ముంగిలి » AyodhyaKaanda » అయోధ్యకాండ సర్గ 20

అయోధ్యకాండ సర్గ 20

శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 20

తస్మింస్తు పురుషవ్యాఘ్రే నిష్క్రామతి కృతాఞ్జలౌ.
ఆర్తశబ్దో మహాన్ జజ్ఞే స్త్రీణామన్త:పురే తదా..2.20.1..

కృత్యేష్వచోదిత: పిత్రా సర్వస్యాన్త:పురస్య చ.
గతిర్యశ్శరణం చాపి స రామో.?ద్య ప్రవత్స్యతి..2.20.2..

కౌసల్యాయాం యథా యుక్తో జనన్యాం వర్తతే సదా.
తథైవ వర్తతే.?స్మాసు జన్మప్రభృతి రాఘవ:..2.2.3..

న క్రుధ్యత్యభిశప్తో.?పి క్రోధనీయాని వర్జయన్.
క్రుద్ధాన్ప్రసాదయన్సర్వాన్ స ఇతో.?ద్య ప్రవత్స్యతి..2.20.4..

అబుద్ధిర్బత నో రాజా జీవలోకం చరత్యయమ్.
యో గతిం సర్వభూతానాం పరిత్యజతి రాఘవమ్…2.20.5..

ఇతి సర్వా మహిష్యస్తా వివత్సా ఇవ ధేనవ:.
పతిమాచుక్రుశుశ్చైవ సస్వరం చాపి చుక్రుశు:..2.20.6..

స హి చాన్త:పురే ఘోరమార్తశబ్దం మహీపతి:.
పుత్రశోకాభిసన్తప్త: శ్రుత్వా వ్యాలీయతా.?సనే..2.20.7..

రామస్తు భృశమాయస్తో నిశ్శ్వసన్నివ కుఞ్జర:.
జగామ సహితో భ్రాత్రా మాతురన్త:పురం వశీ..2.20.8..

సో.?పశ్యత్పురుషం తత్ర వృద్ధం పరమపూజితమ్.
ఉపవిష్టం గృహద్వారి తిష్ఠతశ్చాపరాన్బహూన్..2.20.9..

దృష్ట్వైవ తు తదా రామం తే సర్వే సహసోత్థితా:
జయేన జయతాం శ్రేష్ఠం వర్ధయన్తి స్మ రాఘవమ్..2.20.10..

ప్రవిశ్య ప్రథమాం కక్ష్యాం ద్వితీయాయాం దదర్శ స:.
బ్రాహ్మణాన్వేదసమ్పన్నాన్వృద్ధాన్రాజ్ఞా.?భిసత్కృతాన్..2.20.11..

ప్రణమ్య రామస్తాన్విప్రాంస్తృతీయాయాం దదర్శ స:.
స్త్రియో వృద్ధాస్తథా బాలా ద్వారరక్షణతత్పరా:..2.20.12..

వర్ధయిత్వా ప్రహృష్టాస్తా: ప్రవిశ్య చ గృహం స్త్రియ:.
న్యవేదయన్త త్వరితా రామమాతు: ప్రియం తదా..2.20.13..

కౌసల్యాపి తదా దేవీ రాత్రిం స్థిత్వా సమాహితా.
ప్రభాతే త్వకరోత్పూజాం విష్ణోః పుత్రహితైషిణీ..2.20.14..

సా క్షౌమవసనా హృష్టా నిత్యం వ్రతపరాయణా.
అగ్నిం జుహోతి స్మ తదా మన్త్రవత్కృతమఙ్గలా ..2.20.15..

ప్రవిశ్య చ తదా రామో మాతురన్త:పురం శుభమ్.
దదర్శ మాతరం తత్ర హావయన్తీం హుతాశనమ్..2.20.16..

దేవకార్యనిమిత్తం చ తత్రాపశ్యత్సముద్యతమ్.
దధ్యక్షతం ఘృతం చైవ మోదకాన్హవిషస్తథా..2.20.17..
లాజాన్మాల్యాని శుక్లాని పాయసం కృసరం తథా.
సమిధ: పూర్ణకుమ్భాంశ్చ దదర్శ రఘునన్దన:..2.20.18..

తాం శుక్లక్షౌమసంవీతాం వ్రతయోగేన కర్శితామ్.
తర్పయన్తీం దదర్శాద్భిర్దేవతాం దేవవర్ణినీమ్..2.20.19..

సా చిరస్యాత్మజం దృష్ట్వా మాతృనన్దనమాగతమ్.
అభిచక్రామ సంహృష్టా కిశోరం బడబా యథా..2.20.20..

స మాతరమభిక్రాన్తాముపసంగృహ్య రాఘవః.
పరిష్వక్తశ్చ బాహుభ్యాముపాఘ్రాతశ్చ మూర్ధని..2.20.21..

తమువాచ దురాధర్షం రాఘవం సుతమాత్మన:.
కౌసల్యా పుత్రవాత్సల్యాదిదం ప్రియహితం వచ:..2.20.22..

వృద్ధానాం ధర్మశీలానాం రాజర్షీణాం మహాత్మనామ్.
ప్రాప్నుహ్యాయుశ్చ కీర్తిం చ ధర్మం చోపహితం కులే..2.20.23..

సత్యప్రతిజ్ఞం పితరం రాజానం పశ్య రాఘవ!.
అద్యైవ హి త్వాం ధర్మాత్మా యౌవరాజ్యే.?భిషేక్ష్యతి..2.20.24..

దత్తమానసమాలభ్య భోజనేన నిమన్త్రిత:.
మాతరం రాఘవ: కిఞ్చిద్వ్రీడాత్ప్రసార్యాఞ్జలిమబ్రవీత్..2.20.25..

స స్వభావవినీతశ్చ గౌరవాచ్చ తదా నత:.
ప్రస్థితో దణ్డకారణ్యమాప్రష్టుముపచక్రమే..2.20.26..

దేవి! నూనం న జానీషే మహద్భయముపస్థితమ్.
ఇదం తవ చ దు:ఖాయ వైదేహ్యా లక్ష్మణస్య చ..2.20.27..

గమిష్యే దణ్డకారణ్యం కిమనేనాసనేన మే.
విష్టరాసనయోగ్యో హి కాలో.?యం మాముపస్థిత:..2.20.28..

చతుర్దశ హి వర్షాణి వత్స్యామి విజనే వనే.
మధుమూలఫలైర్జీవన్హిత్వా మునివదామిషమ్..2.20.29..

భరతాయ మహారాజో యౌవరాజ్యం ప్రయచ్ఛతి.
మాం పునర్దణ్డకారణ్యే వివాసయతి తాపసమ్..2.20.30..

స షట్చాష్టౌ చ వర్షాణి వత్స్యామి విజనే వనే .
ఆసేవమానో వన్యాని ఫలమూలైశ్చ వర్తయన్..2.20.31..

సా నికృత్తేవ సాలస్య యష్టి: పరశునా వనే.
పపాత సహసా దేవీ దేవతేవ దివశ్చ్యుతా..2.20.32..

తామదు:ఖోచితాం దృష్ట్వా పతితాం కదలీమివ
రామస్తూత్థాపయామాస మాతరం గతచేతసమ్..2.20.33..

ఉపావృత్త్యోత్థితాం దీనాం బడబామివ వాహితామ్.
పాంసుకుణ్ఠితసర్వాఙ్గీం విమమర్శ చ పాణినా..2.20.34..

సా రాఘవముపాసీనమసుఖార్తా సుఖోచితా.
ఉవాచ పురుషవ్యాఘ్రముపశృణ్వతి లక్ష్మణే..2.20.35 ..

యది పుత్ర! న జాయేథా మమ శోకాయ రాఘవ.
న స్మ దు:ఖమతో భూయ: పశ్యేయమహమప్రజా:..2.20.36..

ఏక ఏవ హి వన్ధ్యాయా శ్శోకో భవతి మానస:.
అప్రజా.?స్మీతి సన్తాపో న హ్యన్య: పుత్ర విద్యతే..2.20.37..

న దృష్టపూర్వం కల్యాణం సుఖం వా పతిపౌరుషే.
అపి పుత్రే .?పి పశ్యేయమితి రామా.?స్థితం మయా..2.20.38..

సా బహూన్యమనోజ్ఞాని వాక్యాని హృదయచ్ఛిదామ్.
అహం శ్రోష్యే సపత్నీనామవరాణాం వరా సతీ..2.20.39..

అతో దు:ఖతరం కిం ను ప్రమదానాం భవిష్యతి.
మమ శోకో విలాపశ్చ యాదృశో.?యమనన్తక:..2.20.40..

త్వయి సన్నిహితే.?ప్యేవమహమాసం నిరాకృతా.
కిం పున: ప్రోషితే తాత! ధ్రువం మరణమేవ మే..2.20.41..

అత్యన్తనిగృహీతాస్మి భర్తుర్నిత్యమతన్త్రితా.
పరివారేణ కైకేయ్యా స్సమా వాప్యథవా.?వరా..2.20.42..

యో.?హి మాం సేవతే కశ్చిదథవాప్యనువర్తతే.
కైకేయ్యాః పుత్రమన్వీక్ష్య స్వశ్చి జనో నాభిభాషతే..2.20.43..

నిత్యక్రోధతయా తస్యా: కథం ను ఖరవాదితత్ .
కైకేయ్యా వదనం ద్రష్టుం పుత్ర! శక్ష్యామి దుర్గతా..2.20.44..

దశ సప్త చ వర్షాణి జాతస్య తవ రాఘవ!
అసితాని ప్రకాఙ్క్షన్త్యా మయా దు:ఖపరిక్షయమ్..2.20.45..

తదక్షయం మహద్దు:ఖం నోత్సహే సహితుం చిరమ్.
విప్రకారం సపత్నీనామేవం జీర్ణా.?పి రాఘవ!..2.20.46..

అపశ్యన్తీ తవ ముఖం పరిపూర్ణశశిప్రభమ్.
కృపణా వర్తయిష్యామి కథం కృపణజీవికామ్..2.20.47..

ఉపవాసైశ్చ యోగైశ్చ బహుభిశ్చ పరిశ్రమై:.
దు:ఖం సంవర్ధితో మోఘం త్వం హి దుర్గతయా మయా..2.20.48..

స్థిరం తు హృదయం మన్యే మమేదం యన్న దీర్యతే.
ప్రావృషీవ మహానద్యా స్పృష్టం కూలం నవామ్భసా..2.20.49..

మమైవ నూనం మరణం న విద్యతే
న చావకా.?శోస్తి యమక్షయే.?మమ.
యదన్తకో.?ద్యైవ న మాం జిహీర్షతి.
ప్రసహ్య సింహో రుదతీం మృగీమివ..2.20.50..

స్థిరం హి నూనం హృదయం మమాయసం
న భిద్యతే యద్భువి నావదీర్యతే.
అనేన దు:ఖేన చ దేహమర్పితం
ధ్రువం హ్యకాలే మరణం న విద్యతే..2.20.51..

ఇదం హి దు:ఖం యదనర్థకాని మే
వ్రతాని దానాని చ సమ్యమాశ్చ హి.
తపశ్చ తప్తం యదపత్యకారణా-
త్సునిష్ఫలం బీజమివోప్తమూషరే..2.20.52..

యది హ్యకాలే మరణం స్వయేచ్ఛయా
లభేత కశ్చిద్గురుదు:ఖకర్శిత:.
గతాహమద్యైవ పరేతసంసదం
వినా త్వయా ధేనురివాత్మజేన వై..2.20.53..

అథాపి కిం జీవితమద్య మే వృథా
త్వయా వినా చన్ద్రనిభాననప్రభ.
అనువ్రజిష్యామి వనం త్వయైవ గౌ-
స్సుదుర్బలా వత్సమివానుకాఙ్క్షయా..2.20.54..

భృశమసుఖమమర్షితా తదా
బహు విలలాప సమీక్ష్య రాఘవమ్.
వ్యసనముపనిశమ్య సా మహ-
త్సుతమివ బద్ధమవేక్ష్య కిన్నరీ..2.20.55..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే వింశస్సర్గ:..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s