శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 82
తామార్యగణసమ్పూర్ణాం భరతః ప్రగ్రహాం సభామ్.
దదర్శ బుద్ధిసమ్పన్నః పూర్ణచన్ద్రో నిశామివ..2.82.1..
ఆసనాని యథాన్యాయమార్యాణాం విశతాం తదా.
వస్త్రాఙ్గరాగప్రభయా ద్యోతితా సా సభోత్తమా..2.82.2..
సా విద్వజ్జనసమ్పూర్ణా సభా సురుచిరా తదా.
అదృశ్యత ఘనాపాయే పూర్ణచన్ద్రేవ శర్వరీ..2.82.3..
రాజ్ఞస్తు ప్రకృతీ స్సర్వా స్సమగ్రాః ప్రేక్ష్య ధర్మవిత్.
ఇదం పురోహితో వాక్యం భరతం మృదు చాబ్రవీత్..2.82.4..
తాత! రాజా దశరథ స్స్వర్గతో ధర్మమాచరన్.
ధనధాన్యవతీం స్ఫీతాం ప్రదాయ పృథివీం తవ..2.82.5..
రామస్తథా సత్యధృతిస్సతాం ధర్మమనుస్మరన్.
నాజహాత్పితురాదేశం శశీ జ్యోత్స్నామివోదితః..2.82.6..
పిత్రా భ్రాత్రా చ తే దత్తం రాజ్యం నిహతకణ్టకమ్.
తద్భుఙ్క్ష్వ ముదితామాత్యః క్షిప్రమేవాభిషేచయ..2.82.7..
ఉదీచ్యా శ్చ ప్రతీచ్యా శ్చ దాక్షిణాత్యాశ్చ కేవలాః.
కోట్యాపరాన్తాస్సాముద్రారత్నాన్యభిహరన్తుతే..2.82.8..
తచ్ఛ్రుత్వా భరతో వాక్యం శోకేనాభిపరిప్లుతః.
జగామ మనసా రామం ధర్మజ్ఞో ధర్మకాఙ్క్షయా..2.82.9..
సబాష్పకలయా వాచా కలహంసస్వరో యువా.
విలలాప సభామధ్యే జగర్హే చ పురోహితమ్..2.82.10..
చరితబ్రహ్మచర్యస్య విద్యాస్నాతస్య ధీమతః.
ధర్మే ప్రయతమానస్య కో రాజ్యం మద్విధో హరేత్..2.82.11..
కథం దశరథాజ్జాతో భవేద్రాజ్యాపహారకః.
రాజ్యం చాహం చ రామస్య ధర్మం వక్తుమిహార్హసి..2.82.12..
జ్యేష్ఠ శ్శ్రేష్ఠశ్చ ధర్మాత్మా దిలీపనహుషోపమః.
లబ్ధుమర్హతి కాకుత్స్థో రాజ్యం దశరథో యథా..2.82.13..
అనార్యజుష్టమస్వర్గ్యం కుర్యాం పాపమహం యది.
ఇక్ష్వాకూణామహం లోకే భవేయం కులపాంసనః..2.82.14..
యద్ధి మాత్రా కృతం పాపం నాహం తదపి రోచయే.
ఇహస్థో వనదుర్గస్థం నమస్యామి కృతాఞ్జలిః..2.82.15..
రామమేవానుగచ్ఛామి రాజా స ద్విపదాం వరః.
త్రయాణామపి లోకానాం రాజ్యమర్హతి రాఘవః..2.82.16..
తద్వాక్యం ధర్మసంయుక్తం శ్రుత్వా సర్వే సభాసదః.
హర్షాన్ముముచురశ్రూణి రామే నిహితచేతసః..2.82.17..
యది త్వార్యం న శక్ష్యామి వినివర్తయితుం వనాత్.
వనే తత్రైవ వత్స్యామి యథా.?ర్యో లక్ష్మణస్తథా..2.82.18..
సర్వోపాయం తు వర్తిష్యే వినివర్తయితుం బలాత్.
సమక్షమార్యమిశ్రాణాం సాధూనాం గుణవర్తినామ్..2.82.19..
విష్టికర్మాన్తికా స్సర్వే మార్గశోధకరక్షకాః.
ప్రస్థాపితా మయా పూర్వం యత్రాపి మమ రోచతే..2.82.20..
ఏవముక్త్వా తు ధర్మాత్మా భరతో భ్రాతృవత్సలః.
సమీపస్థమువాచేదం సుమన్త్రం మన్త్రకోవిదమ్..2.82.21..
తూర్ణముత్థాయ గచ్ఛ త్వం సుమన్త్ర! మమ శాసనాత్.
యాత్రామాజ్ఞాపయ క్షిప్రం బలం చైవ సమానయ..2.82.22..
ఏవముక్త స్సుమన్త్రస్తు భరతేన మహాత్మనా.
హృష్టస్తదా.?దిశత్సర్వం యథాసన్దిష్టమిష్టవత్..2.82.23..
తాః ప్రహృష్టాః ప్రకృతయో బలాధ్యక్షా బలస్య చ.
శ్రుత్వా యాత్రాం సమాజ్ఞప్తాం రాఘవస్య నివర్తనే..2.82.24..
తతో యోధాఙ్గనా స్సర్వా భర్త్రూన్సర్వాన్గృహేగృహే.
యాత్రాగమనమాజ్ఞాయ త్వరయన్తి స్మ హర్షితాః..2.82.25..
తే హయైర్గోరథైశ్శీఘ్రైస్స్యన్దనైశ్చ మహాజవైః
సహ యోధైర్బలాధ్యక్షా బలం సర్వమచోదయన్..2.82.26..
సజ్జం తు తద్భలం దృష్ట్వా భరతో గురుసన్నిధౌ.
రథం మే త్వరయస్వేతి సుమన్త్రం పార్శ్వతో.?బ్రవీత్..2.82.27..
భరతస్య తు తస్యాజ్ఞాం ప్రతిగృహ్య చ హర్షితః.
రథం గృహీత్వా ప్రయయౌ యుక్తం పరమవాజిభిః..2.82.28..
స రాఘవ స్సత్యధృతిః ప్రతాపవాన్
బ్రువన్ సుయుక్తం దృఢసత్యవిక్రమః.
గురుం మహారణ్యగతం యశస్వినం
ప్రసాదయిష్యన్భరతో.?బ్రవీత్తదా..2.82.29..
తూర్ణం సముత్థాయ సుమన్త్ర! గచ్ఛ
బలస్య యోగాయ బలప్రధానాన్.
ఆనేతుమిచ్ఛామి హి తం వనస్థం
ప్రసాద్య రామం జగతో హితాయ..2.82.30..
ససూతపుత్రో భరతేన సమ్య-
గాజ్ఞాపితస్సమ్పరిపూర్ణకామః.
శశాస సర్వాన్ప్రకృతిప్రధానా-
న్బలస్య ముఖ్యాంశ్చ సుహృజ్జనం చ..2.82.31..
తత స్సముత్థాయ కులే కులే తే
రాజన్యవైశ్యా వృషలాశ్చ విప్రాః.
అయూయుజన్నుష్ట్రఖరాన్రథాంశ్చ
నాగాన్హయాంశ్చైవ కులప్రసూతాన్..2.82.32..
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే ద్వ్యశీతితమస్సర్గః..
