బాలకాండ సర్గ 73
జనవరి 28, 2012 వ్యాఖ్యానించండి
శ్రీ రామాయణం బాలకాండ సర్గ 73
యస్మింస్తు దివసే రాజా చక్రే గోదానముత్తమమ్ .
తస్మిం స్తు దివసే శూరో యుధాజిత్సముపేయివాన్..1.73.1..
పుత్ర: కేకయరాజస్య సాక్షాద్భరతమాతుల:.
దృష్ట్వా పృష్ట్వా చ కుశలం రాజానమిదమబ్రవీత్..1.73.2..
కేకయాధిపతీ రాజా స్నేహాత్ కుశలమబ్రవీత్ .
యేషాం కుశలకామో.?సి తేషాం సమ్ప్రత్యనామయమ్ ..1.73.3..
స్వస్రీయం మమ రాజేన్ద్ర! ద్రష్టుకామో మహీపతి:.
తదర్థముపయాతో.?హమయోధ్యాం రఘునన్దన!..1.73.4..
శ్రుత్వా త్వహమయోధ్యాయాం వివాహార్థం తవాత్మజాన్ .
మిథిలాముపయాతాంస్తు త్వయా సహ మహీపతే!..1.73.5..
త్వరయాభ్యుపయాతో.?హం ద్రష్టుకామ స్స్వసుస్సుతమ్.
అథ రాజా దశరథ: ప్రియాతిథిముపస్థితమ్..1.73.6..
దృష్ట్వా పరమసత్కారై: పూజార్హం సమపూజయత్.
తతస్తాముషితో రాత్రిం సహ పుత్రైర్మహాత్మభి:..1.73.7..
ప్రభాతే పునరుత్థాయ కృత్వా కర్మాణి కర్మవిత్ .
ఋషీంస్తదా పురస్కృత్య యజ్ఞవాటముపాగమత్..1.73.8..
యుక్తే ముహూర్తే విజయే సర్వాభరణభూషితై:.
భ్రాతృభిస్సహితో రామ: కృతకౌతుకమంగల:..1.73.9..
వసిష్ఠం పురత: కృత్వా మహర్షీనపరానపి.
పితు స్సమీపమాశ్రిత్య తస్థౌ భ్రాతృభిరావృత:..1.73.10..
వసిష్ఠో భగవానేత్య వైదేహమిదమబ్రవీత్.
రాజా దశరథో రాజన్ కృతకౌతుకమఙ్గలై:..1.73.11..
పుత్రైర్నరవర శ్రేష్ఠ దాతారమభికాఙ్క్షతే.
దాతృప్రతిగ్రహీతృభ్యాం సర్వార్థా: ప్రభవన్తి హి..1.73.12..
స్వధర్మం ప్రతిపద్యస్వ కృత్వా వైవాహ్యముత్తమమ్.
ఇత్యుక్త: పరమోదారో వసిష్ఠేన మహాత్మనా..1.73.13..
ప్రత్యువాచ మహాతేజా వాక్?యం పరమధర్మవిత్.
కస్స్థిత: ప్రతిహారో మే కస్యాజ్ఞా సమ్ప్రతీక్ష్యతే..1.73.14..
స్వగృహే కో విచారో.?స్తి యథా రాజ్యమిదం తవ.
కృతకౌతుకసర్వస్వా వేదిమూలముపాగతా:..1.73.15..
మమ కన్యా మునిశ్రేష్ఠ! దీప్తా వహ్నేరివార్చిష:.
సజ్జో.?హం త్వత్ప్రతీక్షో.?స్మి వేద్యామస్యాం ప్రతిష్ఠిత:..1.73.16..
అవిఘ్నం కురుతాం రాజా కిమర్థమవలమ్బతే.
తద్వాక్?యం జనకేనోక్తం శ్రుత్వా దశరథస్తదా.
ప్రవేశయామాస సుతాన్ సర్వానృషిగణానపి..1.73.17..
తతో రాజా విదేహానాం వసిష్ఠమిదమబ్రవీత్..1.73.18..
కారయస్వ ఋషే! సర్వమృషిభి: సహ ధార్మిక.
రామస్య లోకరామస్య క్రియాం వైవాహికీం విభో!..1.73.19..
తథేత్యుక్?త్వా తు జనకం వసిష్ఠో భగవానృషి:.
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య శతానన్దం చ ధార్మికమ్..1.73.20..
ప్రపామధ్యే తు విధివత్వేదిం కృత్వా మహాతపా: .
అలఞ్చకార తాం వేదిం గన్ధపుష్పై స్సమన్తత: ..1.73.21..
సువర్ణపాలికాభిశ్చ ఛిద్రకుమ్భైశ్చ సాఙ్కురై:.
అఙ్కురాఢ్యైశ్శరావైశ్చ ధూపపాత్రై స్సధూపకై:..1.73.22..
శఙ్ఖపాత్రై స్స్రువై స్స్రుగ్భి: పాత్రైరర్ఘ్యాభిపూరితై:.
లాజపూర్ణైశ్చ పాత్రీభిరక్షతైరభిసంస్కృతై:..1.73.23..
దర్భైస్సమైస్సమాస్తీర్య విధివన్మన్త్రపూర్వకమ్.
అగ్నిమాదాయ వేద్యాం తు విధిమన్త్రపురస్కృతమ్..1.73.24..
జుహావాగ్నౌ మహాతేజా వసిష్ఠో భగవానృషి:.
తతస్సీతాం సమానీయ సర్వాభరణభూషితామ్..1.73.25..
సమక్షమగ్నే స్సంస్థాప్య రాఘవాభిముఖే తదా.
అబ్రవీజ్జనకో రాజా కౌసల్యానన్దవర్ధనమ్..1.73.26..
ఇయం సీతా మమ సుతా సహధర్మచరీ తవ.
ప్రతీచ్ఛ చైనాం భద్రం తే పాణిం గృహ్ణీష్వ పాణినా..1.73.27..
పతివ్రతా మహాభాగా ఛాయేవానుగతా సదా.
ఇత్యుక్?త్వా ప్రాక్షిపద్రాజా మన్త్రపూతం జలం తదా..1.73.28..
సాధు సాధ్వితి దేవానా మృషీణాం వదతాం తదా .
దేవదున్దుభిర్నిర్ఘోష: పుష్పవర్షో మహానభూత్..1.73.29..
ఏవం దత్త్వా తదా సీతాం మన్త్రోదకపురస్కృతామ్ .
అబ్రవీజ్జనకో రాజా హర్షేణాభిపరిప్లుత:..1.73.30..
లక్ష్మణాగచ్ఛ భద్రం తే ఊర్మిలాముద్యతాం మయా.
ప్రతీచ్ఛ పాణిం గృహ్ణీష్వ మాభూత్కాలస్య పర్యయ:..1.73.31..
తమేవముక్?త్వా జనకో భరతం చాభ్యభాషత.
గృహాణ పాణిం మాణ్డవ్యా: పాణినా రఘునన్దన ..1.73.32..
శత్రుఘ్నం చాపి ధర్మాత్మా అబ్రవీజ్జనకేశ్వర:.
శ్రుతకీర్త్యా మహాబాహో! పాణిం గృహ్ణీష్వ పాణినా..1.73.33..
సర్వే భవన్తస్సౌమ్యాశ్చ సర్వే సుచరితవ్రతా:.
పత్నీభిస్సన్తు కాకుత్స్థా మాభూత్కాలస్య పర్యయ:..1.73.34..
జనకస్య వచ శ్శృత్వా పాణీన్ పాణిభిరాస్పృశన్.
చత్వారస్తే చతస.?ణాం వసిష్ఠస్య మతే స్థితా:..1.73.35..
అగ్నిం ప్రదక్షిణీకృత్య వేదిం రాజానమేవ చ.
ఋషీంశ్చైవ మహాత్మానస్సభార్యా రఘుసత్తమా:..1.73.36..
యథోక్తేన తదా చక్రుర్వివాహం విధిపూర్వకమ్.
కాకుత్స్థైశ్చ గృహీతేషు లలితేషు చ పాణిషు..1.73.37..
పుష్పవృష్టిర్మహత్యాసీదన్తరిక్షాత్సుభాస్వరా.
దివ్యదున్దుభినిర్ఘోషైర్గీతవాదిత్రనిస్వనై:..1.73.38..
ననృతుశ్చాప్సరస్సఙ్ఘా గన్ధర్వాశ్చ జగు: కలమ్.
వివాహే రఘుముఖ్యానాం తదద్భుతమదృశ్యత..1.73.39..
ఈదృశే వర్తమానే తు తూర్యోద్ఘుష్టనినాదితే.
త్రిరగ్నిం తే పరిక్రమ్య ఊహుర్భార్యాం మహౌజస:..1.73.40..
అథోపకార్యాం జగ్ముస్తే సభార్యా రఘునన్దనా:.
రాజా.?ప్యనుయయౌ పశ్యంత్సర్షిసంఘ స్సబాన్ధవ:..1.73.41..
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రిసప్తతితమస్సర్గ:..
