శ్రీ రామాయణం అరణ్యకాండ సర్గ 9
సుతీక్ష్ణేనాభ్యనుజ్ఞాతం ప్రస్థితం రఘునన్దనమ్.
హృద్యయా స్నిగ్ధయా వాచా భర్తారమిదమబ్రవీత్..3.9.1..
అయం ధర్మస్సుసూక్ష్మేణ విధినా ప్రాప్యతే మహాన్.
నివృత్తేన తు శక్యో.?యం వ్యసనాత్కామజాదిహ..3.9.2..
త్రీణ్యేవ వ్యసనాన్యత్ర కామజాని భవన్త్యుత.
మిథ్యావాక్యం పరమకం తస్మాద్గురుతరావుభౌ..3.9.3..
పరదారాభిగమనం వినా వైరం చ రౌద్రతా.
మిథ్యావాక్యం న తే భూతం న భవిష్యతి రాఘవ..3.9.4..
కుతో.?భిలాషణం స్త్రీణాం పరేషాం ధర్మనాశనమ్.
తవ నాస్తి మనుష్యేన్ద్ర న చాభూత్తే కదాచన..3.9.5..
మనస్యపి తథా రామ న చైతద్విద్యతే క్వచిత్.
స్వదారనిరతస్త్వం చ నిత్యమేవ నృపాత్మజ..3.9.6..
ధర్మిష్ఠస్సత్యసన్ధశ్చ పితుర్నిర్దేశకారకః.
సత్యసన్ధ! మహాభాగ! శ్రీమల్లక్ష్మణపూర్వజ!..3.9.7..
త్వయి ధర్మశ్చ సత్యం చ త్వయి సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్.
తచ్చ సర్వం మహాబాహో శక్యం ధర్తుం జితేన్ద్రియైః..3.9.8..
తవ వశ్యేన్ద్రియత్వం చ జానామి శుభదర్శన.
తృతీయం యదిదం రౌద్రం పరప్రాణాభిహింసనమ్..3.9.9..
నిర్వైరం క్రియతే మోహాత్తచ్చ తే సముపస్థితమ్.
ప్రతిజ్ఞాతస్త్వయా వీర దణ్డకారణ్యవాసినామ్..3.9.10..
ఋషీణాం రక్షణార్థాయ వధస్సంయతి రక్షసామ్.
ఏతన్నిమిత్తం చ వనం దణ్డకా ఇతి విశ్రుతమ్..3.9.11..
ప్రస్థితస్త్వం సహ భ్రాత్రా ధృతబాణశరాసనః.
తతస్త్వాం ప్రస్థితం దృష్ట్వా మమ చిన్తాకులం మనః..3.9.12..
త్వద్వృత్తం చిన్తయన్త్యా వై భవేన్నిశ్శ్రేయసం హితమ్.
త్వాం చైవ ప్రస్థితం దృష్ట్వా రామ చిన్తాకులం మనః..3.9.13..
సర్వతచశిన్తయ్నత్యా మే తవ నిశ్శ్రేయసం నృప.
న హి మే రోచతే వీర గమనం దణ్డకాన్ప్రతి..3.9.14..
కారణం తత్ర వక్ష్యామి వదన్త్యాశ్శ్రూయతాం మమ.
త్వం హి బాణధనుష్పాణిర్భ్రాత్రా సహ వనం గతః..3.9.15..
దృష్ట్వా వనచరాన్సర్వాన్కచ్చిత్కుర్యాశ్శరవ్యయమ్.
క్షత్రియాణాం మపి ధనుర్హుతాశస్యేన్ధనాని చ..3.9.16..
సమీపతస్స్థితం తేజో బలముచ్ఛ్రయతే భృశమ్.
పురా కిల మహాబాహో తపస్స్వీ సత్యవాక్ఛుచిః..3.9.17..
కస్మింశ్చిదభవత్పుణ్యే వనే రతమృగద్విజే.
తస్యైవ తపసో విఘ్నం కర్తుమిన్ద్రశ్శచీపతిః..3.9.18..
ఖఙ్గపాణిరథాగచ్ఛదాశ్రమం భటరూపధృత్.
తస్మింస్తదాశ్రమపదే నిశితః ఖఙ్గ ఉత్తమః..3.9.19..
స న్యాసవిధినా దత్తః పుణ్యే తపసి తిష్ఠతః.
స తచ్ఛస్త్రమనుప్రాప్య న్యాసరక్షణతత్పరః..3.9.20..
వనే తు విచరత్యేవ రక్షన్ప్రత్యయమాత్మనః.
యత్ర గచ్ఛత్యుపాదాతుం మూలాని చ ఫలాని చ..3.9.21..
న వినా యాతి తం ఖఙ్గం న్యాసరక్షణతత్పరః.
నిత్యం శస్త్రం పరివహన్క్రమేణ స తపోధనః..3.9.22..
చకార రౌద్రీం స్వాం బుద్ధిం త్యక్త్వా తపసి నిశ్చయమ్.
తతస్సరౌద్రే.?భిరతః ప్రమత్తో.?ధర్మకర్శితః..3.9.23..
తస్య శస్త్రస్య సంవాసాజ్జగామ నరకం మునిః.
ఏవమేతత్పురా వృత్తం శస్త్రసంయోగకారణమ్..3.9.24..
అగ్నిసంయోగవద్ధేతుశ్శస్త్రసంయోగ ఉచ్యతే.
స్నేహాచ్చ బహుమానాచ్చ స్మారయే త్వాం న శిక్షయే..3.9.25..
న కథఞ్చన సా కార్యా గృహీతధనుషా త్వయా.
బుద్ధిర్వైరం వినా హన్తుం రాక్షసాన్దణ్డకాశ్రితాన్..3.9.26..
అపరాధం వినా హన్తుం లోకాన్వీర న కామయే.
క్షత్రియాణాం తు వీరాణాం వనేషు నిరతాత్మనామ్..3.9.27..
ధనుషా కార్యమేతావదార్తానాం త్వభిరక్షణమ్.
క్వచ శస్త్రం క్వ చ వనం క్వ చ క్షాత్రం తపః క్వచ..3.9.28..
వ్యావిద్ధమిదమస్మాభిర్ద్దేశధర్మస్తు పూజ్యతామ్.
తదార్య కలుషా బుద్ధిర్జాయతే శస్త్రసేవనాత్..3.9.29..
పునర్గత్వా త్వయోధ్యాయాం క్షత్రధర్మం చరిష్యసి.
అక్షయా తు భవేత్ప్రీతిశ్శ్వశ్రూశ్వశురయోర్మమ..3.9.30..
యది రాజ్యం పరిత్యజ్య భవేస్త్వం నిరతో మునిః.
ధర్మాదర్థః ప్రభవతి ధర్మాత్ప్రభవతే సుఖమ్..3.9.31..
ధర్మేణ లభతే సర్వం ధర్మసారమిదం జగత్.
ఆత్మానం నియమైస్తైస్తై కర్శయిత్వా ప్రయత్నతః..3.9.32..
ప్రాప్యతే నిపుణైర్ధర్మో న సుఖాల్లభ్యతే సుఖమ్.
నిత్యం శుచిమతిస్సౌమ్య చర ధర్మం తపోవనే..3.9.33..
సర్వం హి విదితం తుభ్యం త్రైలోక్యమపి తత్త్వతః.
స్త్రీచాపలాదేతదుదాహృతం మే
ధర్మం చ వక్తుం తవ కస్సమర్థః.
విచార్య బుద్ధ్యా తు సహానుజేన
యద్రోచతే తత్కురు మా చిరేణ..3.9.34..
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాలల్మమీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే నవమస్సర్గః..
