ముంగిలి » శ్రీ రామాయణం » బాలకాండ » బాలకాండ సర్గ 14

బాలకాండ సర్గ 14

శ్రీ రామాయణం బాలకాండ సర్గ 14

అథ సంవత్సరే పూర్ణే తస్మిన్ప్రాప్తే తురఙ్గమే.
సరయ్వాశ్చోత్తరే తీరే రాజ్ఞో యజ్ఞో.?భ్యవర్తత..1.14.1..

ఋశ్యశృఙ్గం పురస్కృత్య కర్మ చక్రుర్ద్విజర్షభా:.
అశ్వమేధే మహాయజ్ఞే రాజ్ఞో.?స్య సుమహాత్మన:..1.14.2..

కర్మ కుర్వన్తి విధివద్యాజకా వేదపారగా:.
యథావిధి యథాన్యాయం పరిక్రామన్తి శాస్త్రత:..1.14.3..

ప్రవర్గ్యం శాస్త్రత: కృత్వా తథైవోపసదం ద్విజా:
చక్రుశ్చ విధివత్సర్వమధికం కర్మ శాస్త్రత:..1.14.4..

అభిపూజ్య తతో హృష్టాస్సర్వే చక్రుర్యథావిధి.
ప్రాతస్సవనపూర్వాణి కర్మాణి మునిపుఙ్గవా:..1.14.5..

ఐన్ద్రశ్చ విధివద్దత్తో రాజా చాభిషుతో.?నఘ:.
మాధ్యన్దినం చ సవనం ప్రావర్తత యథాక్రమమ్..1.14.6..

తృతీయసవనం చైవ రాజ్ఞో.?స్య సుమహాత్మన:.
చక్రుస్తేశాస్త్రతో దృష్ట్వా తథా బ్రాహ్మణపుఙ్గవా:..1.14.7..

న చాహుతమభూత్తత్ర స్ఖలితం వాపి కిఞ్చన .
దృశ్యతే బ్రహ్మవత్సర్వం క్షేమయుక్తం హి చక్రిరే..1.14.8..

న తేష్వహస్సు శ్రాన్తో వా క్షుధితో వాపి దృశ్యతే.
నావిద్వాన్బ్రాహ్మణస్తత్ర నాశతానుచరస్తథా..1.14.9..

బ్రాహ్మణా భుఞ్జతే నిత్యం నాథవన్తశ్చ భుఞ్జతే.
తాపసా భుఞ్జతే చాపి శ్రమణా భుఞ్జతేతథా..1.14.10..

వృద్ధాశ్చ వ్యాధితాశ్చైవ స్త్రియో బాలాస్తథైవ చ .
అనిశం భుఞ్జమానానాం న తృప్తిరుపలభ్యతే..1.14.11..

దీయతాం దీయతామన్నం వాసాంసి వివిధాని చ.
ఇతి సఞ్చోదితాస్తత్ర తథా చక్రురనేకశ:..1.14.12..

అన్నకూటాశ్చ బహవో దృశ్యన్తే పర్వతోపమా:.
దివసే దివసే తత్ర సిద్ధస్య విధివత్తదా..1.14.13..

నానాదేశాదనుప్రాప్తా: పురుషాస్స్త్రీగణాస్తథా.
అన్నపానైస్సువిహితాస్తస్మిన్యజ్ఞే మహాత్మన:..1.14.14..

అన్నం హి విధివత్సాధు ప్రశంసన్తి ద్విజర్షభా:.
అహో తృప్తా: స్మ భద్రం తే ఇతి శుశ్రావ రాఘవ:..1.14.15..

స్వలఙ్కృతాశ్చ పురుషా బ్రాహ్మణాన్పర్యవేషయన్.
ఉపాసతే చ తానన్యే సుమృష్టమణికుణ్డలా:..1.14.16..

కర్మాన్తరే తదా విప్రా హేతువాదాన్బహూనపి.
ప్రాహుశ్చ వాగ్మినో ధీరా: పరస్పరజిగీషయా..1.14.17..

దివసే దివసే తత్ర సంస్తరే కుశలా ద్విజా:.
సర్వకర్మాణి చక్రుస్తే యథాశాస్త్రం ప్రచోదితా:..1.14.18..

నాషడఙ్గవిదత్రాసీన్నావ్రతో నాబహుశ్రుత:.
సదస్యాస్తస్య వై రాజ్ఞో నావాదకుశలా ద్విజా:..1.14.19..

ప్రాప్తే యూపోచ్ఛ్రయే తస్మిన్షడ్బైల్వా: ఖాదిరాస్తథా.
తావన్తో బిల్వసహితా: పర్ణినశ్చ తథాపరే..1.14.20..
శ్లేష్మాతకమయస్త్వేకో దేవదారుమయస్తథా.
ద్వావేవ విహితౌ తత్ర బాహువ్యస్తపరిగ్రహౌ..1.14.21..

కారితాస్సర్వ ఏవైతే శాస్త్రజ్ఞైర్యజ్ఞకోవిదై:.
శోభార్థం తస్య యజ్ఞస్య కాఞ్చనాలఙ్కృతా.?భవన్..1.14.22..

ఏకవింశతియూపాస్తే ఏకవింశత్యరత్నయ:.
వాసోభిరేకవింశద్భిరేకైకం సమలఙ్కృతా:..1.14.23..

విన్యస్తా విధివత్సర్వే శిల్పిభిస్సుకృతా దృఢా:.
అష్టాశ్రయస్సర్వ ఏవ శ్లక్ష్ణరూపసమన్వితా:..1.14.24..

ఆచ్ఛాదితాస్తే వాసోభి: పుష్పైర్గన్ధైశ్చ భూషితా:.
సప్తర్షయో దీప్తిమన్తో విరాజన్తే యథా దివి..1.14.25..

ఇష్టకాశ్చ యథాన్యాయం కారితాశ్చ ప్రమాణత:.
చితో.?గ్నిర్బ్రాహ్మణైస్తత్ర కుశలైశ్శుల్బకర్మణి ..1.14.26..

సచిత్యో రాజసింహస్య సఞ్చిత: కుశలైర్ద్విజై:.
గరుడో రుక్మపక్షో వై త్రిగుణో.?ష్టాదశాత్మక:..1.14.27..

నియుక్తాస్తత్ర పశవస్తత్తదుద్దిశ్య దైవతమ్.
ఉరగా: పక్షిణశ్చైవ యథాశాస్త్రం ప్రచోదితా:..1.14.28..

శామిత్రే తు హయస్తత్ర తథా జలచరాశ్చ యే.
ఋత్విగ్భిస్సర్వమేవైతన్నియుక్తం శాస్త్రతస్తదా..1.14.29..

పశూనాం త్రిశతం తత్ర యూపేషు నియతం తదా.
అశ్వరత్నోత్తమం తస్య రాజ్ఞో దశరథస్య చ ..1.14.30..

కౌసల్యా తం హయం తత్ర పరిచర్య సమన్తత:.
కృపాణైర్విశశాసైనం త్రిభి: పరమయా ముదా ..1.14.31..

పతత్రిణా తదా సార్ధం సుస్థితేన చ చేతసా.
అవసద్రజనీమేకాం కౌశల్యా ధర్మకామ్యయా..1.14.32..

హోతా.?ధ్వర్యుస్తథోద్గాతా హస్తేన సమయోజయన్.
మహిష్యా పరివృత్త్యా చ వావాతాం చ తథాపరామ్..1.14.33..

పతత్రిణస్తస్య వపా ముద్ధృత్య నియతేన్ద్రియ:.
ఋత్విక్పరమసమ్పన్న: శ్రపయామాస శాస్త్రత:..1.14.34..

ధూమగన్ధం వపాయాస్తు జిఘ్రతి స్మ నరాధిప:.
యథాకాలం యథాన్యాయం నిర్ణుదన్పాపమాత్మన:..1.14.35..

హయస్య యాని చాఙ్గాని తాని సర్వాణి బ్రాహ్మణా:.
అగ్నౌ ప్రాస్యన్తి విధివత్సమన్త్రాష్షోడశర్త్విజ:..1.14.36..

ప్లక్షశాఖాసు యజ్ఞానామన్యేషాం క్రియతే హవి:.
అశ్వమేధస్య యజ్ఞస్య వైతసో భాగ ఇష్యతే..1.14.37..

త్ర్యహో.?శ్వమేధస్సఙ్ఖ్యాత: కల్పసూత్రేణ బ్రాహ్మణై:. 37
చతుష్టోమమహస్తస్య ప్రథమం పరికల్పితమ్…14.38..

ఉక్థ్యం ద్వితీయం సంఖ్యాతమతిరాత్రం తథోత్తరమ్.
కారితాస్తత్ర బహవో విహితాశ్శాస్త్రదర్శనాత్..1.14.39..8

జ్యోతిష్టోమాయుషీ చైవమతిరాత్రౌ వినిర్మితౌ.
అభిజిద్విశ్వజిచ్చైవమప్తోర్యామో మహాక్రతు:..1.14.40..9

ప్రాచీం హోత్రే దదౌ రాజా దిశం స్వకులవర్ధన:.
అధ్వర్యవే ప్రతీచీం తు బ్రహ్మణే దక్షిణాం దిశమ్..1.14.41..
ఉద్గాత్రే చ తథోదీచీం దక్షిణైషా వినిర్మితా.
హయమేధే మహాయజ్ఞే స్వయంభూవిహితే పురా..1.14.42..

క్రతుం సమాప్య తు తదా న్యాయత: పురుషర్షభ: .
ఋత్విగ్భ్యో హి దదౌ రాజా తాం ధరాం కులవర్ధన:..1.14.43..

ఋత్విజస్త్వబ్రువన్సర్వే రాజానం గతకల్మషమ్.
భవానేవ మహీం కృత్స్నామేకో రక్షితుమర్హతి..1.14.44..

న భూమ్యా కార్యమస్మాకం న హి శక్తాస్స్మ పాలనే.
రతాస్స్వాధ్యాయకరణే వయం నిత్యం హి భూమిప..1.14.45..
నిష్క్రయం కిఞ్చిదేవేహ ప్రయచ్ఛతు భవానితి. 4

మణిరత్నం సువర్ణం వా గావో యద్వా సముద్యతమ్.
తత్ప్రయచ్ఛ నరశ్రేష్ఠ ధరణ్యా న ప్రయోజనమ్..1.14.46..

ఏవముక్తో నరపతిర్బ్రాహ్మణైర్వేదపారగై:..1.14.47..
గవాం శతసహస్రాణి దశ తేభ్యో దదౌ నృప:. 4
శతకోటీస్సువర్ణస్య రజతస్య చతుర్గుణమ్ ..1.14.48..

ఋత్విజశ్చ తతస్సర్వే ప్రదదుస్సహితా వసు.
ఋశ్యశృఙ్గాయ మునయే వసిష్ఠాయ చ ధీమతే..1.14.49..

తతస్తే న్యాయత: కృత్వా ప్రవిభాగం ద్విజోత్తమా:.
సుప్రీతమనసస్సర్వే ప్రత్యూచుర్ముదితా భృశమ్..1.14.50..

తత: ప్రసర్పకైభ్యస్తు హిరణ్యం సుసమాహిత:.
జామ్బూనదం కోటిసంఖ్యం బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ తదా..1.14.51..

దరిద్రాయ ద్విజాయాథ హస్తాభరణముత్తమమ్.
కస్మైచిద్యాచమానాయ దదౌ రాఘవనన్దన:..1.14.52..

తత: ప్రీతేషు నృపతిర్ద్విజేషు ద్విజవత్సల:.
ప్రణామమకరోత్తేషాం హర్షపర్యాకులేక్షణ:..1.14.53..

తస్యాశిషో.?థ విధివద్బ్రాహ్మణైస్సముదీరితా:.
ఉదారస్య నృవీరస్య ధరణ్యాం ప్రణతస్య చ ..1.14.54..

తత: ప్రీతమనా రాజా ప్రాప్య యజ్ఞమనుత్తమమ్.
పాపాపహం స్వర్నయనం దుష్కరం పార్థివర్షభై:…14.55..

తతో.?బ్రవీదృశ్యశృఙ్గం రాజా దశరథస్తదా.
కులస్య వర్ధనం త్వం తు కర్తుమర్హసి సువ్రత!..1.14.56..

తథేతి చ స రాజానమువాచ ద్విజసత్తమ:.
భవిష్యన్తి సుతా రాజంశ్చత్వారస్తే కులోద్వహా:..1.14.57..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే చతుర్దశస్సర్గ:..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s