యే సాభరణా సుప్తా సీతా.?స్మిఞ్ఛయనోత్తమే.
తత్ర తత్ర హి దృశ్యన్తే సక్తాః కనకబిన్దవః..2.88.14..

ఉత్తరీయమిహా.?సక్తం సువ్యక్తం సీతయా తదా.
తథా హ్యేతే ప్రకాశన్తే సక్తాః కౌశేయతన్తవః..2.88.15..

మన్యే భర్తు స్సుఖా శయ్యా యేన బాలా తపస్వినీ.
సుకుమారీ సతీ దుఃఖం న హి విజానాతి మైథిలీ .. 2.88.16..

హా హన్తా.?స్మి నృశంసో.?హం యత్సభార్యః కృతే మమ.
ఈదృశీం రాఘవశ్శయ్యామధిశేతే హ్యనాథవత్..2.88.17..

సార్వభౌమకులే జాత స్సర్వలోకస్య సమ్మతః.
సర్వలోకప్రియస్త్యక్త్వా రాజ్యం సుఖమనుత్తమ్..2.88.18..
కథమిన్దీవరశ్యామో రక్తాక్షః ప్రియదర్శనః.
సుఖభాగీ న దుఃఖార్హ శ్శయితో భువి రాఘవః..2.88.19..

ధన్యః ఖలు మహాభాగో లక్ష్మణ శ్శుభలక్షణః.
భ్రాతరం విషమే కాలే యో రామమనువర్తతే..2.88.20..

సిద్ధార్థా ఖలు వైదేహీ పతిం యా.?నుగతా వనమ్.
వయం సంశయితా స్సర్వే హీనాస్తేన మహాత్మనా..2.88.21..

ఆకర్ణధారా పృథివీ నౌః ఇవ ప్రతిభాతి మా.
గతే దశరథే స్వర్గం రామే చారణ్యమాశ్రితే..2.88.22..

న చ ప్రార్థయతే కచ్చిన్మనసాపి వసున్ధరామ్.
వనే.?పి వసతస్తస్య బాహువీర్యాభిరక్షితామ్..2.88.23..

శూన్యసంవరణారక్షామయన్త్రితహయద్విపామ్.
అపావృతపురద్వారాం రాజధానీమరక్షితామ్..2.88.24..
అప్రహృష్టబలాం శూన్యాం విషమస్థామనావృతామ్.
శత్రవో నాభిమన్యన్తే భక్షాన్విషకృతానివ..2.88.25..

అద్యప్రభృతి భూమౌ తు శయిష్యే.?హం తృణేషు వా.
ఫలమూలాశనో నిత్యం జటాచీరాణి ధారయన్..2.88.26..

తస్యార్థముత్తరం కాలం నివత్స్యామి సుఖం వనే.
తం ప్రతిశ్రవమాముచ్య నాస్య మిథ్యా భవిష్యతి..2.88.27..

వసన్తం భ్రాతురర్థాయ శత్రుఘ్నో మా.?నువత్స్యతి.
లక్ష్మణేన సహత్వార్యో హ్యయోధ్యాం పాలయిష్యతి..2.88.28..

అభిషేక్ష్యన్తి కాకుత్స్థమయోధ్యాయాం ద్విజాతయః.
అపి మే దేవతాః కుర్యురిమం సత్యం మనోరథమ్..2.88.29..

ప్రసాద్యమాన శ్శిరసా మయా స్వయం
బహుప్రకారం యది నాభిపత్స్యతే.
తతో.?నువత్స్యామి చిరాయ రాఘవమ్
వనేచరన్నార్హతి మాముపేక్షితుమ్..2.88.30..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే అష్టాశీతితమస్సర్గః..

అయోధ్యకాండ సర్గ 87

శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 87

గుహస్య వచనం శ్రుత్వా భరతో భృశమప్రియమ్.
ధ్యానం జగామ తత్రైవ యత్ర తచ్ఛ్రుతమప్రియమ్..2.87.1..

సుకుమారో మహాసత్త్వస్సింహస్కన్ధో మహాభుజః.
పుణ్డరీకవిశాలాక్ష స్తరుణః ప్రియదర్శనః..2.87.2..
ప్రత్యాశ్వస్య ముహూర్తం తు కాలం పరమదుర్మనాః.
పపాత సహసా తోత్రైర్హ్యతివిద్ధ ఇవ ద్విపః..2.87.3..

తదవస్థం తు భరతం శత్రుఘ్నో.?నన్తరస్థితః.
పరిష్వజ్య రురోదోచ్చైర్విసంజ్ఞశ్శోకకర్శితః..2.87.4..

తతస్సర్వాస్సమాపేతుర్మాతరో భరతస్య తాః.
ఉపవాసకృశా దీనా భర్తృవ్యసనకర్శితాః..2.87.5..

తాశ్చ తం పతితం భూమౌ రుదన్త్య: పర్యవారయన్.
కౌసల్యా త్వనుసృత్యైనం దుర్మనాః పరిషస్వజే..2.87.6..

వత్సలా స్వం యథా వత్సముపగూహ్య తపస్వినీ.
పరిపప్రచ్ఛ భరతం రుదన్తీ శోకలాలసా..2.87.7..

పుత్రవ్యాధిర్న తే కచ్చిచ్ఛరీరం పరిబాధతే.
అద్య రాజకులస్యాస్య త్వదధీనం హి జీవితమ్..2.87.8..

త్వాం దృష్ట్వా పుత్ర! జీవామి రామే సభ్రాతృకేగతే.
వృత్తే దశరథే రాజ్ఞి నాథ ఏకస్త్వమద్య నః..2.87.9..

కచ్చిన్న లక్ష్మణే పుత్ర! శ్రుతం తే కించదప్రియమ్.
పుత్రే వా.?ప్యేకపుత్రాయా స్సహభార్యే వనం గతే..2.87.10..

స ముహూర్తం సమాశ్వస్య రుదన్నేవ మహాయశాః.
కౌసల్యాం పరిసాన్త్వేద్యం గుహం వచనమబ్రవీత్..2.87.11..

భ్రాతా మే క్వావసద్రాత్రౌ క్వ సీతా క్వ చ లక్ష్మణః.
అస్వపచ్ఛయనే కస్మిన్ కిం భుక్త్వా గుహ శంస మే..2.87.12..

సో.?బ్రవీద్భరతం హృష్టో నిషాదాధిపతిర్గుహః.
యద్విధం ప్రతిపేదే చ రామే ప్రియహితే.?తిథౌ..2.87.13..

అన్నముచ్చావచం భక్షాః ఫలాని వివిధాని చ.
రామాయాభ్యవహారార్థం బహుచోపహృతం మయా..2.87.14..

తత్సర్వం ప్రత్యనుజ్ఞాసీద్రామ స్సత్యపరాక్రమః.
న తు తత్ప్రత్యగృహ్ణాత్స క్షత్రధర్మమనుస్మరన్..2.87.15..

న హ్యస్మాభిః ప్రతిగ్రాహ్యం సఖే! దేయం తు సర్వదా.
ఇతి తేన వయం రాజన్ననునీతా మహాత్మనా..2.87.16..

లక్ష్మణేన సమానీతం పీత్వా వారి మహాయశాః.
ఔపవాస్యం తదా.?కార్షీద్రాఘవస్సహ సీతయా..2.87.17..

తతస్తు జలశేషేణ లక్ష్మణో.?ప్యకరోత్తదా.
వాగ్యతాస్తే త్రయ స్సన్ధ్యాం సముపాసత సంహితాః..2.87.18..

సౌమిత్రిస్తు తతః పశ్చాదకరోత్స్వాస్తరం శుభమ్.
స్వయమానీయ బర్హీంషి క్షిప్రం రాఘవకారణాత్..2.87.19..

తస్మిన్సమావిశద్రామ స్స్వాస్తరే సహ సీతయా.
ప్రక్షాల్య చ తయోః పాదావపచక్రామ లక్ష్మణః..2.87.20..

ఏతత్తదిఙ్గుదీమూలమిదమేవ చ తత్తృణమ్.
యస్మిన్రామశ్చ సీతా చ రాత్రిం తాం శయితావుభౌ..2.87.21..

నియమ్య పృష్ఠే తు తలాఙ్గులిత్రవాన్
శరైస్సుపూర్ణావిషుధీ పరన్తపః.
మహాద్ధను స్సజ్యముపోహ్య లక్ష్మణో
నిశామతిష్ఠత్పరితో.?స్య కేవలమ్..2.87.22..

తత స్త్వహంచోత్తమబాణచాపధృత్
స్థితో.?భవం తత్ర స యత్ర లక్ష్మణః.
అతన్ద్రితైర్జ్ఞాతిభిరాత్తకార్ముకై-
ర్మహేన్ద్రకల్పం పరిపాలయంస్తదా..2.87.23..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే సప్తాశీతితమస్సర్గః..

అయోధ్యకాండ సర్గ 86

శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 86

ఆచచక్షే.?థ సద్భావం లక్ష్మణస్య మహాత్మనః.
భరతాయాప్రమేయాయ గుహో గహనగోచరః..2.86.1..

తం జాగ్రతం గుణైర్యుక్తం శరచాపాసిధారిణమ్.
భ్రాతృగుప్త్యర్థమత్యన్తమహం లక్ష్మణమబృవమ్..2.86.2..

ఇయం తాత! సుఖా శయ్యా త్వదర్థముపకల్పితా.
ప్రత్యాశ్వసిహి శేష్వాస్యాం సుఖం రాఘవనన్దన..2.86.3..

ఉచితో.?యం జనస్సర్వో దుఃఖానాం త్వం సుఖోచితః.
ధర్మాత్మంస్తస్య గుప్త్యర్థం జాగరిష్యామహే వయమ్..2.86.4..

నహి రామాత్ప్రియతరో మమాస్తి భువి కశ్చన.
మోత్సుకో.?భూర్బ్రవీమ్యేతదప్యసత్యం తవాగ్రతః..2.86.5..

అస్య ప్రసాదాదాశంసే లోకే.?స్మిన్ సుమహద్యశః.
ధర్మావాప్తిం చ విపులామర్థకామౌ చ కేవలమ్..2.86.6..

సో.?హం ప్రియసఖం రామం శయానం సహ సీతయా.
రక్షిష్యామి ధనుష్పాణి స్సర్వై స్స్వైర్జ్ఞాభిస్సహ.. 2.86.7 ..

న హి మే.?విదితం కిఞ్చిద్వనే.?స్మింశ్చరత స్సదా.
చతురఙ్గం హ్యపి బలం ప్రసహేమ వయం యుధి..2.86.8..

ఏవమస్మాభిరుక్తేన లక్ష్మణేన మహాత్మనా.
అనునీతా వయం సర్వే ధర్మమేవానుపశ్యతా.. 2.86.9..

కథం దాశరథౌ భూమౌ శయానే సహా సీతాయా.
శక్యా నిద్రా మయా లబ్ధుం జీవితం వా సుఖాని వా..2.86.10..

యో న దేవాసురైస్సర్వైశ్శక్యః ప్రసహితుం యుధి.
తం పశ్య గుహ! సంవిష్టం తృణేషు సహ సీతయా..2.86.11..

మహతా తపసా లబ్ధో వివిధైశ్చ పరిశ్రమైః.
ఏకో దశరథస్యైష పుత్రస్సదృశలక్షణః..2.86.12..

అస్మిన్ప్రవ్రాజితే రాజా న చిరం వర్తయిష్యతి.
విధవా మేదినీ నూనం క్షిప్రమేవ భవిష్యతి..2.86.13..

వినద్య సుమహానాదం శ్రమేణోపరతాః స్త్రియః.
నిర్ఘోషో విరతో నూనమధ్య రాజనివేశనే..2.86.14..

కౌసల్యా చైవ రాజా చ తథైవ జననీ మమ.
నాశంసే యది జీవేయుస్సర్వే తే శర్వరీమిమామ్..2.86.15..

జీవేదపి చ మే మాతా శత్రుఘ్నస్యాన్వవేక్షయా.
దుఃఖితా యా తు కౌసల్యా వీరసూర్వినశిష్యతి..2.86.16..

అతిక్రాన్తమతిక్రాన్తమనవాప్య మనోరథమ్.
రాజ్యే రామమనిక్షిప్య పితా మే వినశిష్యతి..2.86.17..

సిద్ధార్థాః పితరం వృత్తం తస్మిన్కాలే హ్యుపస్థితే.
ప్రేతకార్యేషు సర్వేషు సంస్కరిష్యన్తి భూమిపమ్..2.86.18..

రమ్యచత్వరసంస్థానాం సువిభక్తమహాపథామ్.
హర్మ్యప్రాసాదమ్పన్నాం సర్వరత్నవిభూషితామ్..2.86.19 ..
గజాశ్వరథసంబాధాం తూర్యనాదవినాదితామ్.
సర్వకల్యాణసంపూర్ణాం హృష్టపుష్టజనాకులామ్.. 2.86.20..
ఆరామోద్యానసంపూర్ణాం సమాజోత్సవశాలినీమ్.
సుఖితా విచరిష్యన్తి రాజధానీం పితుర్మమ..2.86.21..

అపిసత్యప్రతిజ్ఞేన సార్ధం కుశలినా వయం.
నివృత్తే సమయే హ్యస్మిన్ సుఖితాః ప్రవిశేమహి..2.86.22..

పరిదేవయమానస్య తస్యైవం సుమహాత్మనః.
తిష్ఠతో రాజపుత్రస్య శర్వరీ సా.?త్యవర్తత..2.86.23..

ప్రభాతే విమలే సూర్యే కారయిత్వా జటా ఉభౌ.
అస్మిన్ భాగీరథీతీరే సుఖం సన్తారితౌ మయా..2.86.24..

జటాధరౌ తౌ ద్రుమచీరవాససౌ
మహాబలౌ కుఞ్జరయూథపోపమౌ.
వరేషుచాపాసిధరౌ పరన్తపౌ
వ్యపేక్షమాణౌ సహ సీతయా గతౌ..2.86.25..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే షడశీతితమస్సర్గః..

అయోధ్యకాండ సర్గ 85

శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 85

ఏవముక్తస్తు భరతో నిషాదాధిపతిం గుహమ్.
ప్రత్యువాచ మహాప్రాజ్ఞో వాక్యం హేత్వర్థసంహితమ్..2.85.1..

ఊర్జితః ఖలు తే కామః కృతో మమ గురోస్సఖే.
యో మే త్వమీదృశీం సేనామేకో.?భ్యర్చితుమిచ్ఛసి..2.85.2..

ఇత్యుక్త్వా తు మహాతేజా గుహం వచనముత్తమమ్.
అబ్రవీద్భరత శ్శ్రీమాననిషాదాధిపతిం పునః..2.85.3..

కతరేణ గమిష్యామి భరద్వాజాశ్రమం గుహ.
గహనో.?యం భృశం దేశో గఙ్గా.?నూపో దురత్యయః..2.85.4..

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రాజపుత్రస్య ధీమతః.
అబ్రవీత్ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం గుహో గహనగోచరః..2.85.5..

దాశాస్త్వా.?ను.?గమిష్యన్తి ధన్వినస్సుసమాహితాః.
అహం త్వానుగమిష్యామి రాజపుత్ర మహాయశః..2.85.6..

కచ్ఛిన్నదుష్టో వ్రజసి రామస్యాక్లిష్టకర్మణః.
ఇయం తే మహతీ సేనా శఙ్కాం జనయతీవ మే..2.85.7..

తమేవమభిభాషన్తమాకాశ ఇవ నిర్మలః.
భరతశ్శ్లక్ష్ణయా వాచా గుహం వచనమబ్రవీత్..2.85.8..

మాభూత్స కాలో యత్కష్టం న మాం శఙ్కితుమర్హసి.
రాఘవ స్సహి మే భ్రాతా జ్యేష్ఠః పితుసమో మతః..2.85.9..

తం నివర్తయితుం యామి కాకుత్స్థం వనవాసినమ్.
బుధదిరన్యా న తే కార్యా గుహ సత్యం బ్రవీమి తే..2.85.10..

స తు సంహృష్టవదన శ్శ్రుత్వా భరతభాషితమ్.
పునరేవాబ్రవీద్వాక్యం భరతం ప్రతి హర్షితః..2.85.11..

ధన్యస్త్వం న త్వయా తుల్యం పశ్యామి జగతీతలే.
అయత్నాదాగతం రాజ్యం యస్త్వం త్యక్తుమిహేచ్ఛసి..2.85.12..

శాశ్వతీ ఖలు తే కీర్తిర్లోకాననుచరిష్యతి.
యస్త్వం కృచ్ఛ్రగతం రామం ప్రత్యానయితుమిచ్ఛసి..2.85.13..

ఏవం సమ్భాషమాణస్య గుహస్య భరతం తదా.
బభౌ నష్టప్రభస్సూర్యో రజనీ చాభ్యవర్తత..2.85.14..

సన్నివేశ్య స తాం సేనాం గుహేన పరితోషితః.
శత్రుఘ్నేన సహ శ్రీమాఞ్ఛయనం సముపాగమత్..285.15..

రామచిన్తామయ శ్శోకో భరతస్య మహాత్మనః.
ఉపస్థితో హ్యనర్హస్య ధర్మప్రేక్షస్య తాదృశః..2.85.16..

అన్తర్దాహేన దహనస్సన్తాపయతి రాఘవమ్.
వనదాహాభిసన్తప్తం గూఢో.?గ్నిరివ పాదపమ్..2.85.17..

ప్రసృతస్సర్వగాత్రేభ్యస్స్వేదం శోకాగ్నిసమ్భవమ్.
యథా సూర్యాంశుసన్తప్తో హిమవాన్ ప్రసృతోహిమమ్..2.85.18..

ధ్యాననిర్ధరశైలేన వినిశ్శ్వసితధాతునా.
దైన్యపాదపసంఘేన శోకాయాసాధిశృఙ్గిణా..2.85.19..
ప్రమోహానన్తసత్త్వేన సన్తాపౌషధివేణునా.
ఆక్రాన్తో దుఃఖశైలేన మహతా కైకయీసుతః..2.85.20..

వినిశ్శ్వసన్వై భృశదుర్మనాస్తతః
ప్రమూఢసంజ్ఞః పరమాపదం గతః.
శమం న లేభే హృదయజ్వరార్దితో
నరర్షభో యూథహతో యథర్షభః..2.85.21..

గుహేన సార్థం భరతస్సమాగతో
మహానుభావస్సజనస్సమాహితః.
సుదుర్మనాస్తం భరతం తదా పున-
ర్గుహ స్సమాశ్వాసయదగ్రజం ప్రతి..2.85.22..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే పఞ్చాశీతితమస్సర్గః..