ముంగిలి » ArnayaKaanda » అరణ్యకాండ సర్గ 11

అరణ్యకాండ సర్గ 11

శ్రీ రామాయణం అరణ్యకాండ సర్గ 11

అగ్రతః ప్రయయౌ రామస్సీతా మధ్యే సుమధ్యమా.
పృష్ఠతస్తు ధనుష్పాణిర్లక్ష్మణో.?నుజగామ హ..3.11.1..

తౌ పశ్యమానౌ వివిధాన్ శైలప్రస్థాన్వనాని చ.
నదీశ్చ వివిధా రమ్యా జగ్మతుస్సీతయా సహ..3.11.2..

సారసాంశ్చక్రవాకాంశ్చ నదీపులినచారిణః.
సరాంసి చ సపద్మాని యుక్తాని జలజైః ఖగైః..3.11.3..

యూథబద్ధాంశ్చ పృషతాన్మదోన్మత్తాన్ విషాణినః.
మహిషాంశ్చ వరాహాంశ్చ నాగాంశ్చ ద్రుమవైరిణః..3.11.4..

తే గత్వా దూరమధ్వానం లమ్బమానే దివాకరే.
దదృశుస్సహితా రమ్యం తటాకం యోజనాయతమ్..3.11.5..
పద్మపుష్కరసమ్బాధం గజయూథైరలఙ్కృతమ్.
సారసైర్హంసకాదమ్బైస్సఙ్కులం జలచారిభిః..3.11.6..

ప్రసన్నసలిలే రమ్యే తస్మిన్సరసి శుశ్రువే.
గీతవాదిత్రనిర్ఘోషో న తు కశ్చన దృశ్యతే..3.11.7..

తతః కౌతూహలాద్రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః.
మునిం ధర్మభృతం నామ ప్రష్టుం సముపచక్రమే..3.11.8..

ఇదమత్యద్భుతం శ్రుత్వా సర్వేషాం నో మహామునే.
కౌతూహలం మహజ్జాతం కిమిదం సాధు కథ్యతామ్..3.11.9..
వక్తవ్యం యది చేదవిప్ర నాతిగుహ్యమపి ప్రభో.

తేనైవముక్తో ధర్మాత్మా రాఘవేణ మునిస్తదా..3.11.10..
ప్రభవం సరసః కృత్స్నమాఖ్యాతుముపచక్రమే.

ఇదం పఞ్చాప్సరో నామ తటాకం సార్వకాలికమ్..3.11.11..
నిర్మితం తపసా రామ మునినా మాణ్డకర్ణినా.

స హి తేపే తపస్తీవ్రం మాణ్డకర్ణిర్మహామునిః..3.11.12..
దశవర్షసహస్రాణి వాయుభక్షో జలాశ్రయః.

తతః ప్రవ్యథితాస్సర్వే దేవాస్సాగ్నిపురోగమాః..3.11.13..
అబ్రువన్ వచనం సర్వే పరస్పరసమాగతాః.

అస్మాకం కస్యచిత్ స్థానమేష ప్రార్థయతే మునిః..3.11.14..
ఇతి సంవిగ్నమనసస్సర్వే తే త్రిదివౌకసః.

తత్ర కర్తుం తపోవిఘ్నం దేవైస్సర్వైర్నియోజితాః..3.11.15..
ప్రధానాప్సరసః పఞ్చ విద్యుచ్చలితవర్చసః.

అప్సరోభిస్తతస్తాభిర్మునిర్దృష్టపరావరః..3.11.16..
నీతో మదనవశ్యత్వం సురాణాం కార్యసిద్ధయే.

తాశ్చైవాప్సరసః పఞ్చ మునేః పత్నీత్వమాగతాః..3.11.17..
తటాకే నిర్మితం తాసామస్మిన్నన్తర్హితం గృహమ్.

తథైవాప్సరసః పఞ్చ నివసన్త్యో యథాసుఖమ్..3.11.18..
రమయన్తి తపోయోగాన్మునిం యౌవనమాస్థితమ్.

తాసాం సఙ్క్రీడమానానామేష వాదిత్రనిస్స్వనః..3.11.19..
శ్రూయతే భూషణోన్మిశ్రో గీతశబ్దో మనోహరః.

ఆశ్చర్యమితి తస్యైతద్వచనం భావితాత్మనః..3.11.20..
రాఘవః ప్రతిజగ్రాహ సహ భ్రాత్రా మహాయశాః.

ఏవం కథయమానస్య దదర్శాశ్రమమణ్డలమ్..3.11.21..
కుశచీరపరిక్షిప్తం బ్రాహ్మ్యా లక్ష్మ్యా సమావృతమ్.

ప్రవిశ్య సహ వైదేహ్యా లక్ష్మణేన చ రాఘవః..3.11.22..
ఉవాస మునిభిస్సర్వైః పూజ్యమానో మహాయశాః.

తదా తస్మిన్సకాకుత్థ్సః శ్రీమత్యాశ్రమమణ్డలే..3.11.23..
ఉషిత్వా తు సుఖం తత్ర పూజ్యమానో మహర్షిభిః.
జగామ చాశ్రమాంస్తేషాం పర్యాయేణ తపస్వినామ్..3.11.24..
యేషాముషితవాన్ పూర్వం సకాశే స మహాస్త్రవిత్.

క్వచిత్పరిదశాన్మాసానేకం సంవత్సరం క్వచిత్..3.11.25..
క్వచిచ్ఛ చతురో మాసాన్ పఞ్చ షట్చాపరాన్క్వచిత్.
అపరత్రాధికం మాసాదప్యర్ధమధికం క్వచిత్..3.11.26..
త్రీన్మాసానష్టమాసాంశ్చ రాఘవో న్యవసత్సుఖమ్.

తథా సంవసతస్తస్య మునీనామాశ్రమేషు వై..3.11.27..
రమతశ్చానుకూల్యేన యయుస్సంవత్సరా దశ.

పరివృత్య చ ధర్మజ్ఞో రాఘవస్సహ సీతయా..3.11.28..
సుతీక్ష్ణస్యాశ్రమం శ్రీమాన్పునరేవాజగామ హ.

స తమాశ్రమమాసాద్య మునిభిః ప్రతిపూజితః..3.11.29..
తత్రాపి న్యవసద్రామః కఞ్చిత్కాలమరిన్దమః.

తదాశ్రమస్థో వినయాత్కదాచిత్తం మహామునిమ్..3.11.30..
ఉపాసీనస్సకాకుత్స్థస్సుతీక్ష్ణమిదమబ్రవీత్.

అస్మిన్నరణ్యే భగవానగస్త్యో మునిసత్తమః..3.11.31..
వసతీతి మయా నిత్యం కథాః కథయతాం శ్రుతమ్.

న తు జానామి తం దేశం వనస్యాస్య మహత్తయా..3.11.32..
కుత్రాశ్రమపదం పుణ్యం మహర్షేస్తస్య ధీమతః.

ప్రసాదాత్తత్ర భవతస్సానుజస్సహ సీతయా..3.11.33..
అగస్త్యమభిగచ్ఛేయమభివాదయితుం మునిమ్.

మనోరథో మహానేష హృది మే పరివర్తతే..3.11.34..
యద్యహం తం మునివరం శుశ్రూషేయమపి స్వయమ్.

ఇతి రామస్య స మునిశ్శ్రుత్వా ధర్మాత్మనో వచః..3.11.35..
సుతీక్ష్ణః ప్రత్యువాచేదం ప్రీతో దశరథాత్మజమ్.

అహమప్యేతదేవ త్వాం వక్తుకామస్సలక్ష్మణమ్..3.11.36..
అగస్త్యమభిగచ్ఛేతి సీతయా సహ రాఘవ!.

దిష్ట్యా త్విదానీమర్థే.?స్మిన్ స్వయమేవ బ్రవీషి మామ్..3.11.37..
అహమాఖ్యామి తే వత్స! యత్రాగస్త్యో మహామునిః.

యోజనాన్యాశ్రమాత్తాత యాహి చత్వారి వై తతః..3.11.38..
దక్షిణేన మహాన్ శ్రీమానగస్త్యభ్రాతురాశ్రమః.

స్థలప్రాయే వనోద్దేశే పిప్పలీవనశోభితే..3.11.39..
బహుపుష్పఫలే రమ్యే నానాశకునినాదితే.

పద్మిన్యో వివిధాస్తత్ర ప్రసన్నసలిలాశ్శివాః..3.11.40..
హంసకారణ్డవాకీర్ణాశ్చక్రవాకోపశోభితాః.
తత్రైకాం రజనీం వ్యుష్య ప్రభాతే రామ గమ్యతామ్..3.11.41..

దక్షిణాం దిశమాస్థాయ వనషణ్డస్య పార్శ్వతః.
తత్రాగస్త్యాశ్రమపదం గత్వా యోజనమన్తరా..3.11.42..

రమణీయే వనోద్ధేశే బహుపాదపసంవృతే.
రంస్యతే తత్ర వైదేహీ లక్ష్మణశ్చ సహ త్వయా..3.11.43..
స హి రమ్యో వనోద్దేశో బహుపాదపసఙ్కులః.

యది బుద్ధిః కృతా ద్రష్టుమగస్త్యం తం మహామునిమ్..3.11.44..
అద్యైవ గమనే బుద్ధిం రోచయస్వ మహాయశః.

ఇతి రామో మునేశ్శ్రుత్వా సహ భ్రాత్రాభివాద్య చ..3.11.45..
ప్రతస్థే.?ముద్ధిశ్య సానుజస్సీతయా సహ.

పశ్యన్వనాని రమ్యాణి పర్వతాంశ్చాభ్రసన్నిభాన్..3.11.46..
సరాంసి సరితశ్చైవ పథి మార్గవశానుగాః.
సుతీక్ష్ణేనోపదిష్టేన గత్వా తేన పథా సుఖమ్..3.11.47..
ఇదం పరమసంహృష్టో వాక్యం లక్ష్మణమబ్రవీత్.

ఏతదేవాశ్రమపదం నూనం తస్య మహాత్మనః..3.11.48..
అగస్త్యస్య మునేర్భ్రాతుర్దృశ్యతే పుణ్యకర్మణః.

యథా హి మే వనస్యాస్య జ్ఞాతాః పథి సహస్రశః..3.11.49..
సన్నతాః ఫలభారేణ పుష్పభారేణ చ ద్రుమాః.

పిప్పలీనాం చ పక్వానాం వనాదస్మాదుపాగతః..3.11.50..
గన్ధో.?యం పవనోక్షిప్తస్సహసా కటుకోదయః.

తత్ర తత్ర చ దృశ్యన్తే సఙ్క్షిప్తాః కాష్ఠసఞ్చయాః..3.11.51..
లూనాశ్చ పథి దృశ్యన్తే దర్భా వైడూర్యవర్చసః.

ఏతచ్చ వనమధ్యస్థం కృష్ణాభ్రశిఖరోపమమ్..3.11.52..
పావకస్యాశ్రమస్థస్య ధూమాగ్రం సమ్ప్రదృశ్యతే.

వివిక్తేషు చ తీర్థేషు కృతస్నానా ద్విజాతయః..3.11.53..
పుష్పోపహారం కుర్వన్తి కుసుమైస్స్వయమార్జితై .

తత్సుతీక్ష్ణస్య వచనం యథా సౌమ్య మయా శ్రుతమ్..3.11.54..
అగస్త్యస్యాశ్రమో భ్రాతుర్నూనమేష భవిష్యతి.

నిగృహ్య తపసా మృత్యుం లోకానాం హితకామ్యయా..3.11.55..
యస్య భ్రాత్రా కృతేయం దిక్ఛరణ్యా పుణ్యకర్మణా.

ఇహైకదా కిల క్రూరో వాతాపిరపి చేల్వలః..3.11.56..
భ్రాతరౌ సహితావాస్తాం బ్రాహ్మణఘ్నౌ మహాసురౌ.

ధారయన్ బ్రాహ్మణం రూపమిల్వలస్సంస్కృతం వదన్..3.11.56..
ఆమన్త్రయతి విప్రాన్స్మశ్రాద్ధముద్దిశ్య నిర్ఘృణః.

భ్రాతరం సంస్కృతం కృత్వా తతస్తం మేషరూపిణమ్..3.11.57..
తాన్ ద్విజాన్భోజయామాస శ్రాద్ధదృష్టేన కర్మణా.

తతో భుక్తవతాం తేషాం విప్రాణామిల్వలో.?బ్రవీత్..3.11.59..
వాతాపే నిష్క్రమన్వేతి స్వరేణ మహతా వదన్.

తతో భ్రాతుర్వచశ్శ్రుత్వా వాతాపిర్మేషవన్నదన్..3.11.60..
భిత్త్వా భిత్త్వా శరీరాణి బ్రాహ్మణానాం వినిష్పతత్.

బ్రాహ్మాణానాం సహస్రాణి తైరేవం కామరూపిభిః..3.11.61..
వినాశితాని సంహత్య నిత్యశః పిశితాశనైః.

అగస్త్యేన తదా దేవైః ప్రార్థితేన మహర్షిణా..3.11.62..
అనుభూయ కిల శ్రాద్ధే భక్షితస్సమహాసురః.

తతస్సమ్పన్నమిత్యుక్త్వా దత్త్వా హస్తోదకం తతః..3.11.63..
భ్రాతరం నిష్క్రమస్వేతి చేల్వలస్సో.?భ్యభాషత.

స తం తథా భాషమాణం భ్రాతరం విప్రఘాతినమ్..3.11.64..
అబ్రవీత్ప్రహసన్ధీమానగస్త్యో మునిసత్తమః.

కుతో నిష్క్రమితుం శక్తిర్మయా జీర్ణస్య రక్షసః..3.11.65..
భ్రాతుస్తే మేషరూపస్య గతస్య యమసాదనమ్.

అథ తస్య వచశ్శ్రుత్వా భ్రాతుర్నిధనసంశ్రయమ్..3.11.66..
ప్రధర్షయితుమారేబే మునిం క్రోధాన్నిశాచరః.

సో.?భిద్రవన్మునిశ్రేష్ఠం మునినా దీప్తతేజసా..3.11.67..
చక్షుషానలకల్పేన నిర్దగ్ధో నిథనం గతః.

తస్యాయమాశ్రమో భ్రాతుస్తటాకవనశోభితః..3.11.68..
విప్రానుకమ్పయా యేన కర్మేదం దుష్కరం కృతమ్.

ఏవం కథయమానస్య తస్య సౌమిత్రిణా సహ.
రామస్యాస్తం గతస్సూర్యస్సన్ధ్యాకాలో.?భ్యవర్తతః..3.11.69..

ఉపాస్య పశ్చిమాం సన్ధ్యాం సహ భ్రాత్రా యథావిధి.
ప్రవివేశా.?శ్రమపదం తమృషిం సో.?భ్యవాదయత్..3.11.70..

సమ్యక్ ప్రతిగృహీతశ్చ మునినా తేన రాఘవః.
న్యవసత్తాం నిశామేకాం ప్రాశ్య మూలఫలాని చ..3.11.71..

తస్యాం రాత్య్రాం వ్యతీతాయాం విమలే సూర్యమణ్డలే.
భ్రాతరం తమగస్త్యస్య హ్యామన్త్రయత రాఘవః..3.11.72..

అభివాదయే త్వాం భగవన్ సుఖమధ్యుషితో నిశామ్.
ఆమన్త్రయే త్వాం గచ్ఛామి గురుం తే ద్రష్టుమగ్రజమ్..3.11.73..

గమ్యతామితి తేనోక్తో జగామ రఘునన్దనః.
యథోద్దిష్టేన మార్గేణ వనం తచ్చావలోకయన్..3.11.74..

నీవారాన్పనసాంస్తాలాంస్తిమిశాన్వఞ్చులాన్ధవాన్.
చిరిబిల్వాన్మధూకాంశ్చ బిల్వానపి చ తిన్దుకాన్..3.11.75..

పుష్పితాన్పుష్పితాగ్రాభిర్లతాభిరనువేష్టితాన్.
దదర్శ రామశ్శతశస్తత్ర కాన్తారపాదపాన్..3.11.76..
హస్తిహస్తైర్విమృదితాన్వానరైరుపశోభితాన్.
మత్తైశ్శకునిసఙ్ఘైశ్చ శతశశ్చ ప్రణాదితాన్..3.11.77..

తతో.?బ్రవీత్సమీపస్థం రామో రాజీవలోచనః.
పృష్ఠతో.?నుగతం వీరం లక్ష్మణం లక్ష్మివర్ధనమ్..3.11.78..

స్నిగ్ధపత్రా యథా వృక్షా యథా క్షాన్తా మృగద్విజాః.
ఆశ్రమో నాతిదూరస్థో మహర్షేర్భావితాత్మనః..3.11.79..

అగస్త్య ఇతి విఖ్యాతో లోకే స్వేనైవ కర్మణా.
ఆశ్రమో దృశ్యతే తస్య పరిశ్రాన్తశ్రమాపహః..3.11.80..

ప్రాజ్యధూమాకులవనశ్చీరమాలాపరిష్కృతః.
ప్రశాన్తమృగయూథశ్చ నానాశకునినాదితః..3.11.81..

తస్యేదమాశ్రమపదం ప్రభావాద్యస్య రాక్షసైః.
దిగియం దక్షిణా త్రాసాద్దృశ్యతే నోపభుజ్యతే..3.11.82..

యదా ప్రభృతి చాక్రాన్తా దిగియం పుణ్యకర్మణా.
తదా ప్రభృతి నిర్వైరాః ప్రశాన్తా రజనీచరాః..3.11.83..

నామ్నా చేయం భగవతో దక్షిణా దిక్ప్రదక్షిణా.
ప్రథితా త్రిషు లోకేషు దుర్ధర్షా క్రూరకర్మభిః..3.11.84..

మార్గం నిరోద్ధుం నిరతో భాస్కరస్యాచలోత్తమః.
నిదేశం పాలయన్యస్య విన్ద్యశైలో న వర్ధతే..3.11.85..
అయం దీర్ఘాయుషస్తస్య లోకే విశ్రుతకర్మణః.
అగస్త్యస్యాశ్రమ శ్రీమాన్వినీతజనసేవితః..3.11.86..

ఏష లోకార్చితస్సాధుర్హితే నిత్యరతస్సతామ్.
అస్మానభిగతానేష శ్రేయసా యోజయిష్యతి..3.11.87..

ఆరాధయిష్యామ్యత్రాహమగస్త్యం తం మహామునిమ్.
శేషం చ వనవాసస్య సౌమ్య వత్స్యామ్యహం ప్రభో..3.11.88..

అత్ర దేవాస్సగన్ధర్వాస్సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః.
అగస్త్యం నియతాహారం సతతం పర్యుపాసతే..3.11.89..

నాత్ర జీవేన్మృషావాదీ క్రూరో వా యది వా శఠః.
నృశంసః కామవృత్తో వా మునిరేష తథావిధః..3.11.90..

అత్ర దేవాశ్చ యక్షాశ్చ నాగాశ్చ పతగైస్సహ.
వసన్తి నియతాహారా ధర్మమారాధయిష్ణవః..3.11.91..

అత్ర సిద్ధా మహాత్మానో విమానైజస్సూర్యసన్నిభైః.
త్యక్తదేహా నవైర్దేహైః స్వర్యాతాః పరమర్షయః..3.11.92..

యక్షత్వమమరత్వం చ రాజ్యాని వివిధాని చ.
అత్ర దేవాః ప్రయచ్చన్తి భూతైరారాధితాశ్శుభైః..3.11.93..

అగతాః స్మా.?శ్రమపదం సౌమిత్రే ప్రవిశాగ్రతః.
నివేదయేహ మాం ప్రాప్తమృషయే సీతయా సహ..3.11.94..

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే ఏకాదశస్సర్గః..

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / మార్చు )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / మార్చు )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / మార్చు )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / మార్చు )

Connecting to %s