శ్రీ రామాయణం అయోధ్యకాండ సర్గ 48
తేషామేవం విషణ్ణానాం పీడితానామతీవ చ.
బాష్పవిప్లుతనేత్రాణాం సశోకానాం ముమూర్షయా..2.48.1..
అనుగమ్య నివృత్తానాం రామం నగరవాసినామ్.
ఉద్గతానీవ సత్వాని బభూవురమనస్వినామ్..2.48.2..
స్వం స్వం నిలయమాగమ్య పుత్రదారైస్సమావృతా.
అశ్రూణి ముముచుస్సర్వే బాష్పేణ పిహితాననా:..2.48.3..
న చాహృష్యన్ నచామోదన్ వణిజో న ప్రసారయన్.
న చాశోభన్త పుణ్యాని నాపచన్ గృహమేధిన:..2.48.4..
నష్టం దృష్ట్వా నాభ్యనన్దన్ విపులం వా ధనాగమమ్.
పుత్రం ప్రథమజం లబ్ధ్వా జననీ నాభ్యనన్దత..2.48.5..
గృహే గృహే రుదన్త్యశ్చ భర్తారం గృహమాగతమ్.
వ్యగర్హయన్త దుఃఖార్తా వాగ్భిస్తోత్రైరివ ద్విపాన్..2.48.6..
కిం ను తేషాం గృహైః కార్యం కిం దారై: కిం ధనేన వా.
పుత్రైర్వా కిం సుఖైర్వాపి యే న పశ్యన్తి రాఘవమ్..2.48.7..
ఏక: సత్పురుషో లోకే లక్ష్మణ స్సహ సీతయా.
యో.?నుగచ్ఛతి కాకుత్స్థం రామం పరిచరన్ వనే..2.48.8..
ఆపగా: కృతపుణ్యాస్తా పద్మిన్యశ్చ సరాంసి చ.
యేషు స్నాస్యతి కాకుత్స్థో విగాహ్య సలిలం శుచి..2.48.9..
శోభయిష్యన్తి కాకుత్స్థమటవ్యో రమ్యకాననా:.
ఆపగాశ్చ మహానూపా: సానుమన్తశ్చ పర్వతా:..2.48.10..
కాననం వాపి శైలం వా యం రామో.?ధిగమిష్యతి.
ప్రియాతిథిమివ ప్రాప్తం నైనం శక్ష్యన్త్యనర్చితుమ్..2.48.11..
విచిత్రకుసుమాపీడా బహుమఞ్జరి ధారిణ:.
రాఘవం దర్శయిష్యన్తి నగా భ్రమరశాలిన:..2.48.12..
అకాలే చాపి ముఖ్యాని పుష్పాణి చ ఫలాని చ.
దర్శయిష్యన్త్యనుక్రోశాద్గిరయో రామమాగతమ్..2.48.13..
ప్రస్రవిష్యన్తి తోయాని విమలాని మహీధరా:.
విదర్శయన్తో వివిధాన్ భూయశ్చిత్రాంశ్చ నిర్ఝరాన్..2.48.14..
పాదపా: పర్వతాగ్రేషు రమయిష్యన్తి రాఘవమ్.
యత్ర రామో భయం నాత్ర నాస్తి తత్ర పరాభవ:..2.48.15..
స హి శూరో మహాబాహుః పుత్రో దశరథస్య చ.
పురా భవతి నోదూరాదనుగచ్ఛామ రాఘవమ్..2.48.16..
పాదచ్ఛాయా సుఖా భర్తుస్తాదృశస్య మహాత్మన:.
స హి నాథో జనస్యాస్య స గతి స్సపరాయణమ్..2.48.17..
వయం పరిచరిష్యామ: సీతాం యూయం తు రాఘవమ్.
ఇతి పౌరస్త్రియో భర్త.?న్ దుఖార్తాస్తత్తదబ్రువన్..2.48.18..
యుష్మాకం రాఘవో.?రణ్యే యోగక్షేమం విధాస్యతి.
సీతా నారీజనస్యాస్య యోగక్షేమం కరిష్యతి..2.48.19..
కో న్వనేనా.?ప్రతీతేన సోత్కణ్ఠితజనేన చ.
సమ్ప్రియేతామనోజ్ఞేన వాసేన హృతచేతసా..2.48.20..
కైకేయ్యా యది చే ద్రాజ్యం స్యాదధర్మ్యమనాథవత్.
న హి నో జీవితేనార్థ: కుత: పుత్రై: కుతో ధనై:..2.48.21..
యయా పుత్రశ్చ భర్తా చ త్యక్తావైశ్వర్యకారణాత్.
కం సా పరిహరేదన్యం కైకేయీ కులపాంసనీ..2.48.22..
కైకేయ్యా న వయం రాజ్యే భృతకా నివసేమహి.
జీవన్త్యా జాతు జీవన్త్య: పుత్రైరపి శపామహే..2.48.23..
యా పుత్రం పార్థివేన్ద్రస్య ప్రవాసయతి నిర్ఘృణా.
కస్తాం ప్రాప్య సుఖం జీవేదధర్మ్యాం దుష్టచారిణీమ్..2.48.24..
ఉపద్రుతమిదం సర్వమనాలమ్బమనాయకమ్.
కైకేయ్యా హి కృతే సర్వం వినాశముపయాస్యతి..2.48.25..
న హి ప్రవ్రజితే రామే జీవిష్యతి మహీపతి:.
మృతే దశరథే వ్యక్తం విలాపస్తదనన్తరమ్..2.48.26..
తే విషం పిబతాలోడ్య క్షీణపుణ్యా స్సుదుర్గతా: .
రాఘవం వానుగచ్ఛధ్వమశ్రుతిం వాపి గచ్ఛత..2.48.27..
మిథ్యాప్రవ్రాజితో రామ స్ససీత స్సహలక్ష్మణ:.
భరతే సన్నిసృష్టాస్స్మ స్సౌనికే పశవో యథా..2.48.28..
పూర్ణచన్ద్రానన శ్శ్యామో గూఢజత్రురరిన్దమ:.
ఆజానుబాహు: పద్మాక్షో రామో లక్ష్మణపూర్వజ:..2.48.29..
పూర్వాభిభాషీ మధుర స్సత్యవాదీ మహాబల:.
సౌమ్యస్సర్వస్య లోకస్య చన్ద్రవత్ప్రియదర్శన:..2.48.30..
నూనం పురుషశార్దూలో మత్తమాతఙ్గవిక్రమ:.
శోభయిష్యత్యరణ్యాని విచరన్ స మహారథ:..2.48.31..
తాస్తథా విలపన్త్యస్తు నగరే నాగరస్త్రియ:.
చుక్రుశు ర్దు:ఖసన్తప్తా మృత్యోరివ భయాగమే..2.48.32..
ఇత్యేవం విలపన్తీనాం స్త్రీణాం వేశ్మసు రాఘవమ్.
జగామాస్తం దినకరో రజనీ చాభ్యవర్తత..2.48.33..
నష్టజ్వలనసమ్పాతా ప్రశాన్తాధ్యాయసత్కథా.
తిమిరేణాభిలిప్తేవ సా తదా నగరీ బభౌ..2.48.34..
ఉపశాన్తవణిక్పణ్యా నష్టహర్షా నిరాశ్రయా.
అయోధ్యా నగరీ చాసీన్నష్టతారమివామ్బరమ్..2.48.35..
తథా స్త్రియో రామనిమిత్తమాతురా
యథా సుతే భ్రాతరి వా వివాసితే.
విలప్య దీనా రురుదుర్విచేతస
స్సూతైర్హి తాసామధికో హి సో.?భవత్..2.48.36..
ప్రశాన్తగీతోత్సవనృత్తవాదనా
వ్యపాస్తహర్షా పిహితాపణోదయా.
తదా హ్యయోధ్యా నగరీ బభూవ సా
మహార్ణవ స్సఙ్క్షపితోదకో యథా..2.48.37..
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే అష్టచత్వారిశస్సర్గ:..
